بررسی خاستگاه آسیب‌های اجتماعی در ایران

خبرگزاری ایسنا: معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی استان تهران از افزایش ظرفیت اورژانس اجتماعی و مراکز مداخله در بحران پایتخت خبر داد و گفت: هم اکنون تعداد مراکز مداخله در بحران کم بوده و پاسخگوی نیاز نیستند. این در حالیست که ظرفیت اورژانس اجتماعی و مراکز مداخله در بحران تهران تا چند ماه آینده افزایش خواهد یافت.

احمد خاکی در نشست قربانیان خاموش که به منظور بررسی موارد کودک آزاری در محلات حاشیه و راهکارهای پیش رو با حضور روزبه کردونی مدیرکل آسیب‌های اجتماعی وزارت رفاه، زهرا رحیمی مدیرعامل جمعیت امام علی (ع)، فاطمه قاسمی زاده فعال حقوق کودک، طیبه سیاوشی نماینده مجلس شورای اسلامی و همچنین موسوی چلک رئیس انجمن مددکاری اجتماعی ایران برگزار شد؛ گفت: بر اساس تحقیقات انجام شده در کشور ایران سه نوع زندگی و خانواده داریم. به طوریکه زندگی ۲۵ درصد خانواده‌های ایرانی «بهشتی» بوده یعنی موفق و همراه یکدیگر هستند. این در حالیست که ۵۰ درصد خانواده‌های ایرانی زندگی «برزخی و بینابینی» داشته، یعنی برخی از اعضای خانواده همراه و موفق بوده و برخی دیگر نیز احساس سرکوب شدگی و ناموفقی دارند. در این میان زندگی ۲۵ درصد خانواده‌های ایرانی «جهنمی» بوده و افراد خانواده می‌خواهند سر به تن یکدیگر نباشد.

وی ادامه داد: به این ترتیب ۷۵ درصد خانواده‌های ایرانی خاستگاه آسیب‌های اجتماعی هستند یعنی یا آسیب دیده بوده یا در معرض آسیب قرار دارند که برای خروج از این مسئله باید به دنبال ایجاد خانواده‌های با ثبات در کشور باشیم.

معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی استان تهران همچنین گفت: آسیب‌های اجتماعی پنهان بیشتر از آسیب‌های اجتماعی آشکار است.

وی در خصوص آمار اورژانس اجتماعی نیز تصریح کرد: اورژانس اجتماعی در سال ۹۵، ۲۷۶۵ مورد در مراکز مداخله در بحران و ۱۰ هزار و ۳۸۵ مورد در خدمات سیار و ۱۳ هزار و ۷۶۹ مورد از طریق تماس تلفنی با خط ۱۲۳ خدمت رسانی کرده است.

معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی استان تهران در ادامه با تاکید بر آنکه دولت به تنهایی قادر به حل آسیب‌های اجتماعی نیست گفت: باید سازمان‌های مردم نهاد و همچنین دستگاه‌های دولتی برای کاهش آسیب‌های اجتماعی به کمک بهزیستی بیایند زیرا بهزیستی در این حوزه دست تنهاست.

خاکی در ادامه خاطرنشان کرد: در اورژانس اجتماعی ۱۱ سازمان همکار بهزیستی هستند. هر چند نیاز است سایر دستگاه‌ها نیز در این حوزه با ما همکاری کنند.

وی در ادامه در پاسخ به سوالی مبنی بر آنکه چرا فرزندی که دارای مادر معتاد بوده و آزار دیده است بهزیستی با یک شناسنامه به خانواده باز می‌گرداند؟ گفت: تحویل کودکان به بهزیستی با حکم قضایی است و خروج آنها نیز همینطور و در این بین بهزیستی تنها محلی است که کودکان را پذیرش کرده و به آنها خدمات ارائه می‌دهد و ورود و خروج آنها تحت اختیار بهزیستی نیست.

معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی استان تهران در ادامه در پاسخ به سوالی مبنی بر آنکه چرا کودک آسیب دیده را در مراکز در کنار زنان آسیب دیده نگهداری می‌کنند گفت: اینطور نیست کودکان جدا نگهداری می‌شوند و زنان آسیب دیده در خانه‌های امن و خانه‌های سلامت هستند. در حال حاضر ۷۳ خانه کودک توسط NGOها در استان تهران فعالیت می‌کنند

خاکی در خصوص کودکان کار و خیابان نیز گفت: ۶۵ درصد این کودکان اتباع بوده و تنها ۳۵ درصد آنها ایرانی هستند. این در حالیست که امکانات بهزیستی پاسخگوی ۶۵ درصد کودکان کاری که اتباع هستند نبوده و حتما باید قوه قضاییه و وزارت کشور در این مورد مداخله کرده و راهکاری ارائه دهند.

به گزارش ایسنا، فاطمه قاسم زاده در ادامه این نشست با بیان آنکه فقر فرهنگی و اقتصادی دو عامل مهم در ایجاد کودک آزاری است گفت: فقر فرهنگی و فقر اقتصادی همواره دو عامل مهم در پدیده‌های کودک آزاری چه در خصوص قربانیان و چه متجاوزین بوده است.

وی ادامه داد: در راستای کاهش کودک آزاری و رهایی از وضعیت کنونی باید برنامه‌هایی را که در مراحل بالاتر ساختار جامعه قرار دارند و در واقع در اختیار دولت هستند را همچون برنامه‌های کاهش فقر و افزایش آموزش به کودک و خانواده را در دستور کار خود قرار دهیم.

این فعال حقوق کودک ادامه داد: آموزش و پرورش نباید وظیفه خود را تنها به ارائه آموزش‌های تحصیلی به کودکان محدود کند. این در حالیست که در آموزش و پرورش و مدارس ما حقوق کودک، مهارت زندگی و کنترل خشم و همچنین خودمراقبت‌های جنسی به کودکان آموزش داده نمی‌شود و حاصل آن همین وضعیتی است که امروز شاهدش هستیم.

قاسم زاده ادامه داد: آسیب‌های اجتماعی و کودک آزاری‌ها در گذشته هم وجود داشته اما امروز به علت فعالیت سازمان‌های مردم نهاد و شبکه‌های مجازی بیش از پیش به گوش می‌رسد.

وی ادامه داد: هر چند که فعالیت‌های رسانه‌ای این مسائل را پررنگ‌تر کرده اما باز هم سازمان‌های دولتی عملکرد یکسان و مدونی در رسیدگی به پرونده‌های کودک آزاری ندارند.

این فعال حقوق کودک ادامه داد: چند سال است که لایحه حمایت از کودکان در مجلس خاک می‌خورد و نیاز است که به آن رسیدگی شود.

قاسم زاده در ادامه به چرخه کودک آزاری در کشور اشاره کرد و گفت: وقتی کودک خود در کودکی تجربه کودک آزاری داشته باشد و به آن رسیدگی نشود، ممکن است که فرد در بزرگسالی اقدام به کودک آزاری کند، همانطور که بیجه خود قربانی کودک آزاری بود و تعداد زیادی کودک را هم مورد تجاوز قرار داد. این در حالیست که خفاش شب نیز در سن ۱۱ سالگی مورد کودک آزاری قرار گرفته بود و در بزرگسالی به انتقام برخاست.

وی در ادامه با تاکید بر آنکه نگذاریم زخم‌های افراد تا حدی عمیق شود که منجر به بروز جرم و جرایم شود گفت: ایجاد بانک اطلاعاتی مجرمان بسیار موثر است اما برای کنترل کودک آزاری چندان تاثیرگذار نخواهد بود بلکه برای کنترل این پدیده باید بر کاهش فقر فرهنگی و اقتصادی در جامعه تلاش کرده و آنها را انکار نکنیم.

این فعال حقوق کودک گفت: کشورهایی مانند ما که برنامه‌های کاهش فقر ندارند در کنترل پدیده کودک آزاری و دیگر آسیب‌های اجتماعی چندان موفق نیستند.

قاسم زاده در خصوص فقر فرهنگی نیز گفت: نظام آموزشی و آموزش و پرورش ما همواره آسیب رسان بوده است و ما دارای کودک آزاری ساختاری در آموزش و پرورش هستیم. زیرا آموزش و پرورش هنوز آموزش حقوق کودک مهارت زندگی خودمراقبتی جنسی و ... را به کودکان وظیفه خود نمی‌دانند.