طرح رجیستری می‌آید؛ مراقب گوشی‌ قاچاق باشید

فارس: سال گذشته بود که طرح رجیستری گوشی‌های هوشمند سر و صدای زیادی به راه انداخت. طرحی که گفته شده از تاریخ ۲۸ مهر ماه شروع می‌شود؛ اما این طرح با سوالات بسیار زیادی همراه است و تقریبا همه می‌خواهند بدانند که جزییات کار به چه صورت است. به تازگی حسین فلاح جوشقانی «سرپرست سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی» در مورد جزییات طرح رجیستری گوشی‌های هوشمند صحبت کرده است.

گوشی‌ها بر چه اساسی شناسایی می‌شوند؟

جوشقانی در صحبت‌هایش گفت:« در طرح رجیستری گوشی‌های هوشمند، گوشی با توجه به شماره سریال و شماره سریال سیم‌کارت در سامانه وزارت صنعت، معدن و تجارت به ثبت می‌رسد. زمانی که کاربران گوشی جدید را روشن کنند این دو شماره با سامانه مورد نظر مطابقت داده می‌شوند و اگر اطلاعات صحت داشته باشند، کاربران می‌توانند از گوشی که خریداری کرده‌اند استفاده کنند.» گفته شده شماره IMEI تمام گوشی‌هایی که به شکل قانونی وارد کشور شده‌اند در سامانه در نظر گرفته شده ثبت شده‌اند و پس از بررسی این شماره با اطلاعات موجود اجازه فعالیت آن داده می‌شود.

اما اگر اطلاعات نادرست باشند باید چه کار کرد؟ فلاح جوشقانی در ادامه صحبت‌هایش به این موضوع اشاره کرد که در صورت نادرست بودن اطلاعات به مشترک هشدار داده می‌شود و کاربر هم باید در مدت زمانی مشخص گوشی خودش را در سامانه اعلام شده ثبت کند. در صورت اینکه چنین اتفاقی رخ ندهد گوشی از کار خواهد افتاد و نمی‌توان از آن در شبکه مخابراتی کشور استفاده کرد.

با توجه به اطلاعات منتشر شده طرح رجیستری گوشی‌های هوشمند یک زنجیره کامل از گمرک، عمده فروشی، خرده فروشی و خریدار را شامل می‌شود. همچنین وزارت صنعت و سامانه ثبت و شناسایی گوشی هم در این زنجیره نقش درارند و در نهایت وزارت ارتباطات و ستاد مبارزه با قاچاق کالا هم این این زنجیره را کامل و یکپارچه می‌کنند. همچنین به این موضوع اشاره شده که مردم در طرح رجیستری گوشی‌های موبایل هیچ هزینه اضافی پرداخت نخواهند کرد.

گوشی‌های فعلی شامل طرح رجیستری نمی‌شوند

از آنجایی که پلتفرم فنی پروژه طرح رجیستری نهایی شده مرحله اول آن اواخر مهر ماه آغاز به کار می‌کند. همچنین مشخص شده که تمام گوشی‌هایی که در حال حاضر در بازار فعال هستند به این طرح ارتباطی نخواهند داشت. در واقع تنها گوشی‌هایی وارد طرح رجیستری می‌شوند که برای اولین بار روشن و در سیستم شناسایی می‌شوند. گوشی‌های حال حاضر از هر مبدای که وارد کشور شده باشند فعال خواهند ماند و مردم نباید نگران از کار افتادن گوشی‌های فعلی خودشان باشند؛ اما پس از اجرا شدن طرح رجیستری هر گوشی جدیدی باید به وسیله شماره سریال در سامانه مورد نظر ثبت شود.

چرا طرح رجیستری بار اول شکست خورد؟

جوشقانی با اشاره به این موضوع که طرح رجیستری موبایل قرار بود در سال ۸۵ شروع شود گفت:« تا قبل از این سال تمامی گوشی‌هایی که در شبکه تلفن همراه کشور فعال می‌شدند، کد شناسایی IMEI یکتا و بدون تکرار داشتند؛ اما از آنجایی که این طرح ناقص اجرا شد و مشکلات فنی زیاد داشت، قاچاقچیان توانستند بعضی از گوشی‌ها را بیش از ۱۰ هزار بار در شبکه موبایل با شماره سریال یکسان تکرار کنند. حتی گوشی‌هایی وجود دارند که در شبکه فعال هستند، اما هیچ اطلاعاتی از آن‌ها در دسترس و نمی‌توان آن‌ها را ردیابی کرد. در واقع با شماره سریال می‌شود گوشی‌هایی که سرقت شده را ردیابی کرد. اما از آنجایی که کد IMEI بسیاری از گوشی‌ها در شبکه تکرار شده نمی‌شود این گوشی را ردیابی کرد؛ اما در طرح جدید مشکلات زیر ساختی برطرف شده تا دیگر شاهد مشکلات گذشته باشیم.

۸۳ میلیون سیم‌کارت در شبکه فعال است

در حال حاضر نزدیک به ۸۳ میلیون سیم‌کارت در شبکه فعال است و ۲٫۵ برابر آن هم گوشی در دست مردم وجود دارد. به همین دلیل پروژه طرح رجیستری موبایل در شش ماه به صورت آزمایشی اجرا شد تا از اجرایی شدن آن اطمینان به وجود بیاید. از خرداد ماه امسال هم فاز اجرایی آن شروع شده و محدودیت‌های فنی برطرف شده است.

بازار ۶ میلیارد دلاری موبایل ایران

سرپرست سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در بخش دیگری از صحبت‌هایش به این موضوع اشاره کرد که ارزش بازار گوشی‌های هوشمند ایران حدود ۶ میلیارد دلار ارزش دارد و متاسفانه ۸۰ درصد این بازار را محصولات قاچاق به خودشان اختصاص داده‌اند. حتی محمدجواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات هم در سخنانی به این موضوع اشاره کرد که در بدبینانه‌ترین حال ۵ درصد و در خوش‌بینانه‌ترین حالت ۲۰ درصد از گوشی‌های مورد استفاده در ایران از مبادی رسمی وارد می‌شود که هر دو وضعیت در حوزه قاچاق بسیار بد است.

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در ادامه صحبت‌هایش گفت:« در فاز نخست در مهرماه مانیتورینگ روشن می‌شود اما اعمال سیاست نمی‌کنیم. در همین ماه اول اجرا درباره دو برند گوشی موبایل که خدمات مناسب به کاربران ایرانی ارائه نمی‌کنند و حقوق گمرکی دولت را نیز نمی‌پردازند اعمال سیاست می‌شود و جلوی قاچاق آنها را می‌گیریم و برای ادامه روند بعداً تصمیم گرفته می‌شود تا در آینده تمامی برندها را تحت پوشش قرار دهیم.»

جلوگیری از واردات قاچاق ۲ برند

درباره طرح رجیستری موبایل هم حمیدرضا دهقانی نیا مدیر کل فناوری اطلاعات ستاد مبارزه با قاچاق کالا به این موضوع اشاره کرد که طرح رجیستری موبایل ظرف مدت زمان ۴ ماه اجرایی خواهد شد. دهقانی‌نیا گفت:« برای جلوگیری از ایجاد تشنج در بازار و برای اینکه مشکلی برای وارد کننده‌ها پیش نیاید در فاز اول قرار نیست که تمام گوشی‌ها وارد طرح رجیستری شوند. و تنها چند برند در این طرح قرار میگیرند.»

آذری جهرمی در پاسخ به این سؤال که آیا برنامه کاهش ۵ درصد تعرفه گمرکی و ۹ درصد ارزش افزوده برای واردات قانونی گوشی وجود دارد‌، گفت:« تعرفه واردات قانونی گوشی ۵ یا ۶ درصد است و مبلغ ارزش افزوده از گوشی قاچاق و قانونی گرفته می‌شود، اما یکی از مباحث جدی در کمیته رجیستری حمایت از حقوق مصرف‌کننده و جلوگیری از افزایش قیمت بوده است که در این باره توجه لازم انجام می‌شود.»

گوشی‌های مسافرتی چه می‌شوند؟

حتما می‌دانید برخی از گوشی‌های موجود در بازار هم توسط مسافران مختلف وارد کشور می‌شوند. برای خیلی‌ها این سوال به وجود آمده که با اجرا شدن طرح رجیستری چه برسر این گوشی‌ها می‌آید و آیا در آینده می‌توان از گوشی‌های مسافرتی استفاده کرد یا خیر. دهفانی‌نیا در این‌باره گفت:« اگر مسافری گوشی‌هایی با برندهای مورد نظر طرح رجیستری را وارد کشور کند، طرح رجیستری روی گوشی‌ مورد نظر اجرا می‌شود و این احتمال وجود دارد که نتواند آن را در سامانه مورد نظر ثبت کند. مگر اینکه گوشی مطابق با قانون امور گمرکی و ماده ۱۱۹ و ۱۳۶ قانون شناسته آن در گمرک کشور به ثبت برسد. گمرک قول داده که تمام اطلاعاتی گوشی‌های ثبت شده در سامانه گمرک را در اختیار سیستم وزارت ارتباطات قرار دهد.