۲۰ ميليارد هزينه برگزاري جشنواره فجر کجا رفت؟

روزنامه جوان: جشنواره فيلم فجر كه در ابتداي انقلاب اسلامي به انگيزه ارتقاي هنر انقلاب در سينماي ايران آغاز به كار كرد و قرار بود نمادي از روح متعالي هنر در كشور باشد...

جشنواره فيلم فجر كه در ابتداي انقلاب اسلامي به انگيزه ارتقاي هنر انقلاب در سينماي ايران آغاز به كار كرد و قرار بود نمادي از روح متعالي هنر در كشور باشد، امروز علاوه بر محتواي وارونه آثارش به نمادي از بي‌بندوباري و بي‌انضباطي مالي و البته اشرافي‌گري در عرصه هنر تبديل شده است.

هرچه پيش مي‌رويم اين گزاره كه جشنواره‌ها با منش و روش فعلي هيچ خيري براي فرهنگ و هنر كشور ندارند، بيش از پيش قابليت اثبات پيدا مي‌كند. روز گذشته سامانه دسترسي آزاد به اطلاعات در پاسخ به سؤالي درباره ميزان بودجه و هزينه سي و پنجمين دوره جشنواره فيلم فجر در دو بخش ملي و جهاني رقم ۲۰ ميليارد را اعلام كرد؛ رشدي بي‌سابقه براي برگزاري يك جشنواره آن هم در وضعيتي كه كشور اساساً بايد اقتصاد مقاومتي را سرلوحه كار قرار دهد که به نوعي طنز تلخ رويكردهاي دولت تدبير و اميد است!

جشنواره‌اي كه ايوبي را عزل كرد

اينها ر ا بگذاريد كنار اينكه از سي و پنجمين دوره جشنواره فيلم فجر به خاطر حواشي و ساختار ضعيف محتوايي و اجرايي به عنوان يكي از ضعيف‌ترين دوره‌هاي این جشنواره ياد مي‌شود كه در نهايت منجر به عزل ايوبي از مقام سازمان سينمايي شد.

گويا بريز و بپاش و هزينه‌هاي گزاف روندي عادي در دستگاه‌هاي اجرايي پيدا كرده است، پس از رسوايي سال پيش درباره فيش‌هاي نجومي، مطالبه‌اي رسانه‌اي براي اعلام فيش حقوقي برخي مديران سينمايي نيز شكل گرفت كه پس از فروكش كردن تب آن به تدريج ديگر كسي سراغ اين موضوع را نگرفت، اما حيف و ميل بودجه‌هاي دولتي فقط به اين موضوع ختم نمي‌شود و از دل بسياري از طرح‌ها و مراسم‌ها و هزينه‌كردهاي مختلف رقم‌هاي نجومي خودنمايي مي‌كند.

همه اينها در سال‌هايي اتفاق مي‌افتد كه رويكرد اقتصاد مقاومتي الزامي براي دستگاه‌هاي اجرايي قلمداد مي‌شود، هزينه ۲۰ ميلياردي براي برگزاري جشنواره فيلم فجر سال گذشته مشتي از خروار است. هزينه ۲۰ ميلياردي جشنواره فجر در حالي رقم خورده‌است كه هزينه آخرين جشنواره فجر در دولت سابق بيشتر از ۵ ميليارد نبوده است. فقط بيش از ۸ميليارد اين بودجه صرف جدايي دو بخش بين‌الملل و داخلي فجر شده است؛ اقدامي كه از سوي بسياري از اهالي سينما غيركارشناسي‌شده تلقي مي‌شود.

وقتي دبيرجشنواره زير بار اعلام بودجه نرفت

حتي با محاسبه نرخ رشد تورم كه دولت يازدهم همواره مدعي يك رقمي! شدن آن بوده است، باز هم رقم ياد شده رشدي غيرمنطقي و سرسام‌آور را نشان مي‌دهد آن هم در شرايط اقتصاد مقاومتي!

گرچه رضا ميركريمي (دبير جشنواره جهاني فيلم فجر) در نشست خبري اين جشنواره كه بهار امسال برگزار شد، سؤال خبرنگار درباره ميزان بودجه اين جشنواره را بي‌پاسخ گذاشته و گفته بود: «من مجاز نيستم اين بودجه را اعلام كنم، چون با وزارت ارشاد قرارداد بستم و آنها وظيفه دارند اگر خواستند براساس سياست‌هايشان اين بودجه را اعلام كنند»، اما سرانجام رقم دقيق و كامل اين بودجه به صورت كلي اعلام شد.

با ثبت يك درخواست در سامانه دسترسي آزاد به اطلاعات به ميزان بودجه و هزينه سي و پنجمين دوره جشنواره ملي فيلم فجر كه در سال ۹۵ و سي و پنجمين جشنواره جهاني فيلم فجر كه در بهار سال ۹۶ برگزار شده است، سرانجام اين رقم به تفكيك اعلام شد. اين سامانه اعلام كرده‌است: براساس اطلاعات ارائه‌شده در اين سامانه، رقم دقيق بودجه و هزينه سي و پنجمين جشنواره فيلم فجر در بخش ملي معادل 11 ميليارد و ۶۷۱ ميليون و ۴۹۹ هزار و ۹۷۳تومان بوده است و هزينه و بودجه سي و پنجمين جشنواره فيلم فجر در بخش جهاني نيز، معادل ۸ ميليارد و ۴۵۲ ميليون و ۷۱۳ هزار و ۹۴۳ تومان اعلام شده است.

اختلاف ۹ ميلياردي بودجه با هزينه كرد

جالب است كه پيش از اين روابط عمومي سازمان سينمايي بودجه جشنواره‌هاي فجر را ۱۱ ميليارد تومان اعلام كرده بود. آيا اين اختلاف رقم صرفاً براي گمراه كردن اصحاب رسانه مطرح شده بود يا روابط عمومي سازمان سينمايي تنها هزينه بخش ملي جشنواره فجر را ارائه كرد تا زمينه توجيه بعدي را باز گذاشته باشد.

جليل اكبري صحت، مدير روابط عمومي سازمان سينمايي روز گذشته در گفت‌وگويي كوتاه با باشگاه خبرنگاران با تأييد رقم هزينه‌كرد سازمان سينمايي براي برگزاري جشنواره فيلم فجر لفاظي و كوچه علي چپ را به عنوان روشي كارآمد كه اين سال‌ها خوب جواب مي‌دهد، انتخاب كرده و گفته‌است: «انتشار آمار در قالب سامانه دسترسي آزاد به اطلاعات براي شفاف‌سازي امور انجام مي‌شود كه در نتيجه كمك مي‌كند به اين نكته كه تمام نهادهاي دولتي و غير‌دولتي كه از بودجه عمومي بهره‌مند مي‌شوند، ميزان هزينه‌كردشان را به مردم اطلاع دهند.»

اشرافي‌گري كه پنهان نيست

ريخت و پاش در سازمان سينمايي چيزي نيست كه فقط از طريق بودجه اعلامي بتوان آن را حس كرد، تحولات مادي در زندگي مديران سازمان موضوع قابل‌انكاري نيست. طبق شنيده‌ها رقم واقعي ريخت و پاش‌هاي جشنواره فجر سال گذشته بيش از اين حرف‌هاست، منطق نداشتن رقم‌هاي اعلامي براي برگزاري جشنواره فيلم فجر را كه كنار برخي مصاديق ديگر بگذاريم بي‌اختيار واژه پولشويي برايمان تداعي مي‌شود.

براي مثال مبالغ هنگفتي به بهانه اكران فيلم‌هاي جشنواره فجر در فرانسه و كانادا به يك فرد حقيقي ارائه شده است. اين در حالي است كه گفته مي‌شود سازمان سينمايي فقط 20 ميليارد بدهي مالياتي دارد. اين رقم براي سازماني كه به دليل امور فرهنگي از بسياري از معافيت‌هاي مالياتي برخوردار است، اعجاب‌آور است.

بي‌بركتي افسارگسيخته فرهنگي

حجت‌الله ايوبي را بايد پايه‌گذار هرج و مرج مالي در سازمان سينمايي قلمداد كرد، كسي كه با ژست‌هاي دهان پركن و تصميمات خلق‌الساعه بودجه‌هاي نجومي را به پاي اقدامات غيركارشناسي‌شده ريخت و جالب است كه خلف او يعني محمد مهدي حيدريان نيز به رغم سردادن شعار تحول ساختاري تا به حال صرفاً پا جاي پاي سلف خود گذاشته‌است و مي‌تواند به برگزاري پرهزينه‌ترين جشنواره فجر تاريخ كشور افتخار كند!

بخش عمده‌اي از بودجه‌خواري سينمايي به نام جشنواره فجر به بهانه تفكيك بخش ملي و بين‌المللي اين رويداد رقم خورده است، جشنواره جهاني فيلم فجر نه‌تنها از نظر ديپلماسي فرهنگي هيچ آورده‌اي براي كشور نداشته، بلكه تنها يك نمايش تبليغاتي براي پر كردن كارنامه مديريتي ايوبي بود، كسي كه به جاي ارائه تصويري درست و زيبا از ايران، برخلاف همه جشنواره‌هاي بين‌المللي، تمام اعتبار خود را به پاي تنها يك ژانر سينمايي يعني رئاليسم افراطي و نمايندگان سينمايي‌اش در ايران ريخت.

اين پول‌ها در جيب چه كساني رفته است؟

بايد مديران سينمايي ريز هزينه‌كرد اين 20ميليارد را در اختيار رسانه‌ها قرار بدهند تا مشخص شود چقدر از اين بودجه صرف مديران، معاونان و مشاوران جشنواره شده است؟ چقدر صرف استخدام آقازادگان بدون رزومه در سينما در تيم مديريت جشنواره‌هايي مانند جهاني فجر شده است؟ مثلاً بد نيست بدانيم هزينه‌هاي تبليغاتي، ستاد خبري و هزينه برگزاري افتتاحيه و اختتاميه و ستاد خبري جشنواره چقدر است و به چه كساني داده شده است.

با اعلام رسمي رقم ريخت و پاش‌هاي جشنواره فيلم فجر و ناديده‌گرفتن رقم حيف و ميل‌هاي غيررسمي اين رويداد دولتي بار ديگر پشت پرده برگزاري جشنواره‌هاي هنري مختلف در كشور خودنمايي مي‌كند؛ جشنواره‌هايي كه يك شبه آفريده مي‌شوند و با يك سروصداي رسانه‌اي صرف، چنگي بر بيت المال مي‌زنند و جيب عده‌اي را پر مي‌كنند و به طور طبيعي اثر آن در ارتقاي فرهنگ و هنر كشور بي‌بركتي مطلق است؛ چراكه از تاراج ثروت ملي تنها بي‌بركتي و خشكسالي فرهنگي عايد كشور مي‌شود، وضعيت سينماي تلخ و ضدملي ايران اين موضوع را تأييد مي‌كند. يادمان نرود كه جشنواره فجر قرار بود نمونه و نمادي براي سينماي فجر انقلاب اسلامي باشد.