يورش ديپلماتيک ریاض به سوی تنش‌ زدايي با عراق

بعد از قريب به ۱۵ سال، دولت عربستان به شكل بي‌سابقه‌اي به سمت تجديد روابط با عراق در حال حركت است

روزنامه جوان: بعد از قريب به ۱۵ سال، دولت عربستان به شكل بي‌سابقه‌اي به سمت تجديد روابط با عراق در حال حركت است. يك هفته بعد از سفر رهبر جماعت صدر به رياض و متعاقب آن سفر وزير نفت عراق به عربستان، گذرگاه مرزي عرعر بين عراق و عربستان كه ۲۷ سال پيش بسته شده بود، بازگشايي شد و سعودي‌ها اشتهاي غيرقابل وصفي براي گسترش مبادلات تجاري از خود نشان مي‌دهند.

تلاش عربستان براي احياي روابط با عراق طي يكي دو هفته اخير، بيشتر به يورشي ديپلماتيك شبيه شده است. رابطه بغداد و رياض دو کشور مهم عضو اوپک، پس از سقوط صدام حسين در سال ۲۰۰۳ و نزديك شدن بغداد به تهران، به سمت سرد شدن پيش رفت ولي حالا محمد بن سلمان در ملاقات با مقتدي صدر در رياض به او گفته كه در كشورش «رويكردهاي جديدي وجود دارد» و در پي آن است اگر از عهده‌اش برآيد دست به كاري بزند كه يمن، بحرين و عراق را صلح فرابگيرد.

بن سلمان همچنين به صدر وعده داده جنگ در يمن، سوريه و تمامي منطقه خاتمه خواهد يافت. رهبر جماعت صدر ثاني به روزنامه الشرق الاوسط گفته كه هنگام ملاقات با محمد بن سلمان، وليعهد عربستان اميدهاي فراواني يافته و بسيار خوش‌بين است. وليعهد عربستان كه حالا در غياب پادشاه زمام همه امور را در دست گرفته، چند روز بعد از ملاقات با وزير نفت عراق نيز گفت مي‌خواهد روابط دو كشور را در همه زمينه‌ها گسترش دهد.

تحولات بعدي نشان داد او در عمل نيز چنين قصدي دارد. سعودي‌ها طي سال ۲۰۱۴ با كاهش توليد نفت در اوپك به طور جدي مخالفت كردند؛ تصميمي كه باعث كاهش قيمت نفت و مشكلات اقتصادي براي عراق شد ولي در سفر وزير نفت عراق به رياض، دو طرف توافق كردند براي جلوگيري از سقوط قيمت نفت، سقف توليدشان را پايين بياورند.

روز گذشته نيز محمد ياسين، عضو شوراي استان الانبار در گفت‌وگو با شبکه تلويزيوني سومريه نيوز اعلام كرد گذرگاه مرزي معروف به گذرگاه عرعر بين عراق و عربستان با هدف تقويت مبادلات تجاري بين دو كشور بازگشايي شده؛ گذرگاهي كه در استان سني‌نشين الانبار قرار دارد و از ۲۷ سال پيش بسته است.

محمد ياسين گفته كه بازگشايي اين گذرگاه فرصت‌هاي شغلي ايجاد کرده و اقتصاد الانبار را به ويژه با عبور کاميون‌هاي کالا و اجناس مختلف رونق خواهد داد. مرز نيز بين دو كشور بازگشايي شده است. سعودي‌ها هم گفته‌اند قصد دارند کميسيون مشترکي براي هماهنگي در امور تجاري بين دو كشور ايجاد كنند.

ماجد القصبي، وزير تجارت عربستان که رياست اين كميسيون را بر عهده دارد، گفته ملت عراق و عربستان در فرهنگ و بافت اجتماعي نقاط مشترک بسياري دارند و اظهار اميدواري کرده با تأسيس اين مجلس، روابط تجاري دو کشور شاهد گسترش قابل توجهي باشد و فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري مختلفي براي طرفين ايجاد شود.

كنسولگري نجف

رشدي رشيد العاني، سفير عراق در رياض ديروز در گفت‌وگو با روزنامه سعودي «الحيات» اعلام کرد دولت عراق موافقت کرد کنسولگري عربستان در نجف اشرف به زودي افتتاح شود. پيش از اين منابع آگاه از درخواست رسمي دولت عربستان از بغداد براي افتتاح کنسولگري در نجف اشرف خبر داده بودند. رشيد العاني گفته روابط بين عربستان و عراق به سرعت در حال گسترش است و همگان بابت اين اتفاق خرسند هستند.

تصميم رياض براي تقويت روابط خود با عراق با آغاز شكست‌هاي داعش در عراق همزمان شده؛ تحولي كه در سايه نيروهاي معروف به حشدالشعبي اتفاق افتاد. برخي ناظران تغيير رويكرد سياست خارجي سعودي‌ها در عراق را در چارچوب تغيير رويكرد منطقه‌اي عربستان از جمله تلاش براي كاهش تنش‌هاي چند سال اخير با ايران ارزيابي مي‌كنند. با اين حال اين گمان وجود دارد كه محمد بن سلمان تلاش دارد از طريق مشوق‌هاي‌ اقتصادي به بغداد، نفوذ ايران در شرايط بعد از سقوط داعش را مهار كند.