آیین ازدواج در آذربایجان غربی، میراث ثبت شده
آیین سنتی ازدواج شاید یکی از مراسم شادی آور ایرانیان باشد که در میان اقوام مختلف با رنگ و لعاب و شکل های متفاوتی برگزار می شود. از میان آیین های سنتی ازدواج در استان های مختلف آیین ازدواج مردم استان آذربایجان غربی در آبان ۱۳۹۰ با شماره ۲۵۸ در فهرست میراث ناملموس کشور ثبت شد.
ماهنامه مهر پارسه - مری لیلاوند: آیین سنتی ازدواج شاید یکی از مراسم شادی آور ایرانیان باشد که در میان اقوام مختلف با رنگ و لعاب و شکل های متفاوتی برگزار می شود. از میان آیین های سنتی ازدواج در استان های مختلف آیین ازدواج مردم استان آذربایجان غربی در آبان ۱۳۹۰ با شماره ۲۵۸ در فهرست میراث ناملموس کشور ثبت شد.
آغاز پیوند زناشویی در میان مردم آذربایجان غربی با خواستگاری شروع می شود. خواستگاری در زبان آذری «ال چی لیق» و در زبان کردی «خوازبینی» است. در میان خانواده های کرد یک ریش سفید یا ماموستا «روحانی» به عنوان قاصد به خانه پدر دختر می رود و موضوع را به اطلاع آنها می رساند.
آغاز پیوند زناشویی در میان مردم آذربایجان غربی با خواستگاری شروع می شود. خواستگاری در زبان آذری «ال چی لیق» و در زبان کردی «خوازبینی» است. در میان خانواده های کرد یک ریش سفید یا ماموستا «روحانی» به عنوان قاصد به خانه پدر دختر می رود و موضوع را به اطلاع آنها می رساند.
در میان آذری ها نیز مادر یا خواهر بزرگ یا یکی از نزدیکان به عنوان «ال چی» به خانه پدر دختر می رود و موضوع خواستگاری را با آنها در میان می گذارد. در مناطق کردنشین تا حدود ۳۰ سال پیش رسم بود که خواستگاران علاوه بر رضایت خانواده دختر باید نظر مساعد دایی او را جلب می کردند و این عمل با دادن هدیه ای به او تحت عنوان چک خال که حتما یک قبضه اسلحه بود انجام می شود.

نامزدی با کله قند
در مراسم نامزدی که در زبان آذری به «نشانلاماق» معروف است، والدین داماد به اتفاق اقوام نزدیک و با اطلاع قبلی و با تدارک یکی دو جعبه شیرینی و کله قند تزیین شده عازم منزل پدر دختر می شوند. در این مجلس یکی از ریش سفیدها به میمنت با چکش سر کله قند را می کشند. سر قند که به سویی پرتاب می شود جوانان علاقه مند به سوی آن یورش می برند و سعی در قاپیدن آن دارند.
هر کس سر قند را بقاپد و آن را به خانواده دختر دهد، همان لحظه پیراهنی را از آنها هدیه می گیرد. بعد در مجلس زنانه، مادر یا خواهر به عنوان نشانه نامزدی حلقه انگشتری در انگشت عروس می کند یا روسری بر سرش می بندد. در میان آذری ها و اغلب گردها، گاهی ممکن است صیغه عقد در همان مراسم نامزدی جاری شود. اما در مواقعی که خانواده بخواهند جشن مفصلی برپا کنند مراسم عقد را به روز دیگری موکول می کنند.

حنابندان با خونچا
شب قبل از عروسی، مراسمی برگزار می شود به نام حنابندان. در مراسم حنابندان آذری ها فردی را که آگاه به امور برگزاری مراسم حنابندان باشد به عنوان «بیک» (بَی) انتخاب می کنند. او هم فرد دیگری را به عنوان دستیار خود «اَمر بَی» (امربر بیک) بر می گزیند. وظیفه بیک، مدیریت جشن حنابندان است.
در روستاها مراسم حنابندان با نوای دهل و سورنا آغاز و با توجه به مقام های ساز و دهل آذری، رقصی به صورت دسته جمعی در میان مردان به نام «جَلمان» یا «یاللی» اجرا می شود. قبل از شام تعدادی از مردان نزدیک خانواده عروس وظیفه آوردن لباس دامادی و سایر لوازم مورد نیاز او را بر عهده دارند و این وسایل را همراه حنا در طبق های چوبی به نام «خونچا» بالای سر خود می گذارند و به سمت محل برگزاری مراسم حنابندان حرکت می کنند. سپس نوبت انتخاب ساقدوش و سولدوش برای داماد است.
در میان کردها فردی را که انتخاب می شود «برازاوا» می گویند که هر دو شخص وظیفه مراقبت از داماد را در همه احوال بر عهده دارند. شب حنابندان در خانه عروس همزمان با حنابندان داماد، با کمی رقص و پایکوبی، حنابستن به دست و پای عروس و دختران دم بخت هم اجرا می شود. در منزل عروس هم یکنفر زن گیس سفید و باتجربه به عنوان «ینگه عروس» انتخاب می شود که در میان کردها «بربوک» نامیده می شود، او هم مانند ساقدوش داماد وظایف شب زفاف را به عروس یاد می دهد.

گلین، گلین، قیزگلین
روزی که می خواهند عروس را به خانه بخت ببرند، او را آرایش می کند و آماده حرکت می شوند. اما قبل از اینکه از منزل بیرون برود برادر داماد پا پیش می گذارد و کمر عروس را با شال یا روبانی سرخ می بندد. گاهی مبلغی هم پول لای شال عروس می گذارند. زنان یا محارم عروس بازوان او را می گیرند و به بیرون منزل هدایت می کنند و به خانواده داماد تحویل می دهند.
وقتی عروس نزدیک منزل پدرشوهرش می رسد گوسفندی قربانی می کنند و داماد بالای بام می رود و یکی دو عدد سیب یا انار و مقداری تنقلات یا سکه بر سر عروس و حضار می ریزد. سپس زنان و دختران او را به اتاق حجله هدایت می کنند.
رقته رقته مهمانان منزل را ترک می کنند و تنها زنان و دختران فامیل دور و بر او می مانند و تا پاسی از شب به پایکوبی و شادی مشغول می شوند و هدایایی به عروس داده می شود. همچنین پسربچه نابالغی را در بغل او می نشانند به امید اینکه نخستین فرزندشان پسر باشد.
تبلیغات متنی
-
کریستیانو رونالدو ساز جدایی کوک کرد
-
این خودروی ساحلی نایاب با طراحی متفاوت دهه ۶۰ جلبتوجه کرد
-
این شخص برای مذاکره با آمریکا اختیار تام دارد
-
پای سفارت کرواسی به جام حذفی ایران باز شد
-
معاون پزشکیان: هر صلحی به منزله تسلیم نیست
-
کلینتونها مجبور به بازجویی تحت سوگند شدند
-
آمریکا و اسرائیل رزمایش مشترک برگزار میکنند
-
دیشب صورت حسین مهدویان خیلی چیزها را لو داد
-
استوری رویا جاویدنیا: اینجا حال همگی خراب است
-
استعفای وکیل شاکی پرونده «پژمان جمشیدی»
-
پزشکیان درباره مذاکره با آمریکا دستور ویژه صادر کرد
-
فرهیختگان: آمریکا میخواهد نیروهای مسلح ما را خسته کند
-
ماجرای مرموز قتل تاجر لوازم یدکی خودرو
-
ترکیب احتمالی پرسپولیس برای بازی با چادرملو
-
بعد از یاسر آسانی، بند فسخ مدافع خارجی هم رو شد!
-
این شخص برای مذاکره با آمریکا اختیار تام دارد
-
دیشب صورت حسین مهدویان خیلی چیزها را لو داد
-
استعفای وکیل شاکی پرونده «پژمان جمشیدی»
-
پزشکیان درباره مذاکره با آمریکا دستور ویژه صادر کرد
-
مهدویان: بوی کباب نیست، خر داغ میکنند!
-
امروز بارش گسترده در این مناطق رخ خواهد داد
-
ترامپ دوباره ایران را تهدید کرد!
-
گزارش محرمانه ارتش اسرائیل به آمریکا درباره ایران
-
مشاور رهبر انقلاب با لباس نظامی مقابل دوربین حاضر شد
-
پیغام مهمی که شمخانی ساعاتی پیش مخابره کرد
-
جمله خاص آقای کارگردان در جشنواره فجر پرحاشیه شد
-
یکتا ناصر بهخاطر منوچهر هادی درخواست حلالیت کرد
-
بروکسل تصمیم ایران درباره ارتش را رد کرد
-
واکنش رسمی به دیدار احمدینژاد با چهره جنجالی آمریکا
-
اقدام امنیتی برای حفاظت از تهران و پایگاه فردو
-
مداح مشهدی شعار «این آخرین نبرده» را اجرا کرد
-
یک افغانستانی صاحب جایزه بدترین خانه سال جهان شد!
-
اعزام پهپادهای سپاه برای تعقیب آبراهام لینکلن
-
خشم منوچهر هادی در جشنواره فجر: دیکتاتور هستید!
-
سفارت ایتالیا در تهران تعطیل شد
-
ادامه اعزام نیرو و تجهیزات نظامی آمریکا به منطقه
-
زمان دیدار ویتکاف و عراقچی در استانبول مشخص شد
-
پدیده دنیای مداحان در شبکه سه رونمایی شد
-
خبر مهم؛ آمریکا در حال تخلیه پایگاه العدید قطر
-
نیروهای ویژه آمریکا در دیگو گارسیا مستقر شدند
-
طراحی پوستر سفر کاریِ سعید جلیلی جلبتوجه کرد
-
تک چرخ با موتور سیکلت ۱۲ سیلندر هوندا
-
ادعای رادیو اسرائیل، زمان حمله آمریکا را لو داد
-
توسلی: از اخراج آقازادهها توسط کشورهای خارجی تشکر میکنیم
-
سارا منجزیپور: باید از فولاد باشیم تا دوام بیاوریم
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج
-
سالن های آرایش و زیبایی
-
پزشکان پوست و مو
-
آموزشگاه آشپزی در تهران
-
گالری پوشاک
-
اخذ ویزا
-
کاشت ناخن
-
محصولات پزشکی
-
تدریس خصوصی
-
مزون و شوی لباس
-
اعزام دانشجو
-
خدمات آرایشی و زیبایی
-
خدمات درمانی
-
مدارس
-
طلا و جواهر و زیورآلات
-
صرافی
-
محصولات آرایش و زیبایی
-
خدمات حیوانات خانگی
-
مهد کودک
-
مبلمان
-
سیسمونی و نوزاد
-
مراکز درمانی
-
پت شاپ
-
رستوران و تهیه غذا
-
تعمیرات مبل در تهران
-
خدمات تفریح و سرگرمی
-
پزشکان متخصص
-
باشگاه های ورزشی
-
فست فودهای تهران
-
سرویس خواب
-
موبایل
-
دکتر زنان در تهران
-
فروشگاه ها و لوازم ورزشی
-
کافی شاپ و سفره خانه
-
دکوراسیون داخلی
-
لوازم خانگی
-
دندانپزشکان
-
آموزشگاه ها
-
صنایع غذایی
-
تزیینات داخلی
-
خدمات منزل
-
دندانپزشکی کودک
-
آموزشگاه زبان در تهران
-
تشریفات و موسسه پذیرایی
-
خدمات ساختمان
-
فروش و خدمات خودرو
-
پزشکان زیبایی و لاغری
-
آموزشگاه موسیقی
-
خدمات مجالس
-
قالیشویی در تهران
-
سایر خدمات
-
جراحی بینی و زیبایی
-
آموزشگاه هنری
-
آتلیه عکاسی
-
آژانس مسافرتی و هتل
نظر کاربران
در مورد ترک ها نمی دونم ولی در مورد کردها همش نادرست بود اگر هم همچین رسم هایی بوده باشه مال یک صد سال پیش الان هیچ کذومش صدق نمی کنه و ما هیچ کدام از این رسم هارو نداریم به غیر از موردی که گفتین روبان میبندن به دور کمر عروس
یکم تحقیقات کن برادر من!
مثل اغلب رسوم اینام در شهر ها از بین رفته و در روستاها ممکنه باقی مونده باشه.
در مناطق کردنشین این عمل با دادن هدیه ای به او تحت عنوان چک خال که حتما یک قبضه اسلحه بود انجام می شود.چه رسم مزخرفی،ای کاش یه مقدار فرهنگ سازی شه
پاسخ ها
یعنی چه؟کجای این رسم مزخرفه؟بعد...فرهنگ سازی بشه؟؟؟؟؟منظورتان از فرهنگ سازی چیه؟یعنی چکار کنند؟
من یه ترکم. درسته بیشتر رسومات ازبین رفته اماهمین رسومات به شکل امروزی هنوزم هست.ما تو حنابندان خونچا داریم که وسایل داماد رو شیک تزیین میکنن وخانواده عروس میبرن توتالار. خیلی قشنگه."امر بی" و" بی" هم هنوز هستن. جلمان میریم تو تالارامون وعروسامون آذری میرقصن خوششششگل! تازه اون روبان قرمزم هس که بعدازبستنش به برادر داماد پیراهن یا سکه میدن. فقط ینگه من ندیدم باشه. خلاصه خیلی باحاله. ماخودمون که کیف میکنیم
بیشترش در مورد ترک ها درست بود
اصلا مدل عروسی ترکا و کردا متفاوته رقصاشونم متفاوته چطوری با هم جمع بستین اینا رو در ضمن به اصالت و ریشه و قدمت ورود کنیم یه عده تاب نمیارن همون جدا بررسی میکردین یه دوتا تاریخ هم بهش اضافه میکردین
همش در مورد ترک ها درست بود