چاقی و تغذیه؛ مهمترین علل مرگ زنان ایرانی

زنان به دلیل گذراندن دوره‌های خاص از جمله بارداری، زایمان، شیردهی و یائسگی، گروه آسیب پذیری هستند که آنها را نیازمند خدمات ویژه پیشگیری، سلامت و درمان می‌کند. بنابر اعلام کارشناسان نظام سلامت، نتیجه اضافه شدن تغذیه نامناسب و کم تحرکی به زندگی زنان، ناتوانی و افزایش خطر مرگ است. با توجه به این وضعیت تصحیح شیوه زندگی آنها باید در اولویت برنامه‌های سلامت این گروه قرار گیرد.

مهم‌ترین علل مرگ و میر زنان ایرانی

در همین راستا مطهره علامه، رئیس اداره سلامت زنان و میانسالان وزارت بهداشت در گفت‌وگو با ایسنا درباره وضعیت شاخص‌های شیوه زندگی و اولین علت مرگ و میر زنان و همچنین اقدامات این وزارتخانه برای تامین سلامت زنان می‌گوید: در حال حاضر بیماری‌های قلبی - عروقی و سرطان‌ها مهمترین علل مرگ زنان ایران محسوب می‌شود. سرطان پستان نیز در میان سایر سرطان‌ها جزو اولین عامل مرگ زنان محسوب می‌شود. البته سرطان روده بزرگ هم در زنان و در مردان آمار بالایی در میان مرگ ناشی از سرطان‌ها دارد. سرطان دهانه رحم نیز با فاصله زیادی از این دو سرطان، یکی از علل مرگ ناشی از سرطان‌هاست. این درحالیست که هر سه سرطان مهم قابل پیشگیری، تشخیص زودهنگام و درمان به موقع هستند که البته در برنامه سلامت بانوان ایران مورد توجه قرار گرفته‌اند.

دلایل ناتوانی در زنان ایرانی

وی ادامه می‌دهد: خطرات باروری، سلامت استخوانی - عضلانی و سلامت روانی آنان نیز به عنوان مهم‌ترین علل ناتوانی زنان محسوب می‌شود. بیشترین مشکلی که زنان ایران با آن مواجه هستند، شیوه زندگی کم تحرک و تغذیه نامطلوب آنان است که عامل خطر علل مرگ و ناتوانی آنان است. توجه به این موضوع مهم یعنی بهبود شیوه زندگی بهترین راه برای پیشگیری از همه مشکلات سلامت زنان ایران است. به همین جهت محور برنامه‌های بهداشتی زنان در دوره باروری و یائسگی در اداره سلامت میانسالان، تلاش برای بهبود شیوه زندگی آنان است. همچنین خطر سنجی بیماری‌های قلبی عروقی و سرطان‌های مهم نیز به همین منظور انجام می‌شود. ارائه مشاوره و علاوه بر خدمات مورد نیاز آنان، آموزش انفرادی زنان و آموزش عمومی آنان در کمپین‌های سلامت بویژه کمپین سلامت زنان نیز بخش دیگری از این برنامه است.

بسته خدمات وزارت بهداشت برای سلامت زنان ۳۰ تا ۶۰ سال

رئیس اداره سلامت زنان و میانسالان وزارت بهداشت درباره آخرین برنامه وزارت بهداشت در حوزه سلامت زنان نیز بیان می‌کند: در حال حاضر برنامه‌هایی مانند تن‌سنجی برای اندازه‌گیری قد و وزن و دورکمر و محاسبه BMI، تعیین اضافه وزن، چاقی، چاقی شکمی، بررسی الگوی تغذیه برای بررسی مصرف گروه‌های غذایی هرم و عادات غذایی مانند فست فود، نوشیدنی گازدار، نمک، روغن مصرفی و آموزش و مشاوره برای بهبود آن توسط کارشناسان تغذیه جزیی از بسته خدمات نوین سلامت زنان ۳۰ تا ۶۰سال است.

کدام غربالگری‌ها برای زنان تدارک دیده‌ شده‌است؟

وی ادامه می‌دهد: تجویز و آموزش نحوه مصرف مکمل ویتامین دی، بررسی فعالیت جسمانی و آموزش و مشاوره برای بهبود آن، بررسی مصرف دخانیات، آموزش و ارجاعات لازم و غربالگری مصرف الکل و مواد مخدر و داروهای روانگردان و در صورت مصرف تعیین نوع ماده مصرفی نیز در این بسته گنجانده شده‌است. همچنین تلاش کردیم خدمت ارجاع به روانشناس جهت غربالگری تکمیلی و در صورت مثبت بودن غربالگری اولیه را نیز انجام دهیم. به منظور غربالگری سلامت روان بررسی دیسترس روانشناختی توسط پرسشنامه کستلر و ارائه مشاوره توسط کارشناس سلامت روان انجام می‌شود. همچنین انجام خطرسنجی حوادث قلبی عروقی و ارائه بازخورد مناسب به مراجعه کننده و اقدام متناسب با درجه خطر از جمله تجویز داروهای پیشگیری کننده را جزو این خدمات قرار داده‌ایم.

به گفته علامه، بررسی سوابق فردی و خانوادگی، علائم و عوامل خطرسرطان روده بزرگ، غربالگری سل در افراد دارای علائم، بررسی اعضای خانواده فرد مبتلا به هپاتیت، بررسی تاریخچه و شرح حال باروری و بررسی از نظر رفتارهای پرخطر و وجود عفونت آمیزشی و ایدز در فرد و همسر یا شریک جنسی وی نیز در این بسته خدمتی که در نظام بهداشتی کشور ارائه می‌شود، گنجانده شده‌ است.

رئیس اداره سلامت زنان و میانسالان وزارت بهداشت در ادامه تعداد دیگری از این خدمات را معرفی کرد و گفت: با توجه به اینکه سرطان پستان جزو رتبه‌های بالای ابتلا به انواع سرطان در کشور است، غربالگری سرطان پستان در این برنامه دیده شد. همچنین به منظور بررسی میزان در معرض قرار گرفتن خشونت خانگی، غربالگری این آسیب بر اساس پرسشنامه HITS و ارجاع به روانشناس در صورت غربالگری مثبت صورت می‌گیرد. بررسی از نظر وجود خونریزی‌های غیر طبیعی رحمی، علائم و عوارض یائسگی ویژه زنان ۴۵ تا ۶۰ سال، روابط زناشویی و اختلال عملکرد جنسی، علائم و نشانه‌ها برای تشخیص زودهنگام سرطان دهانه رحم، معاینه ژنیکولوژی از نظر بررسی وجود زخم تناسلی و نمای غیر طبیعی سرویکس، عفونت‌های آمیزشی، ضایعات خونریزی دهنده، مشکلات یائسگی و مشاهده نتایج پاراکلینیک و ارائه خدمات مشاروه‌ای به مراجعین در صورت نیاز، در برنامه سلامت زنان تدارک دیده شده‌ است.