دانشمندان دلیل جیغ زدن این مرد را فهمیدند

خبرگزاری ایسنا: دانشمندان پدیده‌ای آب‌وهوایی را به‌عنوان دلیل حالت عجیب مرد تصویرشده در نقاشی «جیغ» ادوارد مونک دانسته‌اند.

«هافینگتون پست» نوشت: تابلوی «جیغ» مشهورترین اثر «ادوارد مونک» هنرمند نروژی است که سال‌ها به علت حالت عجیب و تاثیرگذاری که در آن تصویر شده،‌ مورد بحث و بررسی بوده است.

«ادوارد مونک» بین قرن نوزدهم تا بیستم چهار نسخه از تابلوی «جیغ» را خلق کرد. این اثر مردی تنها را روی پل و زیر آسمان قرمزرنگی نشان می‌دهد که از وحشت در حال جیغ زدن است. این نقاشی در سال ۲۰۱۲ به قیمت ۱۲۰ میلیون دلار به حراج رفت و رکورد گران‌قیمت‌ترین اثر هنری جهان را به نام خود زد.

«ادوارد مونک» چهار تابلوی «جیغ» را اواخر دهه ۱۸۹۰ میلادی و در طول دهه اول قرن بیستم به‌صورت رنگی و رشته‌ای از طرح‌های قلمی و زغالی به نقاشی کشید. «جیغ» یکی از شاهکارهای هنر مدرن و از الگوهای آشنای سبک اکسپرسیونیسم به‌شمار می‌آید.

تاریخ‌دانان هنر و علاقه‌مندان به این اثر نقاشی دهه‌های متمادی است که در پی کشف علت خلق این اثر و راز و رمزهای آن هستند. برخی معتقدند این هوای عجیب و حالت غریب مرد کچل، نمادی از ترس اگزیستانسیال انسان مدرن است. با این حال، جمعی از دانشمندان اروپایی به‌تازگی با بررسی خاطرات «مونک» و پدیده‌های آب‌وهوایی نروژ به نتایج جالبی درباره علت جیغ زدن این مرد رسیده‌اند.

«هلن موری» از دانشگاه اُلسو معتقد است که «مونک» شاهد یک پدیده نادر آب‌وهوایی به نام «ابر رنگین‌تاب» بوده است. این پدیده با نام‌های «ابرهای مادر مروارید» یا «ابرهای جیغ‌کشان» نیز شناخته می‌شود. در این شرایط غیرعادی جوی که در دمای بسیار پایین اتفاق می‌افتد، آسمان به رنگ قرمز درمی‌آید و ابرها شکل ترسناکی به خود می‌گیرند.

«ابر رنگین‌تاب» یا «ابر استراتوسفری قطبی» ابری در زمستان است که در ارتفاع ۱۵ تا ۲۵ هزار متر وجود دارد. این ابر در گرگ‌ومیش شهری وقتی خورشید میان یک تا شش درجه زیر افق است، به بهترین صورت دیده می‌شود. این ابر در ایجاد سوراخ لایه ازون نقش دارد و لایه ازون را تخریب می‌کند.

این محقق همچنین گفت: این اتفاق ممکن است به علت فعال شدن آتشفشان «کاراکاتوآ» در نروژ رخ داده باشد. پدیده ابرهای رنگین‌تاب ۹ سال پیش از این‌که «مونک» اولین تابلوی «جیغ» را در سال ۱۸۹۳ بکشد، رخ داد. خاکسترهای حاصل از این پدیده طبیعی تا سال‌ها پس از فعال شدن آن آتشفشان در هوا پراکنده بود.

موری ادامه داد: امروزه عموم مردم اطلاعات زیادی درباره پدیده‌های زیستی دارند، اما می‌توانیم تصور کنیم که در آن زمان «مونک» احتمالا هرگز چنین ابرهایی را ندیده بود. به‌عنوان یک هنرمند، شکی نیست که چنین پدیده‌ای تأثیر عمیقی روی او گذاشت. ما می‌دانیم که پدیده «ابرهای مادر مروارید» اواخر قرن نوزدهم در منطقه اسلو رخ داد.

این دانشمند و استاد دانشگاه که خود ۲۵ سال در این منطقه زندگی کرده، یک‌بار موفق به مشاهده این پدیده شده است.

«مونک» در خاطرات سال ۱۸۹۰ خود درباره مشاهده این صحنه نوشت: «آسمان ناگهان به رنگ سرخ‌آبی درآمد. من ایستادم، به نرده‌ها تکیه دادم و تا وقتی که خسته شدم همین‌طور به ابرهای شعله‌ور که به رنگ خون و درآمده بودند و شهر را فرا گرفته بودند، نگاه کردم. دوستانم رفتند، اما من آنجا ایستادم و از ترس می‌لرزیدم. من این جیغ ابدی و عظیم طبیعت را احساس می‌کردم.»

«جیغ» مشهورترین تابلوی «مونک» روز دوم می سال ۲۰۱۲ به قیمت ۱۱۹ میلیون و ۹۰۰ هزار دلار (۱۰۰ میلیون یورو) در حراجی «ساتبی» فروخته شد و عنوان گران‌قیمت‌ترین اثر هنری جهان در آن زمان را به خود اختصاص داد. این رکورد از آن زمان تا کنون چهار بار شکسته شده است. لقب گران‌قیمت‌ترین اثر هنری دنیا در حال حاضر از آنِ «زنان الجزایر» یکی از تابلوهای «پابلو پیکاسو» بنیانگذار سبک کوبیسم است. این نقاشی سال ۲۰۱۵ به قیمت ۱۷۹ میلیون و ۴۰۰ هزار دلار (بیش از ۱۶۰ میلیون یورو) در شعبه نیویورک «کریستی» به فروش رسید.

«ادوارد مونک» نقاش برجسته نروژی در سبک اکسپرسیونیسم بود. دوران کودکی او توأم با فشار و بیماری، بر روحیاتش تأثیر زیادی گذاشت. «مونک» هنرمندی به شدت «شخصی» بود که حال و هوای او در آثارش در دوره‌های مختلف متجلی شدند. خودنگاره‌های او در دوره‌های گوناگون، احوال روحی‌اش را که غالبا ملتهب بود، نمایان می‌کند.