درس هایی که کره شمالی از جنگ کره آموخت
هدایت سیاست خارجی و آمادگی برای جنگ، مستلزم این است که شما، خود را درموقعیت دشمن تصور کنید. بدون فهم درست و دقیق از این‌که دشمن شما، چه می‌بیند و چگونه فکر می‌کند، رفتار او را نمی‌توان توجیه کرد.
روزنامه شهروند: هدایت سیاست خارجی و آمادگی برای جنگ، مستلزم این است که شما، خود را درموقعیت دشمن تصور کنید. بدون فهم درست و دقیق از این‌که دشمن شما، چه می‌بیند و چگونه فکر می‌کند، رفتار او را نمی‌توان توجیه کرد.
در چنین شرایطی و بدون در نظرگرفتن آنچه که دشمن شما ازموقعیت خود می‌پندارد، موجب می‌شود که پیش‌بینی نادرستی از او داشته باشید و حتی گاهی نتوانید رفتار احمقانه یا جنون‌آمیز وی را درک کنید.
اگر شما به دلیل آنچه که تصور می‌کنید، دشمن‌تان احمق یا دیوانه است، نحوه تفکر او را نادیده بگیرید- آن‌هم درشرایطی که دشمن به خوبی می‌داند که خود چه می‌کند و شما چه می‌کنید- آنگاه شانس او برای پیروزی دراین جنگ افزایش می‌یابد، درحالی که شانس شما برای غلبه به وی، کاهش می‌یابد. این، درس بسیار مهمی است که باید آن را به خوبی آموخت و آن را برشرایط کنونی شبه‌جزیره کره، به کار برد.
جمهوری دموکراتیک خلق کره، به‌عنوان کشوری کمونیست و طرفدار اتحاد جماهیر شوروی تأسیس شد. شوروی، کره‌شمالی را تشویق کرد تا به کره‌جنوبی حمله کند و کنترل تمام شبه‌جزیره کره را به دست بگیرد. وقتی ایالات متحده، برخلاف انتظارات شوروی و محاسبات کره‌شمالی با مداخله، تلفات زیادی را به ارتش کره‌شمالی وارد کرد، کیم ایل سونگ، بنیانگذار کره‌شمالی، رژیم خود را درحال فروپاشی دید.
(در ۲۵ ژوئن ۱۹۵۰ کره‌جنوبی با حمایت نیروهای سازمان ملل متحد به رهبری ایالات متحده و کره‌شمالی، با پشتیبانی چین و کمک نظامی اتحاد جماهیر شوروی وارد جنگ شدند. این جنگ با ورود نیروهای تحت فرمان حکومت کمونیستی کیم ایل سونگ به بخش جنوبی آغاز شد و در ٢٧ جولای ۱۹۵۳ با پیمان آتش‌بس به حالت ترک مخاصمه به پایان رسید. این کشور، پیش از تقسیم، و تا پایان جنگ جهانی دوم درتصرف ژاپن بود. با شکست ژاپن درجنگ جهانی دوم نیروهای آمریکایی وارد بخش جنوبی شبه‌جزیره کره و نیروهای شوروی وارد بخش شمالی آن شدند و خط معروف به مدار ۳۸ درجه به‌عنوان مرز دوطرف تعیین شد.
تلاش‌ها برای برگزاری یک انتخابات آزاد درسراسر شبه‌جزیره کره بی‌نتیجه ماند و این موضوع تنش‌ها بین دوطرف را افزایش داد. یک حکومت دست‌راستی متحد آمریکا دربخش جنوبی و یک حکومت کمونیستی متحد شوروی دربخش شمالی به قدرت رسید که هر دو مدعی حکومت بر کل شبه‌جزیره کره بودند و طرف مقابل را هیچ‌گاه به رسمیت نشناختند.)
امروز، کره‌شمالی تنها به این دلیل وجود دارد که چینی‌ها با نزدیک‌شدن آمریکایی‌ها به رودخانه یالو در مرز کره‌شمالی با چین مداخله کردند. چینی‌ها، دغدغه‌ای نسبت به کره‌شمالی نداشتند، بلکه نگران امنیت ملی خود بودند.
مداخله چین منجر به یک بن‌بست درشبه‌جزیره کره شد. کره‌شمالی، ازجنگ، چیزی نصیبش نشد و برای نجات، تحت سلطه چین قرار گرفت. اقتصاد کره‌شمالی درهم‌شکسته و رژیم آن، تقریبا رو به نابودی بود.
کره‌شمالی، برخی از مهمترین نتایج جنگ را دریافت. اول، ایدئولوژی کمونیستی، اقدامات کمی برای متحدان کمونیست خود داشت. شوروی فرصتی برای تست ایالات متحده آمریکا با هزینه یا خطر کم پیدا کرد. اگر کره‌شمالی، کل شبه‌جزیره را گرفته بود، موقعیت شوروی در آب‌های خارج از سرزمین اصلی آسیا تقویت می‌شد، اما اگر کره‌شمالی اشغال می‌شد، موقعیت شوروی به اندازه کره‌شمالی تضعیف نمی‌شد. چینی‌ها نیز تا جایی مایل به تأمین نیرو بودند که خود و امنیت ملی خود را درخطر می‌دیدند و حتی حاضر بودند که نابودی یا تسلیم کره‌شمالی را هم ببینند.
برای چینی‌ها، منافع ملی‌شان مهمتر از همبستگی سوسیالیستی بین‌المللی بود.درس دومی که کره‌شمالی از آن جنگ آموخت، این بود که ایالات متحده آمریکا کاملا غیرقابل پیش‌بینی و خطرناک عمل کرد. اگرچه آمریکا نشان داد که موقعیت شبه‌جزیره کره، سهم مرکزی در سیاست‌های آمریکا در آسیا را ندارد، اما باز هم وارد جنگ شد و مبارزه کرد. درحالی که ایالات متحده در جنگ با چین، عقب‌نشینی خود را به یاد دارد، با این حال، حدود ١٨٠هزار نیروی چینی را از پای درآورد. آمریکا ایستادگی کرد و بیش از آنچه از دست داد، به دست آورد.
کره‌شمالی از آن جنگ آموخت که آنچه آمریکایی‌ها می‌گفتند، با آنچه که انجام دادند، اختلاف زیادی نداشت و همچنین آموختند که آمریکایی‌ها برای انجام تصمیمی که می‌گیرند، نیروی زیادی را صرف می‌کنند. کره‌شمالی فهمید که شوروی، منافع کره‌شمالی را به‌عنوان منافع فرعی ازمنافع ثانویه خود به شمار می‌آورد و چینی‌ها، با این‌که قدرت زیادی دارند، تنها زمانی به جنگ ورود می‌کنند که منافع «خود» را درخطر ببینند.
بنابراین، کره‌شمالی بر این باور بود که رسیدن به موقعیتی که تصور می‌کرد، به لحاظ استراتژیکی، ناممکن بود. آنها با ٣ قدرت اصلی مواجه شدند که هرکدام از آنها می‌توانست به تنهایی کره‌شمالی را نابود کند. استراتژی کره‌شمالی این بود که با نشان دادن این‌که نابودی این کشور به دست قدرت‌های جهانی، به دردسر آن نمی‌ارزد، مانع نابودی خود شود. این البته بدان معنا نیست که با هر تهدیدی با ملایمت برخورد کند؛ بلکه به آن معناست که کره شمالی، قدرت‌های جهانی را متقاعد کند که آنها برای شکست کره‌شمالی متحمل هزینه زیادی خواهند شد. اگر آنها بتوانند خطرات ناشی از مقهور شدن خود به دست کشورهای دیگر را افزایش دهند، در آن صورت می‌توانند جان سالم به‌در ببرند.برای این کار، کره‌شمالی باید یک ماشین نظامی با قدرت بازدارندگی ایجاد کند. کشوری به ضعیفی کره‌شمالی باید کل جامعه خود را نظامی کند. کره‌شمالی همچنان کشور فقیری است، اما با وجود همین فقر، همچنان مقابله با این کشور، بسیار خطرناک است.
شکاف میان چین و شوروی در دهه ١٩٦٠، اهمیت دیگری نیز پیدا کرد. کره‌شمالی آموخت که باید از طریق بی‌اعتمادی به هریک از این کشورها، گاهی وزن خود را از این سو به آن سو بیندازد و به این ترتیب، سیاست آنها را دستکاری کند. کره‌شمالی از تنش‌ها در اطراف مرز خود به منظور بالا بردن ارزش خود نسبت به هر کشور، در زمان‌های مختلف استفاده کرد و بنابراین روابط خود را کنترل می‌کرد. بعد از ١٩٩١ اما، کشورها بیش از پیش به دنبال منافع ملی خود رفتند و این، کار را برای کره‌شمالی سخت می‌کرد. با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و ظهور چین، خطرهای دیگری به وجود آمد. چین بسیار قدرتمند شده بود و دیگر کره‌شمالی نمی‌توانست به راحتی سیاست‌های این کشور را دستکاری کند، بنابراین هسته مرکزی استراتژی کره‌شمالی باید بهروز و آپدیت می‌شد. این استراتژی برای کره‌شمالی، برنامه هسته‌ای با عزمی جدی بود.
کره‌شمالی خود را تنها و منزوی می‌دید. تاریخ این کشور نشان می‌دهد که تلاش برای همکاری با همسایگان خود، می‌تواند به فاجعه‌ای منجر شود. همچنین این باور وجود دارد که این کشور می‌تواند رفتار آمریکا را پیش‌بینی و کنترل کند، اما این موضوع نیز آنچنان که تاریخ نشان داد، می‌تواند به فاجعه منجر شود. در دنیای کره‌شمالی سه کشور وجود دارند: چین، روسیه و ایالات متحده آمریکا. کره‌جنوبی و ژاپن، بدون آمریکا، هیچ جایگاه یا نقشی برای کره‌شمالی ندارند، بنابراین مادامی که روسیه و چین (خصوصا چین)، هردو متحدان خطرناکی هستند که بسته به شرایط، عمل می‌کنند، آمریکا دشمنی دایمی است.
در استراتژی بازدارندگی، روش باید با «ترس از دشمن» مطابقت داشته باشد. ایالات متحده آمریکا از تروریسم (یا حمله غافلگیرانه) و سلاح‌های هسته‌ای ترس دارد. از سوی دیگر، کره شمالی قدرت حمله به ایالات متحده را ندارد، بنابراین باید سراغ موضوع دومی برود که آمریکا از آن می‌ترسد: «سلاح هسته‌ای». کره‌شمالی گمان می‌کند که دستیابی به سلاح هسته‌ای در مقابل ایالات متحده آمریکا، می‌تواند کشورش را در برابر اقدام غیرقابل‌پیش‌بینی آمریکا محافظت کند. در هر حال - و به شکل متناقضی - سلاح هسته‌ای می‌تواند نیروی بازدارنده‌ای در مقابل آمریکا باشد.
اما یک مسأله وجود دارد و آن این است که در زمان میان دست‌یافتن به توانایی هسته‌ای تا دست‌یافتن به سلاح هسته‌ای، یک گپ زمانی وجود دارد که در این مدت، آمریکا می‌تواند بسیار خطرناک باشد، بنابراین برای کاهش این خطر - اگر نتواند این خطر را از بین ببرد - کره‌شمالی باید از چین و روسیه استفاده کند. گرچه این کشورها نمی‌خواهند که کره‌شمالی سلاح هسته‌ای داشته باشد، اما هردوی آنها (چین و روسیه) مشکلات دیگری با آمریکا دارند و احتمالا تمرکز آمریکا بر کشورهای کوچکتر را به نفع خود می‌دانند.
شاید مسیر امن‌تر این باشد که کره‌شمالی برنامه هسته‌ای خود را رها کند، اما آنها محاسبه می‌کنند که اگر این کار را انجام دهند، دیگر قدرت بازدارندگی خود را از دست خواهند داد و وابستگی آنها به چین و روسیه بیشتر می‌شود که این شیوه (اعتماد به چین و روسیه) در گذشته جواب نداده است، بنابراین شاید تنها مسیر عاقلانه برای آنها این باشد که امیدوار باشند ملاحظات کوتاه‌مدت، روسیه و چین را وادار به کمک به آنها کند تا کره‌شمالی بتواند زمان مورد نیاز برای دستیابی به سلاح هسته‌ای را بخرد.
این، مسیر بسیار خطرناکی برای کره‌شمالی است، اما از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و بی‌وفایی چین، کره‌شمالی در پرتگاه قرار گرفته است. آنها با حیله‌گری و بلوف و بی‌تفاوتی نسبت به هشدارهای دیگران، تاکنون جان سالم به‌در برده‌اند، اما این شیوه یک «استراتژی» نیست، بلکه بیشتر «امیدواری» است. استراتژی آنها این است که آن‌قدر خطرناک بشوند که کسی جرأت حمله به آنها را نداشته باشد. گرچه آمریکا، غیرقابل پیش‌بینی است، اما یک چیز قطعی است: «آمریکا حمله‌ای هسته‌ای نخواهد داشت که در آن، دشمنش فرصت پاسخگویی پیدا کند.»
دولت کره‌شمالی محدود به یک نفر نمی‌شود. این کشور بیش از نیم قرن است که به این شیوه و با این سیاست‌ها اداره می‌شود، اما حالا به پایان بازی خود رسیده است و ما پاسخ این سوال دشوار و بسیار مهم را نمی‌دانیم؛ این‌که آیا کره‌شمالی پیشتر موفق به ساختن سلاح هسته‌ای شده است یا نه و اگر هنوز موفق نشده، چه مقدار زمان برای آن نیاز دارد؟ در هر حال، یک مسأله وجود دارد و آن این است که کره‌شمالی نه احمق است و نه دیوانه.
ارسال نظر