خانه «ابتهاج» در مراحل آخر ثبت ملی

خبرگزاری ایسنا: «پرونده ثبت ملی خانه ابتهاج در استان گیلان، تحویل شورای ثبت سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شده و کارشناسان در حال فراهم کردن زمینه ثبت ملی این خانه با ارزش هستند.»

۲۷ خردادماه، با انتشار یک خبر از سوی تعدادی از همشهری‌های «هوشنگ ابتهاج» در رشت، که احتمال تخریب خانه‌ی این غزل‌سرای پیشکسوت را مطرح می‌کردند، زنگ خطر نسبت به ثبت ملی نبودن این بنا فکرها را به این سمت برد که آن می‌تواند در معرض تخریب ناگهانی قرار گیرد.

این در حالی است که در آن شرایط میراث فرهنگی استان گیلان معتقد بود نخست باید تعلق این بنا به خانواده ابتهاج تائید شود. حتی شهرداری رشت اعلام کرد، ما زیاد راهکار قانونی قاطعی نداریم، مگر این‌که مراجع میراث فرهنگی اعلام کنند این ملک واجد ارزش‌های تاریخی و فرهنگی است.

اما بالاخره مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گیلان خبر از گذراندن مراحل آخر ثبت خانه‌ی تاریخی «ابتهاج» در بافت تاریخی گیلان خبر داد.

رضا علیزاده در گفت‌وگو با ما اعلام کرد: پرونده ثبت ملی خانه «ابتهاج» تحویل شورای ثبت سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شده است و کارشناسان در حال فراهم کردن زمینه ثبت ملی این خانه با ارزش هستند.

او با بیان این‌که همه‌ی مدارک و مستندات موجود برای بررسی در اختیار شورای ثبت قرار گرفته است، افزود: روز شنبه ۲۰ مرداد، نیز یکی ار کارشناسان معاونت میراث‌فرهنگی سازمان میراث فرهنگی برای بررسی چند مورد بنای ثبتی و خانه‌ی «ابتهاج» به استان گیلان می‌آید.

او درباره‌ی تصمیمی که پیش از این مطرح می‌شد مالک بنا برای خانه‌ی ابتهاج گرفته است، نیز توضیح داد: اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گیلان با مالک بنا و شهرداری منطقه صحبت کرده و همه مجموعه نسبت به هر نوع دست‌اندازی و اتفاقی درباره‌ی این بنای تاریخی حساس شده‌اند. در واقع می‌دانند که کوچکترین دست‌اندازی و مداخله به بنای تاریخی «ابتهاج» پیگیری حقوقی می‌شود.

از سوی دیگر پیش از این در ۳۰ خرداد، علیزاده در گفت‌وگو با ما به برگزاری جلسه‌ای در روز ۲۹ خرداد و با حضور جمعی از صاحبنظران و دانشگاهیان و کارشناسان تخصصی درباره خانه تاریخی ابتهاج در رشت برگزار شده، اشاره کرده و توضیح داده بود؛ «در این جلسه نحوه چگونگی ثبت این خانه تا رسیدن به جمع‌بندی، بررسی و تقسیم کار در این زمینه انجام شد. در آن جلسه یک تیم نیز مشخص شد تا کار پیمایشی در منطقه انجام دهد، گفت‌وگو با معتمدان محلی و منطقه‌ای انجام شود تا بتوانیم براساس روایت‌های تاریخی و شفاهی موجود در منطقه آن‌ها را نیز مستندکرده و به اطلاعات پرونده ثبتی خانه ابتهاج اضافه کنیم.

مدیر کل میراث فرهنگی و گردشگری استان گیلان در آن زمان، درباره‌ی کاربری که می‌توان پس از رسیدن به نتیجه مثبت درباره‌ی این خانه در نظر گرفت، نیز گفت: در جلسه دیروز (۲۹ خرداد) تلاش کردیم ملک را در کمیسیون ماده ۵ به سمت کاربری فرهنگی سوق دهیم تا مصوبه بگیریم و در عین حال بتوانیم یک مجموعه یا موزه‌ای تحت عنوان «استاد ابتهاج» داشته باشیم. این موزه یا مجموعه فرهنگی به جریان‌سازی در حوزه ادبیات در استان گیلان کمک می‌کند، تا فضایی را در این زمینه فراهم کنیم، درواقع قصد داریم موضوعات فرهنگی را با غنای بیشتری از طریق این موقعیت در رشت داشته باشیم.

او اداکه داد: ما به مالک امروز این خانه کاری نداریم، براساس شواهدی که از معتمدان محلی و سازمان ثبت و اسناد که کلیه نقل و انتقالات ملکی در ان‌جا ثبت می‌شود، کارهایمان را انجام می‌دهیم، در عین حال نگاهمان تعاملی است، به همین دلیل قرار است شهرداری منطقه مالک را توجیه کند تا مشکلی پیش نیاید.

خانه تاریخی ابتهاج بیش از ۵۰ سال قدمت دارد، اما علاوه بر این‌که این خانه در محله تاریخی استادسرای شهر رشت در نزدیکی خانه گلچین گیلانی و خانه میرزا کوچک خان قرار دارد، هوشنگ ابتهاج (سایه) نخستین شعرش را آن‌جا سروده است.