رفراندوم اقلیم کردستان و نقش عربستان

انصار امینی در روزنامه قانون نوشت: از همان آغاز همه پرسی اقلیم کردستان، احتمال ورود عربستان به‌عنوان میانجی در بین عراق و اقلیم کردستان علنی شد. عربستان در بین هردوطرف اعتبار دارد و میانجیگری در این بحران، اعتبار منطقه ای عربستان را افزایش خواهد داد.

ورود سعودی ها به قائله اخیر در شرایطی است که ایران و ترکیه تمرکزشان را بر بُعد نظامی و تحریم های اقتصادی قرار داده اند؛ این در حالی است که عربستان در ادامه و تقویت روابط دوجانبه این کشور و کردستان عراق پیشنهاد داده کشورش برای حل اختلافات میان اربیل و بغداد میانجیگری کند. درخصوص نگرش سعودی ها به همه پرسی باید دانست که عربستان با اصل جدایی اقلیم کردستان عراق مخالف نیست ولی زمان آن را با توجه به تنش های موجود منطقه مناسب نمی داند.

روابط میان عربستان و کردستان بسیار قوی است و البته سعودی ها همیشه باب گفت وگو با بغداد را نیز باز گذاشته‌اند. اگر بخواهیم نمایی کلی از سیاست خارجی سعودی‌ها، قبل از همه پرسی کردستان در منطقه را ترسیم کنیم، به بحران قطر و مخالفت با بشار اسد می رسیم. عربستان درخصوص سیاست‌های تنبیهی نزدیکی قطر به ایران، کشورهای مصر،بحرین و امارات متحده عربی را به خود نزدیک كرد و این درحالی است که ایران با توجه نزدیک شدن به قطر، اختلاف های اساسی با این کشور کوچک دارد؛ از جمله می‌توان به اختلاف ایران و قطر بر سر حفظ و یا برکناری بشار اسد در سوریه اشاره کرد که همچنان نيز ادامه دارد؛ همچنین در خصوص برکناری بشار اسد در سوریه، موضع ترکیه نیز مشابه عربستان در مقابل ایران است والبته نباید از نظر دور داشت که ترکیه و عربستان تا قبل از بحران قطر ارتباطات به نسبت مطلوبی با یکدیگر داشتند.

البته این نکته از آنجا حايز اهمیت است که قدرت عربستان در منطقه در حال افزایش است.از طرفي ترکیه در مقاطع مختلف نشان داده است که نمی‌تواند به‌عنوان متحد و متعهدی استراتژیک به حساب آید بنابراين نباید از روند سیاست خارجی عربستان سعودی در منطقه غافل بود آن هم در زمانی که این کشور خواهان تاثیرگذاری برای برون رفت از مشکلات اقلیم کردستان در مرزهای ایران است. تاریخ تنش های بین کردها جهت استقلال در ۱۰۰سال اخیر ما را به این نتیجه می‌رساند که سیاست‌ها و برخورد سخت، هیچ‌گاه نتوانسته است برای بلندمدت در منطقه و درخصوص کردها کارساز افتد.

برعکس کردها، همیشه سیاست مدارا را در اولویت با جنگ قرار داده اند اما وقتی مدارا جوابگو نبوده است دست به اسلحه برده اند. پس چه بهتر که ایران به‌جای تحریم و برخوردهاي سخت، با دیپلماسی در حل مشکلات مرزی خود ورود پیدا کند و با رهبران و احزاب کردهای اقلیم، وارد مذاکره شود. جمهوری اسلامی باید به این نتیجه برسد که پیشینه رابطه با کردهای اقلیم به ويژه حزب اتحاديه ميهني کردستان تا قبل از اینکه عربستان، آمریکا، روسیه و اسرايیل این فرصت را از ایران نگرفته اند،می تواند به‌عنوان امتیازی برای مذاکره رودررو درنظر گرفته شود.

از طرف ديگر سفر اخیر ملک سلمان پادشاه سعودی به روسیه می‌تواند این جمله ماکس وبر را یادآوری کند که «سیاست، سوراخ کردن قوی و آهسته تخته چوب‌های محکم است». کاری که عربستان با دقت آن را در منطقه برای حفظ رهبری معنوی خود و مقابله با برتری ایران انجام می دهد. چه اینکه سفر ملک سلمان به روسیه برای نرمش در سوریه در ازای فشار بر ایران تعریف شده است. بنابراین اگر عربستان بتواند میانجیگری تنش عراق-اقلیم کردستان را به‌عهده بگیرد برگ برنده ای را در مناسبات منطقه ای خواهد داشت که می تواند به‌این واسطه، هم آمریکا و هم روسیه و کشورهای منطقه را به سمت خود متمایل تر کند.