ایران، نیازمند هوشمندی در رصد بازارهای بین المللی

حسام‌الدین واعظ‌زاده در خبرآنلاین نوشت: ایران باید با رصد تحولات و فرصت های تجاری در بازارهای جهانی با هوشمندی برای تقویت تولید داخلی و حضوری موثر در مناسبات منطقه ای و جهانی، استراتژی تجارت بین المللی خود را در دولت دوازدهم با انتخاب وزیری جوان، با انگیزه و توانا تنظیم نماید.

استراتژی تجارت بین الملل ایران بایستی بر مبنای صادرات به منطقه پیرامونی و همسایگان که بهترین نوع تجارت است، استوار باشد. زیرا هزینه حمل و نقل صادرات نسبت به مسافت های طولانی بسیار کمتر است ضمن آنکه همسایگان از مشترکات فرهنگی و مصرفی تقریبا مشابهی نسبت به ما برخوردار هستند لذا تولید کالاهای مورد نیاز آنها برای ما هزینه کمتری خواهد داشت.

با این حال، هیچ کشور پیشرفته ای فقط صادرکننده نبوده است و کالاهایی را که کمبود دارد از طریق واردات نیز تامین می کند. با توجه به تجربه جهانی، عامل موفقیت کشورهای پیشرفته صنعتی، عمدتاً وابسته به توسعه صادرات آن بوده است. ما لازم است برنامه تولید ملی خود را با نگاه صادرات جهانی تنظیم کنیم. به نظر نمی رسد هنوز استراتژی مشخص و کارآمدی را در این زمینه در دست داشته باشیم.

ایران بایستی در تجارت بین الملل، کشورهای شمالی، غربی و شرقی مجاور را در اولویت قرار دهد. حال که ایران عضوWTO نمی باشد، ضروری است نسبت به ایجاد مکانیزمی روشن و پایدار برای کاهش و یا حذف تعرفه های تجاری و گمرکی بصورت دوجانبه یا چندجانبه با طرف های تجاری بیش از گذشته اقدام نماید.

همچنان اتاق بازرگانی ایران، اطلاعات به روز تجاری و بازرگانی ایران با جهان را در سایت خود ندارد. با احتساب تاریخ ۱۴ مرداد ۱۳۹۶، هنوز میزان صادرات و واردات ایران با جهان برای سال ۱۳۹۵ احصاء نشده است، و این خود شاخصی برای فهم میزان حساسیت ما نسبت به اطلاعات به روز در مورد ارزیابی و رصد فرایندهای تجارت ایران با جهان است.

از دیگر بازارهای هدف ایران به لحاظ جغرافیایی می تواند اروپا باشد. اروپا در سال ۲۰۱۶ بزرگترین صادرکننده و نیز بزرگترین وارد کننده کالا در جهان بوده است. ایران با فاصله یک کشور یعنی ترکیه بایستی بازار خود را در اروپا تحکیم بخشد. اروپا می تواند یکی از شرکای با ظرفیت و بازار مناسبی برای تجارت ایران باشد. در منطقه نزدیک اروپا، یعنی خارومیانه به غیر از ترکیه، کشوری نیست که بتواند به اندازه ایران ظرفیت تولید و صادرات کالاهای متنوع به این منطقه را داشته باشد.

یکی از امتیازهای ایران برای صادارت و توسعه تجارت بین المللی، جمعیت جوان و نیروی تولیدکننده آن در مقایسه با اروپا و سایر کشورهای صنعتی است. لذا افزایش نیروی جوان ماهر و آموزش دیده می تواند تولید کننده ثروت باشند. اما کشورهای صنعتی اروپا با رشد منفی جمعیت و افزایش تعداد سالمندان نسبت به ایران، به همان اندازه نیروی تولید کننده جوان کمتری دارند و به تدریج از تولید ثروت به سوی مصرف آن حرکت می کنند. این روند به معنای آن است که آنها در آینده بیشتر مصرف کننده کالاها خواهند بود تا تولید کننده و صادر کننده.

ایران باید با رصد تحولات و فرصت های تجاری در بازارهای جهانی با هوشمندی برای تقویت تولید داخلی و حضوری موثر در مناسبات منطقه ای و جهانی، استراتژی تجارت بین المللی خود را در دولت دوازدهم با انتخاب وزیری جوان، با انگیزه و توانا تنظیم نماید.

ایران بایستی بتواند، انتخاب های متعدد و چند لایه ای را در تجارت بین الملل ترسیم و تعریف نماید و بطور مستمر روند صعود و نزول تحولات تجارت و نیز سیاست بین الملل را با استفاده از متخصصین رصد کند. مرکز فرماندهی اقتصاد مقاومتی به همراه وزارت صنعت و تجارت و اتاق بازرگانی ایران، می تواند در ذیل مدیریت معاون اول رییس جمهور، اتاق فرماندهی و پل ارتباطی تولید داخلی و صادارت و تجارت بین الملل ایران باشد.