مجادله مجازی متا‌هلان و مجردها

روزنامه اعتماد نوشت: آماري كه مشاور وزير بهداشت در امور سلامت روان از اختلال رواني متاهلان نسبت به افراد مجرد كشور داد (٢٢ درصد) آخر هفته‌اي را رقم زد كه متاهلان و مجردان، در شبكه‌هاي اجتماعي اين موضوع را دستمايه بحث‌هاي مجازي قرار دهند.

متاهلان با كوت كردن توييتي كه مي‌گفت «٢٢ درصد افراد داراي همسر دچار اختلال رواني هستند» نوشتند: «ماليات سنگيني مقرر شود چون اين انصاف نيست كه بعضي‌ها شادتر از بقيه زندگي كنند.»

برخي كاربران نيز با استناد به آماري كه مشاور وزير بهداشت در آخرين روزها از هفته سلامت روان ارايه داده بود، نوشتند: «ازدواج عجب سلاح قدرتمندي است.»

اين جملات اما، تمام واكنش‌هاي كاربران شبكه‌هاي اجتماعي به آمار ارايه شده از سوي احمد علي نوربالا نبود و يكي ديگر از كاربران شبكه‌هاي اجتماعي نوشت: «همان مجردهايي كه اختلال رواني دارند هم، مي‌خواهند ازدواج كنند.»

سند ديگري از عدد‌سازي در دولت دهم

با آماري كه نوربالا، در كنگره سالانه روانپزشكان درباره بالا بودن اختلالات رواني در متاهل‌ها نسبت به زنان و مردان ازدواج نكرده كشور ارايه داد، برگ جديدي از دستكاري دولت دهم در آمارهاي مرتبط با سلامت شهروندان رو شد. نوربالا در اين كنگره از نتايج تحقيقي گفت كه سلامت روان شهروندان را مورد بررسي قرار داده بود. تحقيقي كه سال ١٣٩٣ و در ٣٦ هزار نفر از جمعيت بالاتر از ١٥ سال كشور انجام شده بود و نور بالا در اعلام اين نتايج گفت: «زنان بيشتر از مردان دچار اضطراب هستند و حدود ١٠ درصد افراد در كشور علايم افسردگي را به صورت بارز دارند. حدود ٢٣ درصد جمعيت كشور دچار اختلال رواني هستند و اختلال رواني در افراد كم‌سواد شيوع بالاتري داشته به اين معنا كه سلامت روان با ميزان سواد افراد ارتباط مستقيم دارد.

بيشترين شيوع اختلالات هم در افراد بيكار و حدود ٢٨ درصد گزارش شد و زنان خانه‌دار، در رتبه دوم شيوع اختلالات قرار داشتند. بر اساس نتايج اين مطالعه، حدودا ٢٢ درصد افراد داراي همسر دچار علايم اختلال رواني بودند و بهترين وضعيت سلامت رواني را افراد مجرد جامعه داشتند در حالي كه شيوع اختلالات رواني در زنان، بيش از مردان بود اما متغير افزايش سن با افزايش اضطراب و افسردگي هم ارتباط مستقيم داشت و نتايج اين مطالعه نشان داد كه در ١٥ سال اخير، شيوع اضطراب در ميان افراد جامعه افزايش داشته اما علايم افسردگي در همين مدت، كاهش يافته است.»

در حالي كه نوربالا سخنان خود را با هشدار «سلامت روان پايتخت‌نشينان، نسبت به ١٥سال گذشته از ميانگين كشوري خارج شده و به مرز بدترين رسيده» به پايان برد، نتايج پيمايش كشوري سلامت روان كه سال ١٣٩٠، به طور خلاصه اعلام شد، فاقد بسياري از گزاره‌هايي بود كه در مطالعه ملي سال ٩٣ به دست آمده بود.

نتايج مطالعه كشوري دوران احمدي‌نژاد چه مي‌گفت

بنا بر نتايج پيمايش ملي سلامت روان در جمعيت ٧ هزار و ٨٨٦ نفري ١٥ تا ٦٤ ساله كشور، حدود ٢٤ درصد جمعيت در اين گروه سني، دچار يكي از اختلالات روانپزشكي بودند و شيوع اختلالات در زنان، ساكنان مناطق شهري، افراد بيكار، افراد كم‌سواد و افراد در طبقات اقتصادي و اجتماعي پايين، بيش از ساير جمعيت كشور بود.

در آن بخش از نتايج اين پيمايش كه مجوز انتشار عمومي پيدا كرد، ذكر شده بود كه شيوع اختلالات روانپزشكي در زنان نسبت به مردان، افراد بيكار نسبت به افراد داراي شغل، افراد مطلقه يا بيوه نسبت به افراد مجرد، افراد كم‌سواد نسبت به افراد با تحصيلات دانشگاهي و افراد با موقعيت اقتصادي و اجتماعي پايين نسبت به افراد با موقعيت‌هاي بالاتر، بيشتر بوده اما جزييات آمارها كه مي‌بايد به عنوان هشداري براي جامعه عمومي و تلاش انفرادي براي پيشگيري از تشديد اختلالات تلقي مي‌شد، كتمان و پنهان شد.

امروز و بعد از ٦ سال، اعلام مي‌شود كه دولت دهم در آمار شيوع اعتياد در جمعيت كشور دست برد و اعدادي غيرواقعي از شيوع يكي از مهم‌ترين اختلالات روانپزشكي ارايه داد. در حالي كه در بررسي‌هاي سال ١٣٩٠، آمار واقعي از جمعيت گرفتار اعتياد در كشور رقمي حدود ٣ ميليون نفر برآورد شده بود و مطالعه‌اي هم از برآورد حدود ٧٠٠ هزار معتاد دايمي خبر مي‌داد، رييس دولت دهم دستور داد رقم معتادان كشور، ٧٠٠ هزار نفر اعلام شود كه به دنبال مخالفت فعالان و كارشناسان حوزه اعتياد، به ناچار پذيرفت كه حد واسط اين رقم كه آن هم چندان به واقعيت نزديك نبود - يك ميليون و ٣٢٥ هزار نفر - به عنوان تعداد معتادان دايمي كشور اعلام شود. چندي قبل، رييس كميته امداد، هشدار داد كه تعداد جمعيت زير خط فقر كشور، از ١٢ ميليون تا ٢٠ ميليون نفر در نوسان است در حالي كه طي ٨ سال فعاليت دولت‌هاي نهم و دهم، اعلام خط فقر و جمعيت گرفتار فقر مطلق، ممنوع و غير قابل اعلام عمومي بود.

با اعلام اخير نوربالا در مورد شيوع بالاي اختلالات روان در جمعيت متاهلان هم بار ديگر، عددسازي دولت دهم از پرده برون آمده است. هرچند طي اين سال‌ها، متخصصان روانپزشكي تاكيد داشتند كه شرايط نابسامان اقتصادي در كشور و افزايش تدريجي نرخ بيكاري، قطعا بر سلامت روان شهروندان تاثير منفي خواهد داشت اما پنهان نگاه داشتن اعداد واقعي كه احتمالا گامي در حمايت از رويه تشويق به ازدواج و فرزندآوري بود، بايد به عنوان يكي ديگر از ناراستي‌هاي دولت دهم براي شهروندان آشكار شود.

در همين كنگره هم، حسين راغفر؛ پژوهشگر اقتصاد هشدار داد كه «نابساماني‌هاي اقتصادي، عامل اصلي بيكاري و توليد آسيب‌هاي اجتماعي است. در بستر اين نابساماني‌ها شاهد وقايعي همچون فروش كودكان، فروش كليه و حتي اعضايي همچون قرنيه چشم هستيم و در بستر اين وقايع است كه عده‌اي به اشرافيت مي‌روند و همزمان هويت انساني جوانان طبقه پايين را تحقير مي‌كنند. فقر محصول نظام اجتماعي است و كمك نقدي و اعانه دادن به مردم نه تنها مشكلي را حل نمي‌كند بلكه مساله نابرابري‌ها را بازتوليد خواهد كرد.

نبايد تصور كنيم اعتراض عليه نظام سياسي تنها به معناي گرفتن اسلحه در دست است بلكه اقداماتي نظير خودزني و اعتياد نيز نوعي اعتراض اجتماعي و مكانيزم دفاعي در برابر تحقير اجتماعي است كه در حال حاضر تبديل به واقعيت تلخ جامعه ما شده‌ است. ريشه اصلي آسيب‌هاي اجتماعي را بايد در حوزه اقتصاد جست‌وجو كرد زيرا كه علت اصلي بسياري از مشكلات اجتماعي، نبود شغل و گسترش بيكاري در جامعه است.»