نهاوندیان نتوانست توقعات را برآورده کند

جایگاه مسئول دفتر رئیس‌جمهور در دولت یازدهم خیلی برجسته شد، به‌طوری که آقای محمود واعظی وزارت ارتباطات را ترک کرد و در ابتدای دولت دوازدهم مسئولیت ریاست دفتر رئیس‌جمهور را برعهده گرفت. البته در دولت آقای احمدی‌نژاد هم وقتی آقای الهام یا آقای مشایی به‌عنوان رئیس‌دفتر رئیس‌جمهور منصوب شدند این جایگاه نزد افکارعمومی کمی به چشم آمد ولی آن‌قدر شأن و منزلت پیدا نکرد که امروز در دولت‌های آقای روحانی شاهدش هستیم، به نظر شما چرا در دولت‌های یازدهم و دوازدهم جایگاه ریاست دفتر رئیس‌جمهور آن‌قدر پراهمیت و برجسته شد؟ هم‌اکنون روسای سایر قوا نیز رئیس‌دفتر دارند اما چرا نامی‌ از آنها در فضای رسانه مطرح نمی‌شود و به این معنا در تسهیل امور آن قوه نقش کلیدی ایفا می‌کنند؟

من فکر می‌کنم این فقط احساس آرامش به خود رئیس‌جمهور می‌دهد که گویا چنین جایگاهی دارد مسائل را در کابینه حل و فصل می‌کند، حال آنکه چنین اتفاقی نمی‌افتد. وزرا این را می‌فهمند و طبعا آنها این اتفاق را نوعی احساس ‌بی‌توجهی تلقی می‌کنند. وقتی احساس ‌بی‌توجهی به آنها دست داد انگیزه‌شان در مسائل کاهش پیدا می‌کند. اینکه انگیزه وزیر برای کار اجرایی کاهش پیدا کند، لطمه جدی به عملکرد کابینه می‌زند. آقای رئیس‌جمهور در ارتقای شأن آقای نهاوندیان به‌عنوان مسئول دفتر رئیس‌جمهور موفق نبود. اگر مسئول دفتر رئیس‌جمهور می‌توانست در موضوع اختلاف دو وزیر حل مشکل کند، قطعا این کار را انجام می‌داد اما نتوانست. بر همین اساس آقای روحانی در ابتدای دولت دوازدهم آمد یک اقدام دیگری انجام داد، به یک وزیر نزدیک به خودش مقداری اختیارات داد و یک وزارتخانه را نیز در اختیارش گذاشت؛ به نوعی اداره وزارت ارتباطات امروز جزو حوزه اختیارات او محسوب می‌شود. این تدبیر هم به نظرم نمی‌تواند شرایط رئیس‌جمهور را پوشش دهد.

یعنی علت آنکه آقای واعظی به جای آقای نهاوندیان در جایگاه مسئول دفتر رئیس‌جمهور قرار گرفت، این بود که توقعات رئیس‌جمهور در دولت یازدهم برآورده نشد و در دولت دوازدهم آقای روحانی این تدبیر را اندیشید که به نوعی کارهای کابینه این طور سامان پیدا کند؟

نه آقای روحانی، بلکه توقعات کابینه برطرف نشد. یعنی توقعات اعضای کابینه توسط این تدبیر حل نشد. کاری که آقای روحانی درباره ارتقای شأن مسئول دفتر رئیس‌جمهور انجام داد ‌بی‌سابقه است. در هیچ دولتی چنین رویکردی را شاهد نیستیم. نه در دولت آقای هاشمی و نه در دولت خاتمی و نه در دولت آقای احمدی‌نژاد چنین رویکردی را ما شاهد نبودیم. آقای مشایی که اشاره شد موضوعش مساله دیگری است. در واقع آقای احمدی‌نژاد بعد از مخالفت رهبری با معاون اولی آقای مشایی، پست‌های متعدد و کثیری همچون توزیع بودجه فرهنگی را به آقای مشایی داد. این مسئولیت‌ها ربطی به مسئول دفتری رئیس‌جمهور نداشت. بلکه آقای مشایی مسئولیت دیگری تحت عنوان توزیع‌کننده بودجه فرهنگی را بر عهده داشت. آقای احمدی‌نژاد برای آقای مشایی تعدد مشاغل ایجاد کرد تا او را به حد معاون اول برساند. در واقع نیتش این بود که با چنین ابزاری به نوعی با نظر رهبری مخالفت کند. پس آن یک موضوع دیگری است چون اراده آقای احمدی‌نژاد این بود که حالا که مشایی به‌طور اسمی، معاون اول نشد، در عمل این اتفاق بیفتد، بنابراین ما در هیچ دولتی چنین امری را شاهد نبودیم که رئیس‌جمهور بالای سن برود تا جایزه یا هدیه‌ای بدهد و مسئول دفتر رئیس‌جمهور نیز همراهش باشد و حتی برخی از جوایز را نیز او اعطا کند. چنین همترازی را تعریف کردن اصلا کار درستی نیست که ما در دولت آقای روحانی شاهدش بودیم. مسئول دفتر رئیس‌جمهور باید آن پایین بنشیند و مسائل را رتق و فتق کند.

درباره آقای واعظی مطرح می‌شود که حزب اعتدال و توسعه اعمال نفوذ کرد تا یکی از اعضایش مسئول دفتر رئیس‌جمهور شود با این هدف که روابط و ارتباطات رئیس‌جمهور را سامان دهد، نظر شما چیست؟

من قضاوت نمی‌کنم چون نشانه‌هایی از این اتفاق را ندارم یعنی حداقل درباره‌اش فکر نکردم اما معتقدم این مساله عمدتا به شیوه زندگی شخصی آقای روحانی بر‌می‌گردد. رئیس‌جمهور سوگند یاد کرد تا حلال مشکلات کشور باشد، آیا واقعا رئیس‌جمهور راه حل مشکلات جامعه را نمی‌داند که چقدر ایفای این وظیفه سخت و سنگین است؟ اگر واقعا به لحاظ جسمانی آقای روحانی نمی‌کشد چرا تلاش کرد تا مسئولیت ریاست‌جمهوری را همچنان به عهده بگیرد؟ امروز کار اجرایی بسیار بسیار سخت است، من قبول دارم. امروز اگر رئیس‌جمهور به وزیری برای انجام کاری نامه می‌نویسد، آن وزیر برآورد می‌کند که این کار به سلیقه‌اش می‌خورد یا خیر، اگر نخورد قطعا نامه رئیس‌جمهور را در یک سنگلاخ و پروسه پیچیده بوروکراسی می‌اندازد تا نهایتا کار انجام نشود. بنابراین اگر رئیس‌جمهور می‌خواهد کاری را به نفع جامعه انجام دهد حتما باید خودش امور را پیگیری کند. وزرا، مسئول دفتر رئیس‌جمهور را اصلا تحویل نمی‌گیرند چون وقتی نامه خود رئیس‌جمهور را وارد یک مسیر پرسنگلاخ می‌کنند و توجیه می‌آورند که کارشناسان در حال بررسی و رفع موانع و مسائل مربوطه هستند، واقعا پیگیری مسائل اجرایی کشور از سوی مسئول دفتر رئیس‌جمهور به جایی نمی‌رسد. به سرانجام رساندن امور اجرایی بسیار سخت است چون کارها تعریف‌شده نیست و با کاستی‌هایی مواجه است، بنابراین رئیس‌جمهور باید پیگیر امور باشد تا اگر امور اجرایی با کاستی‌هایی مواجه شد سریع آن کاستی‌ها را حل و فصل کند.

آیا می‌توان گفت که خود آقای روحانی ناراحت نمی‌شود اگر ارتباطاتش توسط مسئول دفترش هدایت شود؟

من نمی‌توانم چنین موضوعی را قضاوت کنم ولی می‌فهمم که آقای رئیس‌جمهور نمی‌تواند خیلی ساعت کارش را افزایش دهد و سختی تعداد زیاد ساعت کار را به جان بخرد.

من با خیلی از اطرافیان نزدیک آقای هاشمی‌رفسنجانی صحبت کردم، آنها می‌گفتند آقای هاشمی چه رئیس مجلس، چه رئیس‌جمهور و چه رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام شد وقتی درخواست ملاقات می‌دادیم خیلی سریع برای تاریخ و ساعت ملاقات هماهنگی‌های لازم انجام می‌شد اما آقای روحانی را نمی‌توان پیدا کرد. یعنی حتی شخصیت‌های اصلاح‌طلب و بعضا نزدیک به آقای هاشمی که شاید سال‌ها در مجمع تشخیص مصلحت نظام با آقای روحانی کار نزدیک و مستقیم انجام دادند، می‌گویند از وقتی که او رئیس‌جمهور شد دیگر نمی‌توانیم او را ببینیم. آیا خود آقای روحانی از مسئول دفترش خواسته که کمتر قرار ملاقات بگذارد یا آنکه خود مسئول دفتر آقای روحانی چنین اقدامی‌انجام داد که موجب بروز انتقادها به آقای روحانی شد؟