آداب خداحافظی با بهترین فصل سال

روزنامه ابتکار: در بهترین سه ماه سال بودند و بوی ماه مهر کمی اوقات آن ها را تلخ کرده است. مهری که قرار است به مدرسه بروند و از بیداری های شبانه دل بکنند، کوله بر پشت بگیرند و راهی مدرسه شوند. کلاس اولی ها اما وضعیت متفاوتی دارند، آن ها قرار است برای اولین بار ساعت ها از والدین خود جدا باشند و آموزش رسمی کشور را فرابگیرند.

شاید پیش از ورود به مدرسه به کلاس های متفاوت ورزشی می رفتند و یا ساز یاد می گرفتند اما حال قرار است علم آموز شوند و به دنبال دانش باشند. خانواده ها در این بین نقش مهمی را ایفا خواهند کرد. هم در کاهش استرس این کودکان و هم در فراهم آوردن بهترین شرایط برای آموزش صحیح آن ها و انتخاب یک راه درست در مسیر زندگی.

شب، فرصتی برای نخوابیدن

دیگر زمان آن گذشته است که کودکان ساعت ۹ شب به خواب بروند؛ آن‌ها پایاپای والدین تا نیمه‌های شب بیدار هستند و در اینترنت به گشت و گذار مشغولند و یا با تلفن‌های هوشمند والدینشان بازی می‌کنند. به عبارتی در دنیای امروز، شب فرصتی شده است برای نخوابیدن! حال قرار است این دانش آموزان به مدرسه بروند و ساعت ۶ یا ۷ صبح از خواب بیدار شده و صبحانه خورده و به سمت دانش‌ آموزی حرکت کنند.

حسن عماری، روانشناس خانواده می‌گوید: «متاسفانه در خانواده‌های امروزی غدغن‌ها را فراموش کرده‌اند و محدودیت‌هایی را که برای فرزندان وجود دارد را عملیاتی نمی‌کنند. به طور کلی یک کودک باید قبل از ساعت ۱۱ خواب باشد اما آنچه دیده می‌شود این است که کودک همراه خانواده تا پاسی از شب بیدار است. به عقیده من خانواده‌هایی که فرزندان مدرسه‌ای دارند باید یک تا ۲ ماه پیش از مدرسه کودکشان را برای بیدار شدن صبح زود آماده کنند تا آن فرزند با شروع مدرسه با اختلال رو به‌رو نشود.»

وی می‌افزاید: «بیدار شدن صبح زود نه تنها در دوران مدرسه بلکه در طول زندگی بر روی سلامت جسم و روان تاثیرگذار است و آغاز تنظیم خواب از کودکی می‌تواند سلامت آینده کودکان را نیز تضمین کند.»

کوله پشتی‌هایی که قامت دانش آموزان را خم می‌کند

یکی از معضلات و مشکلاتی را که همیشه دانش‌آموزان را آزار می‌دهد، کوله مدارس است. این معضل که بیشتر برای دانش‌آموزن ابتدایی و راهنمایی به دلیل نداشتن قوای کافی برای حمل کیف و کوله ایجاد می‌شود چند دلیل دارد. براساس تحقیقاتی که در روی دانش‌آموزان صورت گرفته است دو موضوع متفاوت در مواجهه با کوله دانش‌آموزان مطرح است؛ یک موضوع سنگین بودن محتویات داخل کیف مدرسه دانش‌آموزان و دومین موضوع مربوط به نحوه حمل کیف مدرسه و کوله پشتی آن‌ها است. حال اینکه تحقیقات نشان داده است که وزن کوله و کیف دانش‌آموزان از لحاظ علمی نباید بیش از ۲۰ درصد وزن آن‌ها باشد، موضوعی که کمتر در کشورمان به آن توجه شده است و همین موضوع باعث می‌شود در طولانی مدت دانش‌آموزان با مشکلاتی همچون بیماری‌های مربوط به ستون فقرات مواجه شوند.

دکتر عماری در این باره می‌گوید: «به عقیده من بخش کمی از کوله پشتی‌ها را کتب درسی تشکیل می‌دهد. این خود کوله پشتی‌ها هستند که سنگین بوده و این موضوع به انتخاب غلط والدین در هنگام خرید باز می‌گردد.»

این روانشناس عنوان مثال می‌گوید: «خانواده‌ای می‌گوید چون فرزندشان کوله مدرسه خود را لگد می‌زند در نتیجه باید کوله‌ای سنگین که بخشی از آن فلزی است خریداری کنیم و یا به طور کلی به رنگ کیف و کوله دقت می‌کنند. این در حالی است که انتخاب غلط کوله می‌تواند روی ستون فقرات و به طور کلی سلامتی جسمی دانش‌آموزان تاثیرگذار باشد.»

هرچند عماری این موضوع را به عنوان یک بحران جدی عنوان نمی‌کند اما توصیه می‌کند خانواده‌ها در انتخاب کوله پشتی بسیار دقت کنند تا مشکلی برای کودکانشان پیش نیاید.

یک ماه پیش از شروع مدارس کلاس غیررسمی فشرده را کاهش دهید

بسیاری از خانواده‌ها که فرزند دانش‌آموز ابتدایی دارند، فرزندان خود را بیش از فرستادن به مدارس و به طور مثال در فصل تابستان به کلاس‌های خصوصی می‌فرستند. کلاس‌هایی که هم شامل کلاس‌های درسی و هم غیر درسی ‌می شود و ذهن دانش‌آموز را با خود درگیر ‌می کند. بسیاری از دانش‌آموزان با ذهنی خسته از آموزش‌های قبلی که به طور فشرده در ذهن آن‌ها کاشته می‌شود، وارد مدارس می شوند و نتیجه‌ای جز عدم یادگیری صحیح مطالب ارائه شده در کلاس درس را نخواهند داشت.

حسن عماری در ادامه می‌افزاید: «به طور کلی تمام روانشناسان و کارشناسان آموزش با نظام آموزشی رسمی پیش از ۷ سال موافق نیستند. هرچند آموزش‌های غیر رسمی اگر به صورت فشرده نباشد کاملا تاثیرگذار است. توصیه روانشناسان به خانواده‌ها علی‌الخصوص برای آن‌ها که فرزندان کلاس اولی‌ دارند این است که اگر پیش از ۶ سالگی آن‌ها را به کلاس‌های غیررسمی می‌فرستادند در تابستان پیش از مدرسه برنامه آن‌ها را بسیار سبک کنند تا فرزندشان در مواجه با مدرسه توانایی کافی را داشته باشد و با ذهنی خسته وارد دنیای مدرسه نشود.»

والدین پیش از ورود کودکشان به مدرسه چه کارهایی باید انجام دهند

دکتر عماری در ادامه چند توصیه به خانواده‌هایی که فرزند مدرسه‌ای دارند می‌کند و می‌گوید: «خانواده ها نباید علاقه اولیه داش‌آموزان را تبدیل به استرس کنند. در حضور آن‌ها راجع به خوب بودن فلان مدرسه و یا بد بودن یک مدرسه دیگر نگویند. این اضطراب با فرزند منتقل می‌شود و سپس وارد فضای مدرسه خواهد شد و روی تحصیل دانش‌آموز نیز تاثیر خواهد گذاشت.»

مدیر کلینیک مهربان در ادامه می‌افزاید: «حال راه حل کاهش اضطراب‌های کودکان پیش از ورود به مدرسه چیست؟ به طور مثال والدین فرزند خود را یک یا دوهفته پیش از شروع مدرسه از مقابل مدرسه‌ای که قرار از به آن برود، عبور دهند تا ذهن فرزندشان به آن محیط عادت کند. همچنین شرایط را برای جدایی او از خانواده و رفتن به مدرسه پیش از شروع مدرسه فراهم کنند چرا که مشاهدات نشان داده است، یک تا ۲ ماه از شروع مدرسه خانواده‌ها نیز وارد یک شوک می‌شوند.»

این روانشناس خانواده ادامه داد: «یکی دیگر از مواردی که بسیار حائز اهمیت بوده، سنجش کودکان پیش از ورود به مدرسه است.