تفاوت انتشار آمار در دولت‌ نهم و دهم و یازدهم

روزنامه ایران: درشرایطی که مخالفان دولت و برخی از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری در برابرعملکرد مطلوب دولت یازدهم حرفی برای گفتن ندارند، اخیراً حربه دیگری برای تخریب دولت به دست گرفته‌اند، حربه‌ای که نه فقط دولت بلکه کل نظام را هدف گرفته است.

آنها پس از اعلام گزارش عملکرد دولت یازدهم از سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۵ که نشان دهنده رشدی چشمگیر دراکثر شاخص‌های اقتصادی دارد، این بار تیشه نقد و مخالفت خود را به ریشه زده‌اند و این آمارها را غلط و ناشی از آمارسازی می‌دانند. برهمین اساس مسئولان دولت‌های نهم و دهم نیز به میدان آمده‌اند و با ارائه آمارهایی که منشأ آنها مشخص نیست واقعیت را وارونه جلوه می‌دهند به طوری که می‌گویند در ۸ سال دولت‌های نهم و دهم شرایط کشور در تمام بخش‌ها مطلوب بود و حتی رفاه مردم ۴۰ درصد بیشتر شده بود و در دولت یازدهم تمام شاخص‌ها به عقب برگشته است.

آمار رسمی مراجعی نظیر مرکز آمار ایران و بانک مرکزی که با آمار نهادهای بین‌المللی مانند بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول نیز سازگاری دارد نشان می‌دهد که اقتصاد ایران در همین کمتر از ۴ سال دولت یازدهم بخش مهمی از عقب ماندگی‌های گذشته را جبران کرده است. نرخ رشد اقتصادی به‌عنوان مهم‌ترین شاخص کلان هر کشور که در سال ۱۳۹۱ به منفی ۶.۸ درصد سقوط کرده بود در سال گذشته به ۸ درصد مثبت رسید. نرخ تورم هم که در دولت قبل به بالای ۴۰ درصد به پرواز درآمده بود پس از ۲۶ سال تک رقمی شد. آمار صادرات و تجارت ایران چه نفتی و چه غیرنفتی نیز برکسی پوشیده نیست، دراین بخش نفت صادرات ایران به دو برابر رسید و در صادرات غیرنفتی هم بعد از ۶۲ سال تراز بازرگانی کشور مثبت شد یعنی صادرات از واردات سبقت گرفت.

در بسیاری از بخش‌های دیگر اقتصاد ایران نیز همانند خودکفایی در تولید بنزین و گندم آمارهای مشخصی وجود دارد که دراین گزارش قصد پرداختن به تمام آن را نداریم. حال دراین شرایط برخی برای دستیابی به اهداف سیاسی خود این بار نه با زندگی و معیشت مردم بلکه با منافع ملی کشور بازی می‌کنند. تمام آمارها را دروغ می‌پندارند و دستاوردها را به تمسخر می‌گیرند. البته ریشه چنین تفکری که دولت در آمارها دستکاری می‌کند، به دوران تصدی و صدارت خودشان بازمی گردد.

چون خود این کار را انجام داده‌اند تصور می‌کنند که سایر دولت‌ها نیز منافع ملی را قربانی اهداف کوتاه مدت خود می‌کنند. جالب اینکه تعدادی از مسئولان دولت‌های نهم و دهم که زمانی تصدی پست‌های کلیدی را داشته‌اند به صراحت از اعلام آمارهای اشتباه و نادرست توسط مقامات ارشد دولت و فشار برای جلوگیری از انتشار آمار و تحریف آن خبر داده‌اند.

احمدی‌نژاد آمار اشتباه به مردم داد!

یکی از شخصیت‌هایی که با صراحت از ارائه آمار نادرست توسط دولت قبل خبر داد، طهماسب مظاهری رئیس کل بانک مرکزی در دولت احمدی‌نژاد بود. وی درباره آمارهای اقتصادی خلاف واقع رئیس جمهوری سابق به روزنامه اعتماد با اشاره به اینکه چند بار شفاف به آقای احمدی‌نژاد درخصوص ارائه آمار غلط انتقاد کرده بودم، می‌گوید: خوب یادم هست در آذر سال ۱۳۸۶ رئیس دولت نهم یک بار یک مصاحبه زنده از صدا و سیما داشت، همان جا آماری داد که درست نبود. فردا رفتم و پرسیدم مرجع آماری که دیشب ارائه دادید کجاست؟ این آمار را یا من باید به شما داده باشم یا وزارت امور اقتصادی و دارایی یا سازمان برنامه. من از دو مرجع دیگر پرسیدم گفتند چنین آماری نداده‌اند. من هم که این آمار را نداده‌ام. موضوع چیست؟ وی ادامه می‌دهد:همان موقع به ایشان گفتم که ممکن است ما آماری را داده باشیم که اشتباه باشد و شما اطمینان می‌کنید و می‌گویید.

به دلیل اعتمادتان حرفی نیست باید مسئول مربوطه جوابگوی این اشتباه باشد. یک موقع مسئولی گزارش می‌دهد و شما با علم به اشتباه بودنش آن را مطرح می‌کنید که هر چند کار درستی نیست اما مشخص است علت چیست. اما یک زمانی شما از هیچ کسی آمار نگرفتید و خودتان این کار را می‌کنید که اصلاً کار درستی نیست. این هم مصداق همین مورد سوم است. به گفته رئیس کل پیشین بانک مرکزی یک بار دیگر رئیس جمهوری وقت در اوایل سال ۸۷ در سفر استانی قم اطلاعاتی کاملاً خلاف را مطرح کرد، در جلسه دولت که در روز بعد در قم تشکیل می‌شد همه به اتفاق به من گفتند شما نرو.

فشار دولت قبل برای دستکاری آمار

خلیل سعیدی، استاد اقتصاد دانشگاه و معاون سابق مرکز آمار در این باره به روزنامه ایران می‌گوید:«این که می‌گویند آمارها پوچ است، درست نیست. آمار را که پشت میز نمی‌سازند. طرح‌های آماری با ضوابط خاص اجرا می‌شود. مأمور به شهر و روستا می‌رود.» سعیدی با استناد به تجربه‌های خود توضیح می‌دهد:«من ۸ سال معاون مرکز آمار ایران بودم، پس این حرف‌ها را بدرستی می‌شناسم. حتی یادم است در دولت نهم پیش معاون اول رئیس جمهوری رفتیم و اعتراض می‌کرد که چرا این آمارها را منتشر کرده‌اید. در آخر گفت آمارها را تغییر دهید و به نحو خاصی درست کنید، حرف خلافی زد ولی عملاً آن اتفاق نیفتاد، چرا که ممکن است رئیس مرکز آمار هم منافعی داشته باشد، ولی نمی‌تواند به بدنه کارشناسی خود بگوید آمار را دستکاری کنید، این کار شدنی نیست.»

این استاد اقتصاد ادامه می‌دهد:«مرکز آمار مستقل است و آمار آن در دفتری که ۳۰ کارشناس درگیر هستند، تولید می‌شود. رئیس نمی‌تواند بگوید چیزی را تغییر دهد. چرا که بالاخره بدنه می‌فهمد و اطلاعات از دل مجموعه بیرون می‌آید. حتی در زمان آقای احمدی‌نژاد هم که فشارهای زیادی وجود داشت، حداقل تا آن جایی که من در جریان بودم، هیچ‌وقت کارشناسان اجازه دستکاری اطلاعات را ندادند. من هم زمان دولت اصلاحات و هم احمدی‌نژاد در مرکز آمار بودم. در این دوره هم دوستان من در آن‌جا مدیر و معاون هستند، بنابراین هم بی‌طرفم و هم اطلاعات دقیق ‌دارم و می‌دانم که دروغ بودن آمار، خود دروغ است و بر اساس منافع سیاسی این حرف‌ها را مطرح می‌کنند. مرکز آمار متولی آمار کشور است و چون مستقل است، آمار کم و زیاد برایشان هیچ منفعتی ندارد.»

رشد اقتصادی دروغ نیست

امرالله امینی، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، یکی دیگر از چهره‌های علمی است که ادعاهای این روزها را پوچ می‌داند. او دراین‌باره به روزنامه ایران توضیح می‌دهد:«این حرف‌ها معمولاً از طرف جناح‌هایی مطرح می‌شود که می‌خواهند دولت را زیر سؤال ببرند. در دوره دولت قبلی چنین کارهایی انجام می‌شد و حالا می‌خواهند آن اقدامات را به شکل دیگری بگویند در صورتی که چنین موضوعی در دولت یازدهم سابقه ندارد. در این دولت چنین کاری صورت نگرفته، ما چنین چیزهایی ندیده‌ایم و امکانش وجود ندارد.

اما برای خودشان هم بد است، وقتی تیشه به ریشه پایه‌های آماری بزنند، دیگر به چه چیزی می‌خواهند استناد کنند؟» این اقتصاددان با تأکید بر آمارهای رشد اقتصادی ادامه می‌دهد:«چرا می‌گویند آمارها قابل اثبات نیست؟ وقتی پتروشیمی‌ها راه افتاده و تولید نفت بشدت بالا رفته، چرا قابل اثبات نیست؟ می‌توانند بگویند در برخی بخش‌‌ها رشد کمی اتفاق افتاده، ولی نمی‌توانند بگویند رشد اقتصادی دروغ است. ما شاخص GDP را داریم و بر اساس آن در پایان سال، تولیدات، قیمت‌ها و ارزش‌ها مشخص است. در رشد تولید نمی‌توانید دست ببرید.