بلاغت و سیاست کاندیداهای ریاست جمهوری

روزنامه مردم سالاری: پس از پخش نخستین مناظره تلویزیونی کاندیداهای ریاست جمهوری،اکثر قریب به اتفاق تحلیلگران سیاسی با این موضوع که جهانگیری مرد شماره یک مناظره کاندیداهای ریاست‌جمهوری بود، مخالفتی نداشتند.

جهانگیری که به عنوان نامزد پوششی و کمک به روحانی در جریان مناظره‌ها در وزارت کشور ثبت‌نام کرده بود؛ حالا اما چنان بلاغت و تسلطی از خود نشان داده که به عنوان یک قطب مهم در صحنه رقابت حضور دارد.

آنچه جهانگیری در طول مناظره‌ها از خود نشان داد همان سلاحی است که هر سیاستمدار کامروایی می‌باید از آن برخوردار باشد. سلاح «بلاغت» که از زمان یونانیان باستان تا به امروز برای هر سیاستمداری از نان شب واجب‌تر است. تا بدان جا که کمتر سیاستمدار مشهوری را در جهان می‌توان پیدا کرد که از بلاغت و سخنوری بویی نبرده باشد. وینستون چرچیل، مارتین لوترکینگ تا محمد مصدق و‌... سیاستمدارانی بودند که از توانایی سخنوری بالایی برخورداربوده‌اند. بلاغت فارسی شده همان «رتوریک» یونانی است که از آن با عنوان فصاحت و فن تاثیر‌گذاری بر مخاطبان به وسیله نشانه‌های دیداری و شنیداری یاد می‌کنند. به عبارت دقیق‌تر، سیاستمداری که از ذخیره لغات غنی‌تر برخوردار باشد،به انقباض وانبساط عضلات صورتش در هنگام سخنرانی آگاه باشد، به اوج و فرود صدایش در هنگام بحث‌ها اهمیت بدهد وچنته‌اش از مثل‌ها و متل‌ها خالی نباشد و آنقدر از هوش و ذکاوت برخوردار باشد که بتواند به موقع آنها را به کار بندد، بی‌هیچ شک و شبهه‌ای از سیاستمداری که به این ظرایف بی‌اعتنا است؛ بخت بیشتری برای پیروزی خواهد داشت چه، تجربه نشان داده است که بهترین استدلالات اگر بدون فصاحت گوینده‌اش همراه باشد، نمی‌تواند بر ذهن و ضمیر رای‌دهندگان تاثیر تعییین‌کننده‌ای بگذارد! جهانگیری اما نشان داد که بر یکی از فنون سیاست که بلاغت است آشنا است اما سیاست امروز، همه بر پایه بلاغت استوار نیست.

به زبان دقیق‌تر، هیچ تضمینی نیست که یک سخندان خوب مدیر خوب و لایقی نیز باشد! در کشورهایی که کاندیداهای مسوولیت‌های سیاسی، به میانجی احزاب به صحنه سیاست معرفی می‌شوند، کاندیداها از فن بلاغت برای معرفی پرنسیب‌های حزب متبوعشان بهره می‌گیرند. احزابی که روش و منش آنها روشن است و کاندیداها کارگزار و معرف‌ حزب به شمار می‌روند. احزابی که قدمت آنها گه‌گاه به چند صد سال می‌رسد، برای اعلام کاندیداتوری فرد خاصی از همان حزب، هزاران فیلتر و باید و نباید تعبیه کرده‌اند. رقابت‌های درون حزبی در کشورهای توسعه یافته‌ که جذابیتش هیچ کمتر از رقابت‌های انتخاباتی نیست، موید این مدعاست!