حراج آب ۸۰ میلیون نفر با هندوانه!
در سال ١٣٩٤ صادرات انواع مواد غذایی (اعم از خام و فراوریشده) و محصولات گیاهی و دامی کشور به ٥,٩ میلیارد دلار و از سوی دیگر واردات این اقلام به ٩.١ میلیارد دلار رسید که در نتیجه تراز تجاری کل این گروه کالایی منفی ٣.٢ میلیارد دلار بود.
احسان سلطانی در شرق نوشت: در سال ١٣٩٤ صادرات انواع مواد غذایی (اعم از خام و فراوریشده) و محصولات گیاهی و دامی کشور به ٥,٩ میلیارد دلار و از سوی دیگر واردات این اقلام به ٩.١ میلیارد دلار رسید که در نتیجه تراز تجاری کل این گروه کالایی منفی ٣.٢ میلیارد دلار بود.
در مجموع دوره ٢٠١١-٢٠١٥ میلادی، بخش عمده صادرات مواد غذایی ایران شامل مواد خام با سهم حدود ٨٠ درصد از کل بود؛ درحالیکه متوسط جهانی آن ٣٥ درصد است. در این دوره سهم صادرات مواد غذایی خام و فراوریشده کشور از کل صادرات جهانی، بهترتیب ٠.٤٢ و ٠.٠٣ درصد بود و به عبارتی نسبت سهم جهانی صادرات مواد غذایی خام به فراوریشده ایران ١٤ برابر است.
سهم محصولات گیاهی و دامی و مواد غذایی از کل صادرات (غیرسوخت) ایران در مقایسه با جهان بالا است. نظر به تمرکز صادرات به کشورهای تحت شرایط بیثبات (عراق، افغانستان و سوریه) و همچنین کشورهای همسایه عربی، روند صادرات کشاورزی و مواد غذایی کشور از پایداری و استحکام لازم برخوردار نیست.
هندوانه که در زمره مواد غذایی خام به شمار میرود، یکی از اقلام مهم صادراتی کشاورزی کشور محسوب میشود. میزان صادرات هندوانه در سالهای ١٣٨٠ تا ١٣٨٣ در حدود ٩٠ هزار تُن در سال بود که با جهش تندی به ١٦٠ هزار تُن در سال ١٣٨٤ افزایش یافت. روند رشد صادراتی این محصول ادامه یافت و در سال ١٣٩١ حجم صادرات آن به ٣٥٠ هزار تُن رسید. در سالهای ١٣٩٢ و ١٣٩٣ با شیب تندی صادرات هندوانه بهترتیب به ٥٦٨ و ٨٣٤ هزار تُن صعود کرد.
میزان صادرات هندوانه در سال ١٣٩٥، ٧٢٥ هزار تُن و به ارزش ١٢٤ میلیون دلار گزارش شده است. در سال ١٣٩٥ بهای متوسط هر کیلوگرم هندوانه صادراتی ١٧ سنت در کیلوگرم (در حدود شش هزار ریال) بود که نسبت به سالهای ١٣٨٨ تا ١٣٩١، ٣٣ درصد تنزل یافته است. نظر به ارزش وزنی پایین هندوانه، هزینههای بستهبندی و حمل داخلی بخش مهمی از بهای صادراتی را شامل میشود.
در سال ١٣٩٥، عراق با سهم ٧٦ درصد و امارات متحده عربی با سهم ١٧ درصد، در مجموع ٩٣ درصد از کل حجم بازار صادراتی هندوانه ایران را به خود اختصاص دادند.در سال ١٣٩٥ اقلام مهم وارداتی کشاورزی شامل ذرت دامی به ارزش ١.٤ میلیون دلار و بهای واحد ٢٢ سنت در کیلوگرم، لوبیای سویا به ارزش ٩٠٩ میلیون دلار و بهای واحد ٤٤ سنت در کیلوگرم، برنج به ارزش ٦٩٠ میلیون دلار و بهای واحد ٨٢ سنت در کیلوگرم بود.
با توجه به بهای ٢٢ سنت در کیلوگرم ذرت دامی، بهعبارتی هندوانه صادراتی (با بهای ١٧ سنت در کیلوگرم) از خوراک دام وارداتی هم ارزانتر صادر شده است. در ١٠ سال اخیر یک میلیارد دلار هندوانه صادر شد و از سوی دیگر بیش از پنج میلیارد دلار موز وارد شد؛ یعنی اینکه کل درآمد ارزی حاصل از صادرات هندوانه صرف فقط ٢٠ درصد از واردات موز کشور شده است.
در سال ٢٠١٤ میلادی کل صادرات جهانی هندوانه به ارزش ١.٢٧ میلیارد دلار و وزن ٢.٦٥ میلیون تُن بود که با توجه به صادرات ١٩٣ میلیون دلاری با وزن ٨٣٤ هزار تُن ایران (در سال متناظر شمسی ١٣٩٣)، ایران ٣١ درصد از حجم و ١٥ درصد از ارزش صادرات جهانی این کالا را به خود اختصاص داد.
در این سال پس از ایران بهعنوان اولین صادرکننده هندوانه در جهان، دومین و سومین کشورها به ترتیب مکزیک و اسپانیا با سهم ٢٥ و ٢٠ درصد بودند. سه کشور ایران، مکزیک و اسپانیا در مجموع سهچهارم از صادرات جهانی این محصول را برعهده داشتند. در شرایطی که بهای متوسط صادراتی هر کیلوگرم هندوانه در جهان ٤٦ سنت و برای مکزیک و اسپانیا ٥٠ سنت است، بهای متوسط صادراتی ایران به میزان ١٧ سنت در کیلوگرم، ٣٧ درصد بهای متوسط جهانی و در حدود یکسوم کشورهای مکزیک و اسپانیاست.
براساس مراجع متفاوت، تولید هر کیلوگرم هندوانه نیاز به ٣٠٠ تا ٥٠٠ لیتر آب دارد؛ بنابراین صادرات ٧٢٥ هزار تُن هندوانه معادل مصرف ٢٩٠ میلیون مترمکعب آب یا به همین میزان صادرات آب مجازی است. بر پایه صادرات آب مجازی، هر مترمکعب آب کشور به بهای ٤٣ سنت در مترمکعب صادر شده است.
در کشورهای توسعهیافته بهای هر مترمکعب آب بین ٠.٥ تا ٢ دلار و در کشور امارات متحده عربی (با یارانه) بین ٧٠ سنت تا دو دلار است. ٢٩٠ میلیون مترمکعب آب برای صادرات هندوانه برابر با مصرف خانگی ١٧ روز مردم کشور است که مصرف آب کل تولید هندوانه کشور معادل با حدود ٥٠ روز مصرف کل آب خانگی کشور برآورد میشود.مقایسه سهم بسیار بالای بخش کشاورزی از مصرف آب ایران به میزان ٩٢ درصد با کل جهان (٧٠ درصد)، اتحادیه اروپا (٣٠ درصد)، آمریکای شمالی (٣٥ درصد)، و چین (٦٥ درصد)، نشان میدهد که حل بحران آب کشور در درجه اول به مدیریت بخش کشاورزی ارتباط دارد.
در استانی کویری، ٩٠ درصد آب جهت کشاورزی صرف میشود و اقلامی مانند هندوانه برای مصرف داخلی و صادرات کشت میشود و ضمن اینکه آب یک منطقه کشور به این استان انتقال مییابد، نمایندگان و مسئولان آن استان در پی اخذ بودجه میلیارددلاری برای انتقال آب از جای دیگر هستند. هزینه بسیار پایین انرژی برای برداشت آب کشاورزی، خود به یارانهای تبدیل شده که صادرات بسیاری از محصولات کشاورزی را توجیهپذیر میکند.
در اقتصاد ایران، از منابع (انرژی) یارانه داده میشود تا بخشی دیگر از منابع حیاتی و کمیاب (آب) کشور به بهای ارزان و با ارزشافزوده پایین صادر شود. صادرات کشاورزی کشور بیش از آنکه متکی به دانش باشد، به رانت انرژی ارزان تکیه کرده است. روند خامفروشی متکی به رانت، حتی در بخش کشاورزی هم تا حد درخورتوجهی عمومیت و تسری یافته است.نگاهی کوتاه به وضعیت تولید، صادرات و واردات کشاورزی کشور نشان میدهد که کموکاستیهای زیادی در این حوزه وجود دارد.
در ایران فراموش شده است، همانطور که بخشهای اقتصادی دولتی و شبهدولتی نفت، معدن، پتروشیمی، فولاد و خودرو الزام و اجبار به همکاری و جذب فناوری خارجی و نیاز به سرمایهگذاری دارد، بخش خصوصی کشاورزی هم سخت محتاج مشاورین و کارشناسان کارآمد، دانش فنی، فناوریها و ماشینآلات نوین و سرمایهگذاری کافی است.
مدیریت کارآمد توأم با صرف سرمایهگذاریهای لازم در بخش کشاورزی، به بسیاری از معضلات کشور مانند اَبَربحران آب، مهاجرت روستاییان به شهرها، تأمین نیازها و امنیت غذایی و هزینههای ارزی واردات مواد غذایی پاسخ خواهد داد. با توجه به پیامدها و مزایا و منافع کوتاهمدت و درازمدت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، زیستمحیطی، سیاسی و امنیتی، انجام سرمایهگذاریهای لازم و کارشناسیشده در بخش بهشدت محروم کشاورزی، امری ضروری و اجتنابناپذیر است.
امید است که مسئولان کشور پس از استمرار نزدیک به سه دهه تمرکز بر روی بخشهای اقتصادی و صنایع بزرگ دولتی و شبهدولتی، روستاییان و بخش کشاورزی را نیز مدنظر و توجه خود قرار دهند.
تبلیغات متنی
-
طراحی پوستر سفر کاریِ سعید جلیلی جلبتوجه کرد
-
عمو فیتیلهای در اینستاگرام آرزوی مرگ کرد
-
حکم تاریخی کمیته اخلاق؛ ۱۹۰ سال محرومیت
-
قیمت دلار و طلا بعد از خبر مذاکرات پایین کشید
-
آقای گلزار این روزها یک دفعه نگرانتان شدیم!
-
کار استقلال با ستاره خارجیاش به شکایت میکشد
-
پیغام غیرمستقیم نتانیاهو درباره حمله ایران
-
امتیازات استقلال و تراکتور صدای اوسمار را درآورد
-
پروازهای ایران به دو مقصد خارجی دوباره برقرار شد
-
زمان دیدار ویتکاف و عراقچی در استانبول مشخص شد
-
انگلیس علیه ایران وارد عمل شد
-
عکس شوکهکنندهای که از منوی یک رستوران منتشر شد
-
اقدام ترامپ درباره ایران، خسارت نجومی به بار آورد
-
قلم قرمز اوسمار روی نام دو بازیکن پرسپولیس
-
زلزله این نقطه از کشور را لرزاند
-
پیغام غیرمستقیم نتانیاهو درباره حمله ایران
-
پروازهای ایران به دو مقصد خارجی دوباره برقرار شد
-
زمان دیدار ویتکاف و عراقچی در استانبول مشخص شد
-
انگلیس علیه ایران وارد عمل شد
-
اقدام ترامپ درباره ایران، خسارت نجومی به بار آورد
-
بازداشت ۳ نفر پس از جنجال پیرامون میرحسین موسوی
-
چرخش ۱۸۰ درجهای وزارت خارجه نسبت به خبر مذاکرات!
-
جزئیات جدید از گفتوگوی احتمالی ایران و آمریکا
-
سند دیدار جفری اپستین و احمدینژاد لو رفت!
-
واکنش ایران به اخبار خروج اورانیوم غنیشده از کشور
-
موشکهای عراقی برای مقابله با آمریکا آماده شدند
-
«فارس» دستور هستهای پزشکیان را از کانال خود حذف کرد
-
پهپاد ایرانی به نزدیکترین فاصله با ناو لینکلن رسید
-
چرا حمله به ایران برای ترامپ دشوار است؟
-
هدف احتمالی ترامپ از «محاصره دریایی ایران» فاش شد
-
ناو هواپیمابر لینکلن دریای عمان را ترک کرد
-
مداح مشهدی شعار «این آخرین نبرده» را اجرا کرد
-
یک افغانستانی صاحب جایزه بدترین خانه سال جهان شد!
-
خشم منوچهر هادی در جشنواره فجر: دیکتاتور هستید!
-
اعزام پهپادهای سپاه برای تعقیب آبراهام لینکلن
-
سفارت ایتالیا در تهران تعطیل شد
-
خبر فوری علی لاریجانی در رابطه با آمریکا
-
ورود کاروان نظامی بزرگ آمریکا به عراق
-
رابعه اسکویی از مردم عذرخواهی کرد
-
ادامه اعزام نیرو و تجهیزات نظامی آمریکا به منطقه
-
بازیگران در جشنواره فجر مشکیپوش شدند
-
خبر مهم؛ آمریکا در حال تخلیه پایگاه العدید قطر
-
پدیده دنیای مداحان در شبکه سه رونمایی شد
-
جزئیات طرح جدید افزایش حقوق کارمندان
-
حرکت زشت و زننده مجری شبکه افقِ صداوسیما
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج
-
سالن های آرایش و زیبایی
-
پزشکان پوست و مو
-
آموزشگاه آشپزی در تهران
-
گالری پوشاک
-
اخذ ویزا
-
کاشت ناخن
-
محصولات پزشکی
-
تدریس خصوصی
-
مزون و شوی لباس
-
اعزام دانشجو
-
خدمات آرایشی و زیبایی
-
خدمات درمانی
-
مدارس
-
طلا و جواهر و زیورآلات
-
صرافی
-
محصولات آرایش و زیبایی
-
خدمات حیوانات خانگی
-
مهد کودک
-
مبلمان
-
سیسمونی و نوزاد
-
مراکز درمانی
-
پت شاپ
-
رستوران و تهیه غذا
-
تعمیرات مبل در تهران
-
خدمات تفریح و سرگرمی
-
پزشکان متخصص
-
باشگاه های ورزشی
-
فست فودهای تهران
-
سرویس خواب
-
موبایل
-
دکتر زنان در تهران
-
فروشگاه ها و لوازم ورزشی
-
کافی شاپ و سفره خانه
-
دکوراسیون داخلی
-
لوازم خانگی
-
دندانپزشکان
-
آموزشگاه ها
-
صنایع غذایی
-
تزیینات داخلی
-
خدمات منزل
-
دندانپزشکی کودک
-
آموزشگاه زبان در تهران
-
تشریفات و موسسه پذیرایی
-
خدمات ساختمان
-
فروش و خدمات خودرو
-
پزشکان زیبایی و لاغری
-
آموزشگاه موسیقی
-
خدمات مجالس
-
قالیشویی در تهران
-
سایر خدمات
-
جراحی بینی و زیبایی
-
آموزشگاه هنری
-
آتلیه عکاسی
-
آژانس مسافرتی و هتل
نظر کاربران
چه بررسی جامعی .. همینه که عقبیم و داریم ثروت ملی رو تاراج میکنیم .. بقول نویسنده متن بجای اتکا به دانش تکیه بر رانت مفت انرژی زدهایم!!!???
]چرا همه حرف میزنن و اظهار تاسف میکنن ولی هیچکی کاری انجام نمیده ؟ کی باید جلوی غارت آب با کشت برنج و هندوانه در استانهای کم آب رو بگیره ؟ جواب نسل بعدی که آبی ندارن و قربانی حماقت ما شدن رو کی باید بده ؟؟
وقتی که دولتمردان ما سیاست خود را بر صادرات غیرنفتی از جمله مواد غذایی بدون برنامه ریزی پایه گذاری کرده اند ، روزی می رسد که مردم آبی حتی برای شرب هم نداشته باشند ، که خیلی دیر شده باشد .
این از خدا برگشتن وکفر نعمت کردن است چیزی که خداوند داده هرگز تمانمیشه