دود تازه در چشم سهامداران

فرارو: سازمان بورس و اوراق بهادار در اقدامی تازه و بحث برانگیز به بانک ها ابلاغ کرده است که صورت حساب های مالی خود را به روش سنتی ارائه کنند. این اقدام سازمان بورس در تقابل با دستور العمل سال گذشته بانک مرکزی قرار داد. بانک مرکزی سال گذشته دستور داد که بانک ها صورت حسابی های مالی خود را براساس استانداردهای بین المللی اعلام کنند. اقدام تازه بورس می تواند چالش جدیدی در بازار پولی کشور ایجاد کند.

اقدام سال گذشته بانک مرکزی برای اصلاح صورت حساب های مالی در راستای ورود ایران به بازار های جهانی بود. ایران برای ورود به بازهای جهانی و ارتباط بانک های ایرانی با بانک های بین المللی ناچار است که شفافیت را به نظام بانکی کشور وارد کند. در واقع این تصمیم بانک مرکزی برای خروج ایران از لیست سیاه سازمان بین المللی مبارزه با پولشویی بود.

اقدام سال گذشته بانک مرکزی در واقع نوعی جراحی سیستم بانکی و پولی کشور به حساب می آمد. جراحی که البته با مقاومت هایی مواجه شد و بسیاری از بانک های دولتی از ارائه صورت حساب های جدید طفره رفتند با این حال با فشار بانک مرکزی رویه تازه اجرایی شد، و در مواردی هم این جراحی تبعاتی داشت. نمونه آن در زمستان سال گذشته در مورد سهام بانک ملت رخ داد و این بانک با ریزش شدید سهامش روبه رو شد. سهامداران بانک ملت ضربه شدیدی خوردند و بسیاری از سهام داران خرد سرمایه خود را از دست دادند.

شاید همین تجربه باعث شده است که سازمان بورس تصمیم بگیرد راسا وارد کار شود و تنظیم صورت حساب ها را به روش سنتی سالهای گذشته برگرداند.

سازمان بورس و سازمان حسابرسی مدعی هستند اگر بخش‌نامه بانک مرکزی را امسال هم برای ارائه در مجامع بانک‌ها عملیاتی کنند، سهام‌داران ضرر می‌کنند و شاخص بورس دوباره افت شدیدی را تجربه می‌کند.

به گفته برخی منابع آگاه در گفت‌وگو با «شرق»، سازمان بورس با سازمان حسابرسی لابی کرده و بر همین ‌اساس، در اطلاعیه‌ای خواستار ارائه صورت مالی جدید از سوی بانک‌ها شده‌ است.

هنوز مشخص نیست که سازمان بورس بتواند دستور العمل خود را به کرسی بنشاند، اما بسیاری از ناظران و تحلیلگران بازار پول معتقدند این اقدام سازمان بورس می تواند اوضاع را بدتر کند.

حمید میرمعینی تحلیلگر بازار سرمایه تصمیم سازمان بورس را "نامناسب" ارزیابی کرد. او همچنین از اقدام ضربتی سال گذشته بانک مرکزی هم انتقاد کرد. میر معینی به فرارو گفت: «اگر سال گذشته تصمیم بانک مرکزی با برنامه عملی می شد، بانک ها تا این حد دچار تنش نمی شدند.»

او تاکید کرد که "به هر حال استاندارد سازی صورت حساب های مالی اقدامی است که باید انجام شود و روال صحیحی است اما این که در چه محدوده زمانی و چگونه انجام شود قابل بحث است."

او معتقد است: «اصلاحات باید به مرور زمان انجام شود. اما متاسفانه بانک مرکزی به صورت ضربتی این کار را سال گذشته انجام داد که هم به نحوه ارائه گزارش های مالی و هم به سهام بانک ها ضربه وارد کرد.»

میرمیعین افزود: «اگر قرار بود که سازمان بورس به همان سیستم گذشته از بانک ها صورت حساب بخواهد باید از سال گذشته گزارش های مالی را به آرامی اصلاح می کردند تا آنهمه سهادار خورد ضربه نبینند.»

این تحلیلگر مسائل بازار سرمایه با بیان اینکه "ناهماهنگی در بورس، سازمان حسابررسی و بانک مرکزی ضربه اساسی به سهام داران وارد کرد"، گفت: «این ناهماهنگی ها امنیت سرمایه گذاری، شفافیت اطلاعاتی و سرمایه سهامداران خرد را هدف قرار می دهد.»

او همچنین گفت: «با تصمیم جدید بورس این سوال جدی مطرح است که تاکی قرار است که صورت حساب های سنتی ادامه یابد. اگر قرار است بانک داری ما به سمت استانداردهای بین المللی حرکت کند قطعا باید صورت حساب های مالی اصلاح شود.»

میرمعینی تاکید کرد که "این سردرگمی به امنیت سرمایه گذاری آسیب می رساند." او گفت: «سال گذشته آسیب جدی به سهامداران خرد وارد شد. مثلا در زمستان بانک ملت ۵۰ درصد افت ارزش پیدا کرد و اگر امروز ارزش سهام این بانک را ببینیم بیش از ۵۰ درصد بوده است.»

این تحلیلگر بازار بودس گفت: در همان زمان فعالان بازار و اقتصاددانان مراتب هشدار را به بانک مرکزی اعلام کردند که این نوع تغییرات اساسی باید به مرور زمان رخ دهد نه به شکل ضربتی و رادیکال، اما توجهی نشد.»

به گفته او "اقدام ضربتی سال گذشته بانک مرکزی موجب آشوب در سیستم بانکی شد که نمونه آن وضعیت کنونی موسسه های اعتباری است. تمام این موارد دودش فقط به چشم مردم عادی می رود."

میر میعینی در پاسخ به این سوال که آیا سازمان بورس می تواند تصمیم خود را در اخذ صورت های مالی سنتی عملی کند یا اینکه بانک مرکزی و مراجع دیگر مانع از این اقدام می‌شوند؟، اظهار کرد: «بعید است که بانک مرکزی این مسئله را تائید کند، اما به لحاظ قانونی بانک ها می توانند دستور العمل سازمان بورس را بدون توجه به بانک مرکزی اجرایی کنند.»

او ادامه داد: «اما اگر در ادامه بانک مرکزی این صورت های مالی را نپذیرد و به عنوان نهاد ناظر به آن ها استناد نکند، چالش تازه ای به وجود می آید که باز هم آسیب رسان است و دود آن به چشم سهامداران و سپرده گذاران خرد می رود.»

میر معینی با بیان اینکه "این درست نیست که هر سازمانی ساز خودش را بزند" از تصمیم سازمان بورس و اقدام ضربتی بانک مرکزی انتقاد کرد و افزود: «واقعا سوال جدی این است که چرا این تصمیمات اشتباه بدون در نظر گرفتن تمام جنبه های آن گرفته می شود؟!»