آخرین وضعیت خانه پدری «ابتهاج»

خبرگزاری ایسنا: «مالک بنای منسوب به خانه پدری هوشنگ ابتهاج، اسنادی ارائه داده که براساس آن این خانه از پدر به پسر به وی رسیده و جزو ملک اوست، بنابراین نخست گردش کاریِ سازمان اسناد گیلان باید اطلاعات متقنی ارائه دهد.»

۲۷ خردادماه، نخست تعدادی از همشهری‌های هوشنگ ابتهاج از خطر تخریب خانه این غزل‌سرای پیشکسوت خبر دادند، خطری که در صورت ثبت ملی نبودن این بنا می‌توانست آن را در معرض تخریب ناگهانی قرار دهد، در آن شرایط میراث فرهنگی استان گیلان معتقد بود نخست باید تعلق این بنا به خانواده ابتهاج تائید شود. حتی شهرداری رشت اعلام کرد، ما زیاد راهکار قانونی قاطعی نداریم، مگر این‌که مراجع میراث فرهگی اعلام کنند این ملک واجد ارزش‌های تاریخی و فرهنگی است.

پس از این صحبت‌ها، روز دوشنبه ۲۹ خرداد جمعی از صاحبنظران، دانشگاهیان و کارشناسان تخصصی در جلسه‌ای وضعیت این خانه تاریخی را که در بافت تاریخی این شهر نیز قرار دارد، بررسی کرده‌اند.

هیچ تخریبی در خانه ابتهاج انجام نمی‌شود

رضا علیزاده، مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان گیلان در این زمینه به ما می‌گوید: این خانه از ابتدا خطر تخریب نداشت. به هیچ دلیل ما اجازه ساخت‌و ساز به جای آن نمی‌دادیم. از یک سو به دلیل ابهامات ایجاد شده برای تعلق این بنا به خانه پدری استاد ابتهاج و از سوی دیگر قرار گرفتن آن در بافت تاریخی رشت که هر رفتاری با این خانه باید تابع ضوابط بافت باشد.

او با تاکید بر این‌که اهمیت این ملک به این جهت که منسوب به آقای ابتهاج است اقتضا می‌کند تا ما همه ابعاد موضوعی این ملک را بررسی کرده و شرایط ثبت را مهیا کرده و به هیچ عنوان اجازه ساخت را به مالک آن ندهیم، بیان می‌کند: در مکاتبه‌ای نیز که با شهردار منطقه یک استان داشتیم این موضع را انعکاس دادیم و ممنوعیت ساخت و ساز تا تعیین تکلیف را به آن‌ها اعلام کردیم.

مالک امروزی، اسنادی از ارثیه بودن این خانه دارد

وی با بیان اینکه مالک فعلی خانه اسنادی را ارائه داده که از ابتدا تملک بنا را آن‌ها در اختیار داشته‌اند و از پدر به پسر به ارث رسیده است، ادامه می‌دهد: نخست باید موضوع اینکه این ملک متعلق به پدر اقای ابتهاج است را بررسی کنیم، بنابراین برای دسترسی به اطلاعات متقن باید گردش کاری از سازمان اسناد و املاک استان گیلان درباره این خانه بگیریم تا براساس آن به راحتی اظهارنظر کرده و تصمیم بگیریم.

روایت‌های تاریخی و شفاهی خانه را جمع‌آوری می‌کنیم

علیزاده همچنین با اشاره به جلسه‌ای که روز گذشته با حضور جمعی از صاحبنظران و دانشگاهیان و کارشناسان تخصصی درباره این خانه تاریخی در رشت برگزار شده، می‌افزاید: در این جلسه نحوه چگونگی ثبت این خانه تا رسیدن به جمع‌بندی، بررسی و تقسیم کار در این زمینه انجام شد.

او با تاکید بر این‌که در عین حال با خانواده ابتهاج، خود او که اکنون در خارج از کشور است و با دختر وی در ارتباط هستیند تا براساس شواهد بتوانند اقدامات بعدی را انجام دهند، می‌گوید: در آن جلسه یک تیم نیز مشخص شد تا کار پیمایشی در منطقه انجام دهد، گفت‌وگو با معتمدان محلی و منطقه‌ای انجام شود تا بتوانیم براساس روایت‌های تاریخی و شفاهی موجود در منطقه آن‌ها را نیز مستندکرده و به اطلاعات پرونده ثبتی خانه ابتهاج اضافه کنیم.

ایجاد کاربری فرهنگی - موزه‌ای در خانه ابتهاج

مدیر کل میراث فرهنگی و گردشگری استان گیلان، درباره‌ی کاربری که می‌توان پس از رسیده به نتیجه مثبت درباره‌ی این خانه در نظر گرفت، نیز می‌گوید: در جلسه دیروز تلاش کردیم ملک را در کمیسیون ماده ۵ به سمت کاربری با فرهنگی سوق دهیم تا مصوبه بگیریم و در عین حال بتوانیم یک مجموعه یا موزه‌ای تحت عنوان «استاد ابتهاج» داشته باشیم.

او تاکید می‌کند: این موزه یا مجموعه فرهنگی به جریان‌سازی در حوزه ادبیات در استان گیلان کمک می‌کند، تا فضایی را در این زمینه فراهم کنیم، درواقع قصد داریم موضوعات فرهنگی را با غنای بیشتری از طریق این موقعیت در رشت داشته باشیم.

دو روز پیش ارزشمند بودن خانه ابتهاج را کتبا اعلام کردیم

وی همچنین با بیان این‌که در حال حاضر ارزشمند بودن این بنای تاریخی به شهرداری استان اعلام شده، تأکید می‌کند:‌ در سال‌های گذشته چند مکاتبه در این زمینه داشته‌ایم، اما دو روز گذشته نیز با توجه به نگرانی‌های افکار عمومی هرچند می‌دانستیم که هیچ تخریبی انجام نمی‌شود، اما مجددا در نامه‌ای به شهردار منطقه یک ممنوعیت ساخت و ساز در این بنا را اعلام و تاکید کردیم که این بنا دارای ارزش است.

علیزاده خبر می‌دهد: از سوی دیگر به موازات آن مستندسازی و تشکیل پرونده برای این خانه در دست انجام است.

او توضیح می‌دهد: ما به مالک امروز این خانه کاری نداریم، براساس شواهدی که از معتمدان محلی و سازمان ثبت و اسناد که کلیه نقل و انتقالات ملکی در ان‌جا ثبت می‌شود، کارهایمان را انجام می‌دهیم، در عین حال نگاهمان تعاملی است، به همین دلیل قرار است شهرداری منطقه مالک را توجیه کند تا مشکلی پیش نیاید.