مقدمه چینی نیکی هیلی برای خروج از برجام

روزنامه جهان صنعت: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در هشتمین گزارش فصلی خود، پایبندی ایران به برجام را تاکید کرد‌. این گزارش چندان به مذاق مقامات آمریکایی خوش نیامد چراکه تلاش‌ آنها برای نقض برجام تاکنون بی‌نتیجه مانده است‌.

حمایت‌ طرف‌های اروپایی از ایران در ماجرای برجام به کشورمان کمک کرده تا بتواند در برابر سیاست‌های ضدبرجامی آمریکا قد علم کند‌. به گفته کارشناسان، آمریکایی‌ها می‌دانند اگر به صورت یک‌طرفه برجام را نقض کنند خود به انزوا کشیده می‌شوند بنابراین تمام سیاست‌های خود را در این راستا به‌گونه‌ای چیده‌اند تا ایران به صورت یکطرفه دست به نقض برجام بزند. این در صورتی است که مقامات ایرانی به هیچ روی حاضر نیستند زیر بار فشارهای آمریکا دست به عملی یک‌جانبه بزنند‌. از همین‌رو است که همچنان آمریکایی‌ها بهانه‌تراشی‌های خود را در عرصه بین‌الملل ادامه می‌دهند‌. با وجود آنکه هفته گذشته سیاست‌های آمریکا در جهت بازرسی از سایت‌های نظامی ایران از سوی مقامات آژانس با شکست روبه‌رو شد با این حال نمایندگان دولت ترامپ در سازمان ملل همچنان به لفاظی برای نقض برجام ادامه می‌دهند‌.

نیکی هیلی، نماینده آمریکا در سازمان ملل در اظهارنظرهای جدیدی گفته است: موضوع برجام مساله‌ای است که با شدت در حال بررسی آن هستیم‌. در دیدار اخیرم با یوکیو آمانو او گفت که نظارت بر برجام مانند یک پازل پیچیده است‌. این مقام آمریکایی افزود: برخی می‌گویند همین که ایران از محدودیت‌های اعمال شده بر میزان غنی‌سازی خود عبور نکرده یعنی به برجام پایبند بوده است اما این‌گونه نیست‌. هیلی مدعی شد: نباید قانون آمریکا را با تعهدات برجام اشتباه گرفت‌.

بنا بر ادعای او، پایبندی ایران شامل سه مرحله است‌. اول پایبندی به خود برجام و مساله بعدی پایبندی ایران به قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل متحد که علاوه بر برجام بسیاری از رفتارهای دیگر ایران را نیز محدود می‌کند و مورد سوم قانون کورکر ـ کاردین است که بنا بر آن رییس‌جمهور آمریکا باید در مورد رفتار ایران به کنگره هر سه ماه یک بار گزارش دهد‌.

نیکی هیلی گفت: نمی‌دانم رییس‌جمهور آمریکا، توافق برجام را تایید می کند یا نه‌. می‌خواهم بگویم این مسایل وجود دارد‌. آمریکا به حرف و عمل خود تا وقتی منافع ملی آمریکا را تامین کند، پایبند است‌. تا وقتی به تعهدات‌مان پایبندیم که منافع ما در خطر نیفتد‌. برای اینکه خوش‌نام باشیم مجبور به اجرای توافق‌ها نیستیم، برای امنیت ملی‌ خودمان تصمیم به برخورد با تعهدات و توافق‌نامه‌ها می‌گیریم‌. من از آمانو مدیرکل آژانس درباره تعداد سایت‌های نظامی ایران و اقدامات ایران سوال کردم‌.

نیکی هیلی در ادامه مدعی شد: اگر آمریکا از برجام خارج شود متحدان اروپایی متوجه نگرانی ما می‌شوند‌. اگر آمریکا از برجام خارج شود یعنی توافق برخلاف امنیت ملی ما بوده، این قانون ماست که هر ۹۰ روز ترامپ تشخیص بدهد امنیت ملی ما با برجام در چه شرایطی است‌. زندگی را باید درست انجام دهیم، هر چند تصمیمات ما سخت باشد، حتی اگر اروپایی‌ها بخواهند ما به توافق پایبند بمانیم‌. کار ما جلب رضایت متحدان اروپایی‌مان نیست‌. ما به کلیه جوانب توافق نگاه می‌کنیم و کاستی‌ها و عواقب منفی برجام را بررسی می‌کنیم‌.

وی بار دیگر ادعاهای خود درباره حمایت ایران از تروریسم را تکرار کرد و گفت: حمایت‌های ایران از گروه‌های نیابتی و قاچاق اسلحه و نقض حقوق بشر که موضوع تحریم‌های بین‌المللی و آمریکاست، دلایل متقنی برای خروج از توافق است‌. وی با این بهانه‌جویی‌ها مدعی شده همه امیدوار بودند توافق هسته‌ای، ایران را به دولتی خوب تبدیل کند‌ اما هیچ کس به تاریخ و سابقه خصومت‌های ایران توجهی نکرد‌.

واکنش مقامات آمریکایی به سخنان نیکی هیلی

با وجود اظهارنظرهای نیکی هیلی، مقامات آمریکایی به سخنان او واکنش نشان دادند‌. یکی از نمایندگان کنگره در مصاحبه با شبکه سی‌‌ان‌‌ان گفت اگر ترامپ تصمیم به عدم تایید پایبندی ایران داشته باشد، باید به صراحت با کنگره درباره مدارکی که ایران را شایسته تایید پایبندی نمی‌داند، مشورت کند‌. وی گفته تا جایی که به ما مربوط است هیچ مدرکی دال بر عدم پایبندی ایران وجود ندارد‌. تنها یکسری کنایه‌های رسانه‌ای یا برخی ادعاها از سوی رییس‌جمهور بوده است‌. سناتور بن کاردین از اعضای دموکرات کمیته امور خارجی مجلس سنا در این باره گفته اینکه آمریکا طی یک اقدام یکجانبه توافق هسته‌ای با ایران را ترک کند، اشتباه است‌. به ویژه اینکه این کار با اهداف سیاسی انجام شده باشد‌. وی در ادامه گفته است که اینکه دولت پایبندی یا عدم پایبندی ایران به توافق هسته‌ای را تایید کند، یک حکم بر پایه امر واقع است نه یک حکم بر پایه امر سیاسی‌.

‏ریچار نفیو، مذاکره‌کننده سابق آمریکایی نیز به دولت ترامپ هشدار داد در صورتی که بدون هیچ دلیل موجهی ایران را ‏ناقض برجام اعلام کند، در آینده از این تصمیم خود پشیمان خواهد شد‌. وی با تاکید بر اینکه دولت ترامپ مدارک کافی برای اعلام عدم پایبندی ایران ندارد، در صفحه توئیتر خود نوشت: آنها هیچ ‏ذهنیت و برنامه‌ای برای حل مساله هسته‌ای پس از خروج از برجام ندارند‌. ‏

بن رودز، معاون پیشین مشاور امنیت ملی آمریکا در واکنش به ادعاهای نیکی هیلی، نماینده آمریکا در اندیشکده امریکن اینترپرایز، پیامی در صفحه توئیتر خود منتشر کرد و نوشت: این حقیقت ندارد‌. توافق هسته‌ای تنها درباره برنامه هسته‌ای ایران بود و ایران به تعهدات خود عمل می‌کند‌. نیکی هیلی در این ادعاهای خود گفت: برخی می‌گویند همین که ایران از محدودیت‌های اعمال‌شده بر میزان غنی‌سازی خود عبور نکرده یعنی به برجام پایبند بوده است اما این‌گونه نیست‌.

رد آرود، سفیر فرانسه در آمریکا نیز واکنشی مشابه به سخنان هیلی نشان داد و در صفحه توئیتر خود نوشت: توافق هسته‌‏ای درباره موضوع اتمی بوده است نه چیز دیگری‌. تا اینجا نیز ایران به تعهدات خود در چارچوب توافق پایبند بوده است‌. ‏

آنچه مسلم است اینکه مقامات آمریکایی در هفته‌های اخیر تلاش خود را برای برهم زدن برجام چندین برابر کرده‌اند و سخنان نیکی هیلی نیز نشان می‌دهد دولت ترامپ به سیاست‌های طرف‌های اروپایی در قبال برجام توجه چندانی ندارد‌. قرار است ترامپ در ماه اکتبر گزارش سه ماهه خود از پایبندی ایران به برجام را دوباره امضا کند اما رفتارهای آمریکا نشان می‌دهد رییس‌جمهور آمریکا قصد ندارد این گزارش را دوباره امضا کند. پیش از این او در مصاحبه‌ای اعلام کرده بود: «مطالعات و بررسی‌های زیادی انجام شده و من خیلی شگفت‌زده خواهم شد اگر ایران به این توافق پایبند بماند‌.» با این حال از آنجا که رییس‌جمهور آمریکا سیاستمداری غیرقابل پیش‌بینی است، نمی‌توان به درستی گفت که آیا او دوباره این گزارش را امضا خواهد کرد یا نه.