تبعات تحریم‌های جدید آمریکا و سرانجام برجام

فرارو: یک کارشناس مسائل بین الملل گفت: از لحاظ محتوا به دلیل آنکه کاملا سپاه را هدف قرار داده، برای برخی نگران کننده است. البته تمام سپاه را تحریم نکرده اما هدف اصلی ایالات متحده، این نهاد نظامی بوده است و حالا کار برای سپاه بسیار سخت شده است زیرا بسیاری از شخصیت ها و نهادها که در صنایع موشکی که با سپاه همکاری دارند را تحریم کرده است و حتی شرکت‌هایی که در حوزه‌های دیگر با سپاه همکاری دارند هم در لیست قرار دارند.

علی بیگدلی استاد دانشگاه به بررسی تحریم‌های اخیر سنا پرداخت و گفت: تحریم های جدید علیه ایران به طور مستقیم نقض برجام نیست و همانطور که آقای روحانی و عراقچی هم به آن اشاره کردند، این تحریم ها از قبل بوده است. اما موضوع این است که ما در ماده ۲۶ برجام یک مقدار احساسی رفتار کردیم. زیرا در این بند آمده که آمریکا تمام تلاش خود را می کند که برجام عملی شود و در خصوص مسائل غیرهسته ای هم مساعدت کند. به همین دلیل هم آمریکایی ها معتقدند که آنچه اتفاق افتاده نقض برجام نیست.

وی تصریح کرد: اما آنچه که موجب تصویب تحریم‌ها شده، این است که در مفاد برجام آمده ایران حق ندارد موشک‌های بالستیک که امکان حمل کلاهک هسته ای دارند را آزمایش کند. اما ما یک سری موشک بالستیک آزمایش کردیم که آمریکایی ها معتقدند با یک تغییر کوچک این موشک‌ها می توانند کلاهک هسته‌ای حمل کنند. البته ما هم تاکید کردیم که این صحت نداره ولی به هرحال اختلافاتی در این زمینه ایجاد شده که نتیجه‌اش تحریم‌های فعلی شده است.

او گفت: به همین دلیل هم طرف حساب این تحریم‌ها سپاه و نهادها و افراد وابسته به آن هستند. بنابراین تحریم‌های جدید نقض برجام نیست. اما این اقدام آمریکا می تواند به نوعی فضای روانی میان ایران و آمریکا را متشنج کند. زیرا ایالات متحده آمریکا برخلاف آنکه قول مساعدت با ایران را داده بود، حالا دست به چنین تحریم‌هایی زده است.

بیگدلی تاکید کرد: البته نباید فراموش کرد که در متن برجام هم آمده است که هیچ تحریمی در خصوص مسائل هسته‌ای ایران اعمال نمی شود. اما آنچه که امروز آمریکا با استفاده از آن تحریم‌های جدید علیه ایران اعمال می‌کند، به واسطه مسائل موشکی و حقوق بشر است که به هیچکدام از آنها در متن برجام اشاره نشده است.

این کارشناس مسائل بین الملل با بیان اینکه رویکرد سنا در قبال این تحریم ها بی سابقه بود، گفت: ما تا امروز نمونه مشابه این تحریم‌ها را در تاریخ آمریکا نداشتیم که ۴۱۹ رای موافق و تنها سه رای مخالف در سنا داشته باشد. اما آنچه که مخالفان دولت مطرح می‌کنند قابل اعتنا نیست. زیرا آنها با کلیت برجام مخالفت دارند وگرنه مسئله حقوق بشر و مسائل موشکی چه ارتباطی با برجام دارد؟

وی در خصوص اینکه محتوای این تحریم‌ها تا چه حد جدی و مشکل‌ساز است اظهار کرد: از لحاظ محتوا به دلیل آنکه کاملا سپاه را هدف قرار داده، برای برخی نگران کننده است. البته تمام سپاه را تحریم نکرده اما هدف اصلی ایالات متحده، این نهاد نظامی بوده است و حالا کار برای سپاه بسیار سخت شده است زیرا بسیاری از شخصیت ها و نهادها که در صنایع موشکی که با سپاه همکاری دارند را تحریم کرده است و حتی شرکت‌هایی که در حوزه‌های دیگر با سپاه همکاری دارند هم در لیست قرار دارند.

او تصریح کرد: یعنی یک شرکت در حوزه کشتی رانی با سپاه همکاری داشته اما با توجه به اینکه درآمد حاصل از این همکاری صرف صنعت موشکی می شود، این شرکت‌ها هم در لیست تحریم قرار گرفته اند. بنابراین حوزه عملی این تحریم‌ها بسیار گسترده است و حالا باید سپاه به دنبال شرکت‌هایی باشد که در ذیل این تحریم‌ها قرار نمی گیرند و آن شرکت هم حاضر باشد با سپاه همکاری کند. لذا کار بسیار دشوار و پیچیده شده است.

این استاد دانشگاه در خصوص گزینه های احتمالی ایران برای اقدام متقابل گفت: ایران در این خصوص نمی تواند اقدام متقابل انجام دهد. زیرا نه نقشی در شبکه های بانکی داریم و نه فعالیت اقتصادی داریم که با آمریکا در تعارض باشه. آنچه که رئیس جمهور به آن اشاره کرده اند صرفا برای آرام کردن فضای داخلی است. اصلا به طور کلی تنها کشوری که در چنین مسائلی می تواند اقدام متقابل انجام دهد و تاثیرگذار هم باشد ایالات متحده آمریکا است. زیرا به هرحال ۲۸ درصد از صنایع نرم‌افزاری اتحادیه اروپا را که بسیار مهم و حساس است را در اختیار دارد.

همچنین بیگدلی با بیان اینکه ترامپ قطعا برجام را لغو خواهد کرد گفت: به نظر من ترامپ در بهترین حالت تا پایان سال ۲۰۱۷ برجام را نه تنها نقض بلکه لغو خواهد کرد. این البته صرفا پیشبینی من است که با توجه به شواهد و قرائن مطرح می کنم. اصلا دلیل اینکه یک تیم خارج از وزارت امورخارجه تشکیل داده تا برجام و پایبندی ایران را مورد بررسی قرار دهد همین مسئله است. زیرا می دانند که تیلرسون تا حدودی نگاه مثبتی به برجام دارد و حالا یک تیم تشکیل شده تا با استناد به بررسی های آنها مدعی نقض برجام از سوی ایران شود و کامل آن را لغو کند.

وی افزود: فشارهای کنگره وکاخ سفید، نشان می‌دهد که برجام با این روند ماندگار نیست، از طرفی فراموش نکنیم یکی از تضمین‌های دیدار اخیر ترامپ و عربستان، اعمال فشار بر ایران بوده است. ترامپ و کنگره مقدماتی برای لغو برجام آماده کرده اند. در آن طرف ماجرا البته اروپایی وجود دارد که اخیرا با آمریکا زاویه پیدا کرده است، اگر اتحادیه اروپا در اینباره (لغو برجام ) از آمریکا تبعیت نکند ما دوباره به نقطه صفر ماجرا می‌رسیم و اگر اروپایی‌ها‌ از آمریکا تبعیت کنند که به نظر می‌رسد در هر صورت اروپا آمریکا را به ایران ترجیح دهد اوضاع از قبل بدتر خواهد شد.