نتایج مثبت مذاکرات آستانه؛ سفر اردوغان به اردن

خبرگزاری فارس: به نقل از روزنامه اردنی «الغد»، «رجب طیب اردوغان»، امروز برای اولین بار در مقام رئیس جمهور ترکیه به امان سفر کرد و به نظر می‌رسد که این امر نشانه تغییر تدریجی در روابط بین امان و آنکارا آن هم پس از سردی مناسبات بین دو کشور است.

روابط اردن با ترکیه از زمان به قدرت رسیدن اردوغان در مقام نخست وزیری از سال ۲۰۰۳ و به دنبال آن رئیس جمهوری از سال ۲۰۱۴ پیشرفتی نداشت و بالعکس این روابط شاهد تضاد شدید در دیدگاه‌ها و مواضع در قبال پرونده‌های منطقه‌ و بخصوص در مرحله بهار عربی و ما بعد آن بوده است.

تردیدهای زیادی از سوی مقامات امان درباره نقش ترکیه و محاسبات آن روی اسلام سیاسی برای تبدیل آن به قدرت حاکم جدید در منطقه وجود داشته بخصوص که اردن در جبهه عربی دیگری است که مصر، عربستان، امارات و کویت را شامل می‌شود.

ظرف سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵ تقریبا هیچ پیشرفت مثبتی در روابط ۲ جانبه بین ترکیه و اردن یا در ساختار ائتلاف‌ها و دشمنی‌های ۲ طرف پدید نیامد با وجود اینکه دو کشور تلاش کردند چنین تضادی را علنی نکنند.

به دنبال آن از ۲ سال پیش مسائل منطقه شروع به تغییر کرد بخصوص از زمانی که ملک سلمان و نخبگان سیاسی مرتبط با عصر جدید در ریاض به قدرت رسیدند و عربستان و ترکیه را به طور موقت به هم نزدیک کرد به گونه‌ای دو کشور شروع به ایجاد رشته‌های پیوند ائتلافی منطقه‌ای کردند که البته کامل نشد چون بخصوص با بحران اخیر قطر و قبل از آن اوضاع در سوریه و موضع آنها در قبال جنبش‌های اسلام سیاسی محاسبات عربستان و ترکیه به هم ریخت.

به دنبال آن یخ روابط اردن و ترکیه شروع به ذوب شدن کرد چون مقامات اردن متوجه شدند که از سال ۲۰۱۵ نزدیکی ترکیه به داعش دچار افت شده تا کار به جایی رسید که ارتش ترکیه با عملیات سپر فرات وارد سوریه شد با این هدف که بخش قابل توجهی از نفوذ داعش در شمال سوریه را سرکوب کند و به دنبال آن ترکیه دست از حمایت جبهه النصره همان فتح الشام سابق نیز کشید.

این تحولات به دنبال تلاش سال گذشته برای کودتا در ترکیه علیه اردوغان تکمیل شد چون نزدیکی ترکیه به روسیه را به همراه داشت و به موازات آن طی تفاهمی بین آمریکا، روسیه و اردن و در چارچوب روند مذاکرات آستانه که ترکیه از بنیانگذاران آن بود، آتش بس نظامی باثباتی در جنوب سوریه حاصل شد.

به دنبال آن اردن در قبال دیگر مسائل منطقه نیز موضع میانه‌روی در پیش گرفت بخصوص در خصوص بحران بین قطر و شیخ نشین‌ها و سپس موضع گیری در عراق و شرکت اسلام‌گراها در انتخابات اردن تا بستر مناسب مقابله ۲ کشور با چالش‌های منطقه را ایجاد کند.

ما امیدواریم که پایه‌های جدید روابط اردن و ترکیه محکم و قوی گذاشته شود تا منافع راهبردی مشترک دو کشور را تامین و به نزدیکی در مواضع ۲ کشور در قبال مسائل منطقه ای منجر شود.