«سؤال» از روحانی تلاش نافرجام مخالفان

احسان بداغی در روزنامه ایران نوشت: «فیل» مخالفان دولت، «هوا» نشده ترکید. خبرگزاری «ایرنا» از تکذیب امضای ۱۰ نماینده پای طرح سؤال از رئیس جمهوری خبر داده است. طرحی که مخالفان دولت می‌گویند بین ۶۴ تا ۸۸ امضا دارد و قرار است روز ۱۱ تیرماه تقدیم هیأت رئیسه شود.

بهانه این طیف نمایندگان برای کشاندن حسن روحانی به صحن علنی، موضوع مؤسسات مالی غیرقانونی است. علی وقفچی و محمدجواد ابطحی، دو نماینده‌ای بودند که این طرح را کلید زدند. اما دیروز تنها به فاصله یک روز از آغاز جمع‌آوری امضاها، موج تکذیب نمایندگان هم به راه افتاد. چهره‌هایی چون رسول خضری، محمدباسط درازهی، سعید باستانی و زهرا ساعی به خبرگزاری‌های «ایرنا» و «خانه ملت» گفته‌اند که یا اساساً در جریان چنین طرحی نبوده‌اند یا نامه‌ای که امضا کرده‌اند، چیزی جدای از بحث سؤال از رئیس جمهوری بوده.

این اما اولین بار نیست که طیف مخالفان حسن روحانی و دولت او در مجلس دست به اقداماتی می‌زنند که نهایتاً پشتیبانی بقیه نمایندگان از آن تکذیب می‌شود. در سال‌های قبل هم مواردی چون جمع‌آوری امضا برای طرح سه فوریتی توقف مذاکرات هسته‌ای، انتشار نامه روحانیون مجلس در انتقاد از رئیس جمهوری و امضای ۱۰۰ نماینده علیه مواضع حسن روحانی نیز با تکذیب مواجه شده بود.

رؤیای مخالفان برای حمله به دولت

اولین بار روز یکشنبه بود که جبار کوچکی‌نژاد، نماینده رشت در گفت‌وگویی با فارس اعلام کرد که «طرح سؤال از رئیس جمهوری کلید خواهد خورد.» روز سه‌شنبه تلاش‌ها برای جمع‌آوری امضا جهت همین طرح آغاز شد و بعدازظهر همان روز جواد ابطحی، نماینده عضو جبهه پایداری به خبرگزاری «فارس» اعلام کرد که تعداد امضاهای این طرح در روز اول به ۶۴ امضا رسیده است. اما همزمان با انتشار سخنان ابطحی، رسول خضری، دیگر نماینده مجلس در گفت‌وگویی امضای خود را تکذیب کرد و به خبرگزاری «ایرنا» توضیح داد: «روح من از طرح سؤال از رئیس جمهوری خبر ندارد.»

بعد از این از یک طرف طیف مخالفان دولت در اخبار خود تعداد امضاها را افزایش می‌دادند و از طرف دیگر نمایندگان بیشتری به صف تکذیب‌کنندگان این طرح می‌پیوستند. علی وقفچی نماینده مردم زنجان دیروز در گفت‌وگویی با «ایرنا»، تعداد امضاهای موافق این طرح را ۸۸ امضا اعلام کرد و همزمان نمایندگانی چون محمدباسط درازهی، سعید باستانی و زهرا ساعی هم رسماً امضای خود را تکذیب کردند.

نمایندگان چه چیزی را امضا کردند؟

اما روایت برخی از نمایندگان از شیوه جمع کردن امضاها برای کشاندن رئیس جمهوری به جلسه «سؤال» هم جالب است. از جمله زهرا ساعی در توضیح امضای خود به خبرگزاری «ایرنا» توضیح داده که «یکی از نمایندگان با حضور در جمع مجلسیان اعلام کرد برای پیگیری مسائل مربوط به مؤسسات مالی و اعتباری و احقاق حقوق مالباختگان این مؤسسات در حال ارسال نامه‌ای به رئیس جمهوری برای تسریع روند پیگیری‌ها است.» وی افزوده است: «باوجود تفاوت در سلایق سیاسی، جمعی از نمایندگان فراکسیون امید از جمله اینجانب برای پیگیری حقوق مردم و با نیت خیر این نماینده را در این موضوع همراهی کردیم اما متأسفانه بار دیگر برای این گروه منافع مردم تبدیل به امری برای پیگیری اغراض سیاسی شد و هدف وسیله را توجیه کرد.

هنگام امضای این نامه به هیچ عنوان بحث سؤال از رئیس جمهوری مطرح نبود و قرار بر ارسال نامه و جمع‌آوری امضا برای درخواست پیگیری ساماندهی مؤسسات غیر مجاز مالی بود.» وی در سخنان خود به طیف مخالفان دولت معترض شده که «اعلام سؤال از رئیس جمهوری با امضای اینجانب سوء استفاده سیاسی از حسن ظن و اعتماد میان نمایندگان است و درحالی که انتخابات با رأی بی نظیر مردم و دولت دکتر روحانی با رأی بالا آماده خدمت می‌شود، این رفتارهای تفرقه‌افکنانه خلاف منافع ملی و شأن نمایندگانی است که مغرضانه خانه ملت را محل پیگیری اهداف جناحی و گروهی خود می‌دانند.» همچنین رسول خضری هم به همین خبرگزاری گفته که «یکی از دوستانم تلفنی به من گفت که نام شما در زیر چنین نامه‌ای هست، تعجب کردم و گفتم اصلاً هیچ نامه‌ای را من امضا نکردم.» محمدباسط درازهی نیز به خبرگزاری «خانه ملت» توضیح داده نامه‌ای که به امضای وی رسیده اساساً سؤال از رئیس جمهوری نبوده، چرا که «درخصوص رسیدگی به مسائل سپرده‌گذاران مؤسسات مالی و اعتباری در مجلس دو نامه مطرح بود که بنده نامه تسریع در تعیین تکلیف مؤسسات مالی غیرمجاز را امضا کردم.

اینکه مطرح شده، بنده نامه سؤال از رئیس جمهوری را درخصوص سپرده‌گذاران مؤسسات مالی و اعتباری امضا کرده‌ام، یک موضوع کاملاً اشتباه است به دلیل اینکه بنده درخصوص سؤال از رئیس جمهوری نامه‌ای امضا نکرده‌ام و احتمالاً اشتباهی صورت گرفته است.» سعید باستانی هم دیگر نماینده‌ای است که همین روایت را دارد. او نیز درباره امضای خود به «خانه ملت» گفته است: «نامه‌ای برای ارائه به رئیس جمهوری تنظیم شده بود که در این نامه قید شده بود که به دلیل مشکل‌سازی مؤسسات مالی و اعتباری برای کشور از روحانی درخواست شده بود که در این خصوص چاره‌سازی شود.»

سکوت طراحان، اعتراض دولت

تاکنون طیف مخالفان دولت درباره تکذیب امضاهای طرح سؤال از رئیس جمهوری توضیح مشخصی ارائه نکرده‌اند. در حالی که مجلس هم طی هفته آتی تعطیل خواهد بود، معلوم نیست آیا موضوع این طرح و حواشی احتمالی آن در میان این تعطیلات به فراموشی سپرده خواهد شد یا اینکه در اولین جلسه علنی بعد از پایان تعطیلات، ماجرای اصرار مخالفان بر کشاندن حسن روحانی به بهارستان و تکذیب امضاهای طرح سؤال زمینه یک رویارویی جدید را در مجلس فراهم خواهد کرد. دیروز سه نماینده پیگیر این طرح یعنی علی وقفچی، جبارکوچکی‌نژاد و جواد ابطحی نیز پاسخگوی تماس «ایران» نبودند تا توضیحات خود را درباره تکذیب امضای نمایندگان ارائه کنند. در میان سکوت این طیف در قبال تکذیبیه‌های اخیر، این معاون پارلمانی رئیس جمهوری بود که در گفت‌وگویی با «ایرنا» اعلام کرد: «طرح ادعاهایی نظیر اینکه ۸۸ نماینده مجلس سؤال از رئیس جمهوری را امضا کرده‌اند، خلاف واقع است و هیچ گونه پایه و اساسی ندارد.» حسینعلی امیری هم در روایت خود، چیزی را بازگو می‌کند که قبلاً توسط نمایندگان دیگر درباره نحوه جمع‌آوری امضا برای این طرح سؤال، گفته شده بود؛ «روز سه‌شنبه در مجلس شورای اسلامی حدود ۷۰ نفر از نمایندگان از فراکسیون‌های مختلف نامه‌ای را خطاب به رئیس جمهوری امضا کردند و در آن نامه از روحانی درخواست و تقاضا کردند که مسائل و مشکلات مربوط به مؤسسات مالی و اعتباری را به جهت ارتباط آن به سه قوه در جلسه سران قوا یا شورای عالی امنیت ملی مطرح کند.»

به گفته امیری، «در روز چهارشنبه این هفته ظاهراً یکی از نمایندگان مخالف دولت مطلبی را تحت عنوان سؤال از رئیس جمهوری تهیه و به امضای پنج نفر دیگر می‌رساند که متأسفانه مشارالیه درخواست نمایندگان از رئیس جمهوری را به عنوان امضاهای طرح سؤال از رئیس جمهوری مطرح می‌کند و مدعی می‌شود که بیش از ۶۰ یا بیش از ۸۰ نفر از نمایندگان طرح سؤال از رئیس جمهوری را امضا کرده‌اند. بلافاصله پس از رسانه‌ای شدن این موضوع صحت و سقم آن نیز روشن شد و خود نمایندگان که نامه درخواست از رئیس جمهوری را امضا کرده بودند، امضای سؤال از رئیس جمهوری را تکذیب کرده و تأکید کردند که طرح چنین مطلبی اقدامی غیراخلاقی و سوءاستفاده از اعتماد نمایندگان است.»

سابقه مخالفان دولت

با این اوصاف به نظر می‌رسد طرحی که روز یکشنبه این هفته کلید خورد، در روز چهارشنبه به بن‌بست رسید. سابقه چنین طرح‌هایی هم نشان می‌دهد معمولاً سر و صدای مقطعی حاصل از آنها خیلی زودتر از چیزی که تصور شود، فرو می‌نشیند. بدون آنکه ثمری داشته باشد. قبلاً یک بار جواد کریمی قدوسی از مخالفان جدی دولت در اردیبهشت‌ماه سال ۹۴ خبر از امضای ۸۰ نماینده پای طرح سه فوریتی توقف مذاکرات هسته‌ای داده بود.

تنها ساعتی بعد از انتشار این خبر موج تکذیب نمایندگان از راه رسید و معلوم شد این نماینده عضو جبهه پایداری امضاهای خود را با عنوان «نامه حمایت از سخنان رهبر معظم انقلاب» جمع کرده است. همچنین در خاطره بهارستان‌نشینان نامه اعتراضی فراکسیون روحانیون به رئیس جمهوری در بهمن ماه سال ۹۴ و همین طور نامه انتقادی ۱۰۰ نماینده به رئیس جمهوری در اسفندماه سال ۹۳ از یاد نرفته که امضاها و حمایت‌های هر دو اقدام توسط نمایندگان تکذیب شده بود. اتفاقی که گویا یک بار دیگر هم در روزهای اخیر در حال تکرار است.