آيا می‌توان با بيت‌كوين پولدار شد؟

آيا مي‌توان به بيت‌كوين اعتماد كرد و آيا مي‌توان با آن پولدار شد؟ اينها نمونه سوالاتي است كه نياز به گذشت زمان دارد. اقتصاددانان مي‌گويند، در بيت‌كوين اصولا نيازي به اعتماد كردن نيست.

روزنامه اعتماد: آيا مي‌توان به بيت‌كوين اعتماد كرد و آيا مي‌توان با آن پولدار شد؟ اينها نمونه سوالاتي است كه نياز به گذشت زمان دارد. اقتصاددانان مي‌گويند، در بيت‌كوين اصولا نيازي به اعتماد كردن نيست.

يعني هر كسي مي‌تواند هر زمان كه بخواهد به سراسر كد منبع آن دسترسي داشته باشد. اما اينكه مي‌توان پولدار شد يا نه، شايد بهترين كار اين باشد كه منتظر رقابت اين پول با ساير پول‌هاي رايج ماند.

دكتر مرتضي ايماني‌راد، كارشناس اقتصاد بين‌المللي در اين رابطه به خبرآنلاين گفت: «بيت‌كوين يك پول رمزدار الكترونيكى است و در شرايط فعلى نقش مهمى در اقتصاد بين‌الملل ندارد. دليل آن اين است كه بيت‌كوين هنوز توسط بسيارى از كشورهاى جهان به رسميت شناخته نشده است و ضمنا حجم بيت‌كوينى كه منتشر شده به اندازه‌اى نيست كه بتواند روى متغيرهاى واقعى اقتصاد اثر بگذارد.

در شرايط فعلى چند كار با بيت‌كوين انجام مى‌شود؛ ابتدا بيت‌كوين در بعضى از مراكز فروش و رستوران‌ها به عنوان يك ابزار پرداخت رسميت پيدا كرده است و شما مي‌توانيد هزينه‌هاى خود را با آن پرداخت كنيد. روال اينگونه است كه شما يك كيف الكترونيكى داريد كه در آن بيت‌كوين نگهدارى مي‌كنيد.

فروشنده هم يك كيف الكترونيكى دارد. وقتى شما خريدتان را انجام مي‌دهيد، از كيف پول خود به كيف پول فروشنده مبلغ مورد درخواست را انتقال مي‌دهيد و كار تمام مى شود.» اين اقتصاددان با تشريح دومين مزيت بيت‌كوين عنوان كرد: «كار دومى كه بيت‌كوين انجام مى‌دهد حفظ ارزش پول است. بسيارى از معامله‌گران بيت‌كوين معتقدند كه در مواقع بحران‌هاى اقتصادى اين پول ارزش بيشترى پيدا مي‌كند.

يعنى همانند طلا در اقتصاد جهانى عمل مي‌كند. اين نقش بيت‌كوين در ژاپن بيشتر استفاده مى‌شود. مطالعات انجام شده روى اين پول نشان مى‌دهد كه بعضى از معامله‌گران از آن براى پوشش ريسك خود استفاده مي‌كنند. ايماني راد مي‌گويد: «يكى از ويژگى‌هاى منحصر به فرد بيت‌كوين اين است كه كاملا غير متمركز است و توسط هيچ سازمان و دولتى كنترل نمى‌شود و از آن گذشته مشكلات تبديل يك ارز به ارز ديگر را حذف كرده است.

وقتى شما در جهان با بيت‌كوين معامله مي‌كنيد لازم نيست ارز آن كشور را خريدارى كنيد. چون بيت‌كوين را در سراسر جهان مي‌توانيد استفاده كنيد و ديگر نيازى به تبديل پول نداريد.» شايد براي شما هم سوال پيش بيايد كه خب، همه پول‌ها پشتوانه دارند، آيا بيت‌كوين هم پشتوانه دارد؟ مرتضي ايماني‌راد در اين باره توضيح مي‌دهد: «البته مي‌دانيد كه پشتوانه دلار ديگه طلا نيست.

ولى مي‌بينيد كه دلار در سراسر جهان طرفدار دارد و هنوز هم پول پرقدرتى به حساب مى‌آيد. در شرايطى كه پول كاغذى براى نخستين بار انتشار يافت، طبيعى بود كه بايد براى آن پشتوانه‌اى در نظر بگيرند. ولى وقتى مردم قدرت اقتصادى كشور را ديدند و ثبات پول را هم تجربه كردند خيلى براي‌شان مهم نبود كه پول پشتوانه دارد يا نه.

پولشويي تبديل سود حاصل از خلافكاري و فساد به دارايي‌هاي به ظاهر مشروع است يا به عبارتي مبهم كردن منشا منابع مالي. دراين رابطه يك اتحاديه از ٢٩ كشور دنيا بر فعاليت‌هاي پولشويي نظارت مي‌كنند و كشورهايي كه مي‌خواهند مبادلات تجاري باثباتي در دنيا داشته باشند، لازم است كه مقررات پولشويي را در كشور خود اجرايي كنند. The Financial Action Task Force كه مخفف FATF است يك مجموعه سياستگذار پرنفوذ است كه نكاتي در قالب توصيه در حوزه مبارزه با پولشويي و تامين مالي تروريسم ارايه مي‌كند.

ايماني‌راد در پاسخ به اين پرسش كه اين پول رمزگذاري شده و امنيت بالايي دارد؛ چه تضميني وجود دارد كه فراگير شدنش پروتكل پولشويي را تحت تاثير قرار ندهد؟ و اصولا مي‌تواند تهديدي براي قوانين پولشويي باشد، مي‌گويد: « فكر مي‌كنم تا آن موقع وقت زيادى داريم و تحولات زيادى رخ خواهد داد.

در شرايط فعلى حجم بيت‌كوين رايج در بازارها آنقدر بالا نيست كه ارزش پولشويى داشته باشد. ولى اگر توسعه بيشترى پيدا كند اين خطر كاملا قابل تشخيص است. هر چند كه فعلا حجم بيت‌كوين بالا نيست، ولى گزارشات متعددى از پولشويى در كشورهاى مختلف ارايه شده است.

در شرايط فعلى اگر شما بخواهيد يك حساب بيت‌كوين باز كنيد و به حساب‌تان پول واريز كنيد بسيار سريع انجام مى‌شود و حساسيت‌هايى كه براى پولشويى وجود دارد در اين معاملات نيست. به نظرم پولشويى پاشنه آشيل بيت‌كوين و ساير پول‌هاى رمز پايه است. اين يكى از همان تهديدهايى است كه قبلا گفتم. ولى از اين طرف هم بيكار نمى‌مانند.

در شبكه گسترده مجازى ممكن است همان‌طور كه براى مديريت متمركز آن راه‌حلى عجيب پيدا كردند، براى پولشويى هم بتوانند راه‌حلى پيدا كنند.» آيا اين پول مي‌تواند تاثيري بر اقتصادهايي مثل ايران هم بگذارد؟ ايماني راد در اين رابطه توضيح مي‌دهد: « با توجه به اينكه اين پول در ايران قانونى نيست و مبادلات بيت‌كوين هم قانونى برايش نداريم و به رسميت هم نشناخته‌ايم، بنابراين انتظار نداريم كه اثرى بر اقتصاد ايران داشته باشد.

در كشورهاى جهان هم همين طور است. در برخى از كشورها بيت‌كوين توسعه پيدا كرده و دارد به تدريج اثر خود را مي‌گذارد. ولى عموميت ندارد. اكثريت كشورهاى جهان بيت‌كوين را به رسميت نمى‌شناسند يا سكوت كرده‌اند. بنابراين خيلى كار دارد كه بيت‌كوين و ساير ارزهاى رمز پايه بتوانند روى اقتصاد واقعى اثرگذار باشند.

اگر به ايران برگرديم، اطلاعى كه من دارم دولت به طور اجرايى سايت هايى را كه بيت‌كوين معامله مي‌كند را مي‌بندد يا فيلتر مي‌كند. اين نشان مي‌دهد كه بيت‌كوين به سادگى نمي‌تواند در ايران جا باز كند و لذا نمى‌تواند اثرى بر اقتصاد ايران داشته باشد. ولى در حاشيه عده‌اى خريدهاى خود را با بيت‌كوين انجام مي‌دهند و فكر مي‌كنم تعدادى هم در حال معامله بيت‌كوين در فضاى بين‌المللى هستند.

يكى از دلايل آن هم اين است كه شما به راحتى مي‌توانيد وارد بازار ارزهاى رمز پايه شويد، ولى ورود به بازار معامله ارزهاى جهانى (بازار فاركس) به اين سادگى نيست. از اين‌رو براى ايرانيان كه ورود به بازار فاركس غير قانونى و بسيار محدود‌كننده است، بازار بيت‌كوين، با وجود غير قانونى بودن، يك فرصت به حساب مى‌آيد.»