حمايت مطالبه‌گرانه از وزير آموزش و پرورش

علي شكوهي در روزنامه‌ اعتماد نوشت: مساله انتخاب وزير آموزش و پرورش بار ديگر موضوع اختلاف ميان فرهنگيان شده است. بعد از مطرح شدن نام‌هاي مختلف، سرانجام اسم دكتر بطحايي در فهرست پيشنهادي رييس‌جمهوري براي اين وزارتخانه قرار گرفت تا دوباره كسي از درون اين مجموعه سكان اين كشتي پرمساله را به دست بگيرد.

بنده در اين وزارتخانه شاغل نيستم اما در طي حدود سه دهه با اين مجموعه همكاري كرده‌ام ، بنابراين به عنوان كسي كه به خود حق اظهارنظر در اين باره را مي‌دهد، نكاتي را در پيرامون انتخاب وزير عرض مي‌كنم.

اول- هميشه گفته‌ام كه صرفا با تغيير وزير آموزش و پرورش مشكلات عديده اين وزارتخانه و معلمان حل نخواهد شد مگر اينكه نگاه دولت به مقوله تعليم و تربيت به شكل اساسي تغيير كند و وزير، مجري طرح‌هاي مبتني بر اين نگاه تازه در كل دولت و حتي نظام باشد. البته اين وضعيت ممكن است كمي بهتر يا بدتر شود اما دامنه تغييرات در حدي نيست كه ما را از وضع موجود به وضع مطلوب برساند. بنابراين تصميم‌گيري در اين باره با نگاه نسبي‌گرايانه بايد انجام شود.

دوم- گفتيم كه وزارت آموزش و پرورش نياز به تحول بنيادي دارد اما تصميم در اين باره به عزم سياسي ملي نيازمند است و در حد وزارتخانه و حتي دولت نمي‌توان در اين باره اقدام كرد. اگر اين عزم سياسي ايجاد نشود، هر اقدامي در سطح اين وزارتخانه با مخالفت نهادهاي فرهنگي و سياسي فراتر از دولت و حتي عدم همراهي كليت دولت مواجه خواهد شد. درست است كه امور جاري آموزش و پرورش در يك وزارتخانه سامان مي‌يابد اما كار تعليم و تربيت به كل نظام مربوط است.

سوم- ضعف مديريت در اين وزارتخانه بوده و هنوز هم هست اما از آن مهم‌تر كمبود امكانات اين وزارتخانه و مطالبات تلنبار شده مالي و غيرمالي است كه هر فرد توانمندي را هم عاجز مي‌كند. هر كسي وزير شود اگر توانمندترين هم باشد اما بودجه كافي در اختيارش قرار نگيرد قطعا موفق نخواهد شد.

علت اصلي نپذيرفتن اين مسووليت از سوي كساني مانند دكتر نجفي همين بود كه با اين بودجه‌هاي مصوب نمي‌توانستند تحولي مطلوب و حتي چشمگير را ايجاد كنند و در فاصله زماني كم، مقبوليت خود را از دست مي‌دادند.

چهارم- واجب نيست اما با توجه به تجربه گذشته، بهتر است وزير آموزش و پرورش از درون جامعه بزرگ فرهنگيان انتخاب شود و الا قادر به اداره خوب اين وزارتخانه نخواهد بود و ناآشنايي وي با مسائل آموزش و پرورش مشكلاتي ايجاد خواهد كرد.

پنجم- بر بدنه وزارت آموزش و پرورش مانند وضعيت عمومي كشور، نگرش اصلاح‌طلبانه و اعتدال‌گرايانه حاكم است و اصولگرايان عاقل هم در آن فراوانند و بنابراين مناسب است كه فردي وزير اين وزارتخانه باشد كه فهم سياسي و گرايش اصلاح‌طلبانه و تحولخواه داشته باشد اما در رفتار سياسي او اعتدال و انصاف و عقلانيت حاكم باشد و به تندروي و برخوردهاي احتمالا حذفي اشتهار نداشته باشد. اقتضاي كار در آموزش و پرورش اين است.

ششم- وزير پيشنهادي بايد در جمع فرهنگيان مقبوليت نسبي داشته باشد.‌اي كاش وضعيت به گونه‌اي بود كه همه تشكل‌ها و نهادهاي صنفي و سياسي فرهنگيان در معرفي فردي توانمند و مقبول به توافق مي‌رسيدند و رييس‌جمهوري هم اقدام به انتخاب همان فرد مي‌كرد اما اكنون چنين نيست و تشكل‌هاي صنفي و سياسي فرهنگيان درباره حمايت از وزيري خاص توافق ندارند، البته منهاي دكتر نجفي كه اين مسووليت را قبول نكرد چون به دشواري كار واقف بود.

هفتم- با ملاك‌هاي فوق به نظر مي‌رسد جناب بطحايي فرد مناسبي است. وي سابقه فعاليت از مدرسه تا سرپرستي وزارت آموزش و پرورش را در كارنامه خود دارد. در طيف كلي اصلاح‌طلبان و اعتدال‌گرايان دسته‌بندي مي‌شود اما به عنوان يك چهره سياسي مطرح اصلاح‌طلب تلقي نمي‌شود. سابقه همكاري با دكتر فاني را دارد و از تجارب همه وزراي قبلي مي‌تواند بهره ببرد. در يك سال گذشته معاون نوبخت در سازمان برنامه و بودجه بود و مناسباتش با اين سازمان خوب است و براي گرفتن بودجه و امكانات، تواناتر از ديگران خواهد بود.

معتقد به ايجاد تحول بنيادين در اين وزارتخانه است و شعار تمركززدايي و سپردن امور به مدرسه را قبول دارد و اميد مي‌رود كه گامي به جلو در اين وزارتخانه بردارد. كارنامه شخصي و فردي دكتر بطحايي هم در مجموع مثبت است و نقطه منفي بارزي در كارنامه ايشان نيست كه محل بحث و مناقشه شود.

بنابراين با حمايت نمايندگان مجلس از ايشان اين اميد مي‌رود كه موفق‌تر از ديگراني باشد كه اسم آنها اين روزها سر زبان بود. هشتم- اصلا به «حمايت بدون مطالبه» از دكتر بطحايي اعتقاد ندارم. خوب است نمايندگان محترم مجلس ضمن دفاع از وزارت ايشان، مطالبات زير را مطرح كنند:

- از بين بردن فضاي امنيتي حاكم بر وزارت آموزش و پرورش

- ايجاد تغييرات مديريتي به نفع نيروهاي اصلاح‌طلب و اعتدالگرا و اصولگرايان عاقل
- جوانگرايي در عزل و نصب ها
- تلاش براي تغيير ساختارها بيش از تغيير كارگزارها
- واگذاري امور به مدارس و افزودن اختيارات مديران و شوراي مدارس
- توجه به آموزش‌هاي نوين مديريتي براي مديران مدارس و سازگار كردن آنها با نقش‌هاي تازه‌اي كه بايد بر عهده بگيرند
- توجه جدي به تربيت سياسي اجتماعي دانش‌آموزان با هدف هويت بخشي به نسل جوان و مسوول بار‌ آوردن آنان
- توجه جدي به اقتصاد آموزش و پرورش و تدارك رديف‌هاي ثابت بودجه‌اي به كمك مجلس
- توجه بيشتر به معيشت و منزلت فرهنگيان
- مراوده سازمان يافته‌تر با تشكل‌هاي صنفي و سياسي فرهنگيان
- و...

نهم- بعيد است با راي ندادن به بطحايي ما وزير بهتري پيدا كنيم. بنابراين خوب است اين وزارتخانه سال جديد تحصيلي را با سرپرست شروع نكند.