کرملین چگونه تحریم‌های کره‌ شمالی را دور می‌زند؟

روزنامه شرق: در شرایطی که کشورهای جهان می‌کوشند با واردآوردن فشار اقتصادی به پیونگ‌یانگ، این کشور را از تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای منصرف کنند، برخی واسطه‌های روسی با قاچاق نفت و دیگر کالاهای ضروری به کره‌شمالی عملا در جهت بی‌اثرکردن این تلاش‌ها و یاری به برنامه هسته‌ای پیونگ‌یانگ برآمده‌اند.

افزایش صادرات روسیه به کره‌شمالی باعث می‌شود تا از ضرب فشار اقتصادی بر این کشور کاسته شود آن هم در شرایطی که رهبران کره‌شمالی بیش‌ازپیش به رفتارهای تحریم‌آمیز روی آورده‌اند. همین هفته گذشته بود که بعد از چند آزمایش موشکی یک بمب هیدروژنی را با موفقیت امتحان کردند. مقامات آمریکایی بر این باورند که کمک‌های روسیه به پیونگ‌یانگ، تأثیرگذاری اقدامات مالی برای مجاب‌کردن پیونگ‌یانگ برای توقف برنامه هسته‌ای‌اش را کم‌رنگ می‌کند.

شرکت‌های صوری روسیه

به گزارش «واشنگتن‌پست»، شواهد و قرائن از افزایش عبور و مرور تانکرهای نفت‌کش میان بنادر کره‌شمالی و ولادی‌وستوک، شهری در منتهی‌علیه شرقی روسیه، حکایت دارد که به‌نوعی مرز مشترک دو کشور به حساب می‌آید. درحالی‌که تجارت بین‌المللی با کره‌شمالی به‌واسطه تحریم‌های سازمان ملل به کمترین میزان خود رسیده، بازرگانان روسی، از این فرصت برای به جیب‌زدن سودهای کلان بهره می‌گیرند. درواقع آنها با تأسیس ‌هزارتویی از شرکت‌های صوری می‌کوشند تا بر بده‌بستان‌های مالی خود با کره‌شمالی سرپوش گذاشته و عواید ناشی از آن را پول‌شویی کنند.

چنین بده‌بستان‌هایی می‌تواند کره‌شمالی را زنده نگه دارد آن هم در زمانه‌ای که ایالات متحده در پاسخ به آزمایش‌های موشکی و هسته‌ای اخیر پیونگ‌یانگ، در جهت تعمیق انزوای اقتصادی و سیاسی رژیم کیم گام برمی‌دارد. مسئولان دولت ترامپ امیدوار بودند ممنوعیت‌های تجاری جدید از سوی چین ازجمله منع موقت صادرات گازوئیل و بنزین، بتواند سرانجام به توافقی برای توقف برنامه هسته‌ای و موشکی این کشور بینجامد. علاوه بر این، شورای امنیت سازمان ملل نیز مدتی پیش تحریم‌های اقتصادی جدیدی را علیه کره‌شمالی وضع کرد که سوخت وارداتی به این کشور را به میزان ٣٠ درصد کاهش می‌دهد.

هرچند ایالات متحده در ابتدا خواستار توقف کامل صادرات سوخت به کره‌شمالی شده بود، اما در نهایت برای به‌دست‌آوردن حمایت چین و روسیه از قطع‌نامه جدید، مجبور شد به کاهش واردات سوخت رضایت دهد. تحریم‌های بین‌المللی در کنار اقدامات چین برای کاهش صادرات نفت و گاز باعث شده پیونگ‌یانگ در این روزهای سخت، چشم امید به روسیه بدوزد. این را یکی از مقامات ارشد آمریکایی گفته است که در جریان جزئیات چگونگی قاچاق سوخت به کره‌شمالی قرار دارد. افزایش تجارت مسکو با پیونگ‌یانگ باعث شد وزارت دادگستری و خزانه‌داری ایالات متحده تحریم‌های جدید را علیه خود روسیه وضع کنند. در اسنادی که در دفاع از این مجموعه تحریم‌های جدید ارائه شده، این‌طور آمده است که شهروندان روسی اقدام به تأسیس مجموعه شرکت‌هایی کرده‌اند که هدف از آن سرپوش‌گذاشتن بر بده‌بستان‌های خود با پیونگ‌یانگ است. کالاهای قاچاق‌شده به کره‌شمالی اکثرا گازوئیل و دیگر انواع سوخت‌های فسیلی است که برای اقتصاد کره‌شمالی نقشی حیاتی داشته و کره‌شمالی قادر به تولید آنها نیست. در گذشته نیز مواردی از صادرات تجهیزات صنعتی و سنگ‌های معدنی از روسیه به کره‌شمالی گزارش شده بود. تردد بین ولادی وستوک و بندر راجین کره‌شمالی در مدت اخیر آن‌قدر سنگین شده است که مقامات محلی مجبور به ایجاد یک خط مرزی مشترک میان این دو شهر شدند.

با وجود تلاش‌های روس‌ها برای غنیمت‌شمردن فرصت تحریم‌ها، چین به لطف مرز مشترک بیشتر و پیوندهای نزدیک با پیونگ‌یانگ، همچنان اصلی‌ترین شریک تجاری کره‌شمالی محسوب می‌شود به‌طوری‌که ٩٠ درصد از تجارت خارجی کره‌شمالی را در اختیار دارد. به همین خاطر، همکاری و همراهی بی‌جینگ کلید موفقیت و کارآمدی هرگونه تلاش برای تغییر رفتار رژیم کیم است.

روسیه در نقش چین

نگاهی دقیق‌تر به اسناد و مدارک نشان می‌دهد که چطور روس‌ها با ارسال گازوئیل و دیگر سوخت‌ها به کره‌شمالی به این کشور در دورزدن تحریم‌ها کمک می‌کنند.

برای مثال، در این اسناد به شرکتی به نام «ولمور» اشاره شده است که به وسیله عوامل روسیه در سنگاپور تأسیس شده تا از طریق آن امکان فروش ‌میلیون‌ها دلار سوخت به کره‌شمالی ممکن گردد. «ولمور» در سال ٢٠١٤ میلادی به‌عنوان یک شرکت مدیریت املاک و مستغلات، آغاز به کار کرد. بااین‌حال، طبق اعلام وزارت دادگستری آمریکا، وظیفه و کارکرد اصلی این شرکت پول‌شویی وجوه دریافتی از کره‌شمالی در قبال فروش سوخت است. این شرکت فاقد هرگونه دفتر مرکزی، فضای اداری و آدرس وب‌سایت است.

ماه گذشته، سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه، در واکنش به ارائه این مستندات به دادگاه، بدون اشاره مستقیم به اتهامات و دورزدن تحریم‌ها از سوی برخی شرکت‌ها و مؤسسات روسی، سیاست تحریم را بیهوده و بی‌ثمر خواند. از دیگر سو، مقامات آمریکایی تصدیق کرده‌اند که عملا نمی‌توانند مانع تردد تانکرهای روسی به کره‌شمالی شوند. اما ایالات متحده همچنان یک اهرم قدرتمند در دست دارد؛ اینکه قاچاقچیان روس علاقه دارند به دلار معامله کنند. به‌همین‌خاطر بود که ماه گذشته وزارت دادگستری این کشور تحریم‌های جدیدی را علیه شرکت‌های روسی وضع کرد. این کار به وزارت خزانه‌داری امکان مسدودکردن حساب‌هایی را می‌دهد که با کره‌شمالی بده‌بستان مالی دارند.

تحریم جدید علیه کره‌شمالی در راه است

در واکنش به آزمایش‌های موشکی و هسته‌ای اخیر کره‌شمالی، شورای امنیت سازمان ملل متحد روز دوشنبه به‌اتفاق‌آرا با اعمال تحریم‌های تازه‌ای بر کره‌شمالی موافقت کرده است. هدف از این تحریم‌ها ضربه‌زدن به درآمد مالی دولت کره‌شمالی است که برای پیشبرد برنامه اتمی و موشک‌های بالستیک خود به آن نیاز دارد. این قطع‌نامه جدید علاوه بر محدودکردن واردات نفت و گاز کره‌شمالی، صادرات پارچه این کشور را نیز ممنوع می‌کند. دیپلمات‌های غربی ابراز امیدواری کرده‌اند تشدید تحریم‌ها ابزار قوی‌تری برای یافتن یک راه حل سیاسی پیش‌پای آنها بگذارد. در این رابطه نیکی هیلی، سفیر آمریکا در سازمان ملل، گفت که آمریکا دنبال جنگ با کره‌شمالی نیست و پیونگ یانگ «هنوز از نقطه غیرقابل بازگشت عبور نکرده است». تصویب این قطع‌نامه، همچنین با حمایت کشورهای ژاپن و کره‌جنوبی همراه شد.

این دو کشور اعلام کرده‌اند، درصورتی‌که پیونگ یانگ دست از پیشبرد تهاجمی تسلیحات هسته‌ای و موشک‌های بالستیکش برندارد، آماده اعمال فشارهای بیشتر بر کره‌شمالی‌اند. این در حالی است که گفته می‌شود روسیه و چین پس از آنکه آمریکا لحن پیش‌نویس قطع‌نامه را ملایم‌تر کرد با آن موافقت کرده‌اند. این نهمین قطع‌نامه شورای امنیت به‌منظور اعمال تحریم‌ها علیه کره‌شمالی از سال ۲۰۰۶ تاکنون محسوب می‌شود. پیونگ یانگ نیز در واکنش به تحریم‌های جدید، آمریکا را تهدید کرد به‌دلیل تلاش‌هایش برای اعمال تحریم‌ها علیه کره‌شمالی تاوان سختی خواهد داد.