روحانی در مناظره چگونه از برجام دفاع می‌کند؟

فرارو: مناظره زنده و تلویزیونی دوم انتخابات ریاست جمهوری جمعه هفته جاری به مسائل سیاسی اختصاص دارد. احتمالا یکی از مسائل بسیار جدی که در این مناظره مورد بحث و جدل قرار خواهد گرفت، برجام به عنوان مهمترین دستاورد دولت یازدهم و نتایج آن است.

گمانه زنی‌ها حاکی از آن است که منتقدان حسن روحانی و دولت یازدهم در مناظره به برجام و نتایج آن انتقاد خواهند کرد. این رویکرد در سخنان محمد باقر قالیباف نامزد "تک تیرانداز" اصولگرایان در شبکه دو کلید خورد.

قالیباف در گفت و گوی ویژه خبری شبکه دوم سیما گفت: «برجام امروز تعهد حاکمیت و کشور است؛ هیچ دولتی نمی‌تواند این تعهد را بر هم بزند. بنده هم در دولت مردم حتما از این توافقنامه‌ای که صورت گرفته پاسداری می‌کنم. هر دولتی غیر از دولت فعلی هم بود همین مسیر را طی می‌کرد چراکه مجموعه نظام و حاکمیت تصمیم گرفته بودند این مذاکره را انجام دهند؛ اما امروز سوال مردم این است که نفع مردم ما با تفاهمنامه چه شد؟ این ضعف جدی دولت فعلی است.»

این رویکرد قالیباف پیش از این نیز در سخنان او مطرح بوده است. قالیباف از منتقدان جدی برجام نیست، اما می‌گوید که دولت نتوانسته است از فرصت استفاده کند. احتمالا قالیباف در مناظره روز جمعه به عملکرد دولت پس از برجام حمله خواهد کرد.

با وجود اینکه قالیباف در گفت و گوی ویژه خبری از برجام به شکل جدی انتقاد نکرد، اما در دوران مذاکرات هسته‌ای شهرداری تهران بیلبوردهای فراوانی را علیه مذاکرات در سطح شهر پخش کرد. این رویکرد یکی از تناقض های شهردار تهران است که به نظر می‌رسد به توجه به اهمیت مسئله و حمایت اکثریت مردم از برجام قالیباف نمی‌خواهد خود را چهره‌ای ضد برجام نشان دهد.

دیگر نامزد منتقد حسن روحانی، ابراهیم رئیسی است. تیم سیاسی رئیسی از منتقدان جدی برجام هستند. سعید جلیلی، مسعود میرکاظمی، علیرضا زاکانی و ... از حامیان و فعالان اصلی ستاد ابراهیم رئیسی هستند.

با توجه به رویکرد رئیسی در مناظره اول ممکن است او در این مناظره نیز کمتر به دولت حمله کند، اما احتمالا به برجام انتقاداتی خواهد کرد. رئیسی هم ممکن است عملکرد دولت حسن روحانی در پسابرجام را زیر سوال ببرد.

اما سوال این است که روحانی و جهانگیری به عنوان دو نامزد مدافع عملکرد دولت در این باره چگونه عمل می‌کنند.

علی بیگدلی تحلیل گر مسائل سیاس خارجی در گفت و گو با فرارو، معتقد است "برجام امتیاز اقتصادی بسیار مهمی برای مملکت به بار آورد. برجام باعث شداقتصاد ایران از حالت انقباضی خارج شود. برجام صادرات نفت ایران را آزاد. نفت مهمترین منبع درآمد ایران است. این دستاورد بزرگی بود. "

به گفته او "قرارداد‌های واردات هواپیما، نوسازی و بهسازی ناوگان‌های حمل و نقل و بسیاری دیگر از قرارداد‌های اقتصادی پس از برجام بسته شد. باید به این موارد توجه کرد. "

این استاد دانشگاه گفت: «پس از برجام اتفاق مهمی رخ داد و روابط دیپلماتیک ایران با بسیاری از کشور‌ها بهبود یافت. رفت و آمدهای دیپلماتیک بیانگر این موضوع است. مخصوصا کشورهای اروپا به ایران نزدیک‌تر شدند. برجام حتی باعث شد که سفارت انگلیس در ایران به سرعت بازگشایی شود.»

به گفته این تحلیلگر مسائل بین الملل، با برجام تحریم هایی هسته‌ای سازمان ملل برداشته شد. تحریم‌های اتحادیه اروپا نیز برداشته شد، تحریم‌های کاخ سفید هم لغو شد. اما اتفاقی که در این باره رخ داد حرکت آمریکا در راستای تحریم‌های جدید خارج از برجام است.

بیگدلی گفت: «همه طرفین برجام به آن پایبند بوده اند. اما آمریکا با بستن شبکه بانکی بروی ایران در مسیر اجرای برجام اختلال ایجاد کرده است. این به خاطر ضعف در توافق برجام نیست. این موضوع به مسائل دیگری خارج از برجام باز می‌گردد.»

این استاد دانشگاه معتقد است: «آمریکا ایران را متهم می‌کند که بر خلاف قطعنامه سازمان ملل موشک هایی با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای می‌سازد. در حالی که ایران می‌گوید این ادعا غلط است. از طرف دیگر آمریکا اتهامات حقوق بشری به ایران وارد می‌کند و همچنین مدعی است ایران از تروریسم در منطقه حمایت می‌کند. این ادعا‌ها که با حمایت برخی همسایگان ایران و کشورهای منطقه همراه است اجرای برجام در مسیر ثمر بخش آن را با اختلال مواجه کرده است.»

به اعتقاد بیگدلی: "روحانی باید در مناظره روز جمعه تاکید کند سنگ اندازی در مسیر اجرای برجام ارتباطی با برجام ندارد، این مسائل دیگر است که در این موضوع اثرگذاشته است. "