کتب درسی آموزش و پرورش استاندارد است!

سيدحجت مهدوي‌سعيدي در روزنامه شرق نوشت: شب گذشته بر سبيل اتفاق، گذري و نظري بر تلويزيون هميشه‌خاموش منزلم داشتم. ديدم که وزير محترم آموزش‌وپرورش با قاطعيت هرچه تمام‌تر در صداوسيما مي‌گفت همه مسائل بايسته آموزشي و تمام مطالب لازم درسي استاندارد از طریق خود وزارت فخيمه آموزش‌وپرورش در بين همين کتب مهياي موجود و در دسترس دانش‌آموزان، تعبيه شده است؛ پس ديگر نيازي به نشر روزافزون اين‌همه کتا‌ب‌هاي غيراستاندارد مورد استناد و تأکيد برخي از معلمان ما نبوده و نيست!

اگر چنين است که بديهه‌پردازانه شخص ايشان مي‌فرمايند، جسارتا بايد گفت؛ یا وزير تازه‌کار کنوني به طور کل از فحوا و وضعيت عمومي کتاب‌هاي درسي فرزندان ايران‌زمين خبر ندارند و از وضعيت سيستم معيوب آموزش جاري، پاک غافل و بي‌خبرند! يا يحتمل اينکه به‌عنوان وزير جديد جلوس‌فرموده در کرسي مهم‌ترين وزارتخانه‌هاي کشور، نمي‌دانند و بلکه مهم‌تر از آن، نمي‌توانند که چگونه و با چه مکانيسم سنجيده و تضمين‌کننده بايد جلوي هجوم بازار سرسام‌آور کتب به‌ظاهر مکمل! را - که از کران تا به کران - هر روز مانند قارچ‌هاي خودرو مي‌رويد، بگيرند!

به‌هرحال هر شقي از شقوق که باشد يا نباشد، بنده الان به‌اصطلاح در همين شهری که زندگي مي‌کنم، فرزندم هرگاه که از دبيرستان انتفاعي به منزل مي‌شتابد! مات و مبهوت، خطاب به من مي‌گويد پاره‌اي از دبيران با کر و فر، ما را به فلان کتب کذايي و بهمان جزوات رنگارنگ آموزشي ارجاع مي‌دهند يا به طرق مختلف اعلان کمبود وقت در کلاس رسمي مي‌کنند و در قبال اخذ و دريافت شهريه مکفي و مجزاي ديگر، راه‌به‌راه، براي ما سرگشتگان، در بيرون از محيط آموزشي کلاس‌هاي نوين تقويتي و چه‌ مي‌دانم تکميلي!

تعريف مي‌کنند و با اين رفتار پرسش‌برانگيز خود، خواسته و ناخواسته، تبعيضات نارواي آموزشي در جامعه امروزين ايران را دامن مي‌زنند! پرسش نگارنده اين سطور اين است که اساسا کدام خانواده شريفي در اين مملکت وجود دارد که از اين رفتارهاي تاجرمنشانه، دچار تکدر ذهن و تعرض‌ خاطر نشده باشد!؟ تبعيضاتي که بي‌رحمانه بذر‌هاي زهرآگين صدها عقده، تنش و کمپلکس دروني را در جان خسته فرزندان امروز و پدران و مادران پژمرده فرداي اين خاک مي‌نشاند!

راستي، با تلقين و تزريق مدام تب کاذب و فرو‌ننشستني کنکور، قطار آموزش‌وپرورش فرسوده و از ريل خارج‌شده ما - در کجا مي‌ايستد!؟ و با اين وضعيت مديريت تعليم و تربيت - به کجا مي‌رود!؟ نخبگان و فرهيختگان جامعه در اين شرايط چه وظايف و مسئوليت‌هایي بر عهده دارند!؟ در مقابل اين‌همه اعوجاج و کژتابي آيا مي‌توان همچنان شاهد کرختي و بي‌تفاوتي نهادينه‌شده در اين مرز پرگهر بود!؟ آيا همه نشانه‌ها و تمام مشکلات و معضلات را بايد به سوي حاکميت و دولت‌ها روانه كرد!؟

...و اگر قرار باشد غم چنين ابتلايي را چاره ز جايي بکنيم، بايسته است که بايد به جاي اين فرافکني‌ها و مقصرتراشي عبوسانه که ره به دهي نمي‌برد، از بد حادثه به دامان پرمهر فرهنگ پناهنده شويم؛ اما پرسش پيش‌رو اين است که فرهنگ چگونه و با چه سازوکاري ساخته و پرداخته مي‌شود و چه کسي بايد چرخ ستبر فرهنگ را بچرخاند!؟ نبايد و نشايد پنهان كرد که وزارت بزرگ آموزش‌وپرورش، امروز کم‌وبيش از درون و بيرون، در وضعيتي فرو افتاده است كه طوعا و کرها، نه‌تنها خود بلكه نظام اصيل و اصالت خانواده و فخامت آزادي و مزيت فضاي باز انديشه و ارزش تعامل با خانه و خانواده و طبيعت را بعضا، از دانش‌آموزان امروز ما سلب كرده است!

چاره در تنظيم مطالب درسي پايه معارف انساني در سنت حكيمان و علوم جديد است؛ در واقع تغيير محتواي كتاب‌ها به نحوي كه موجب آموزش چگونه فكركردن، ارتقای انديشه و حذف سنت موهوم حفظ‌كردن طوطي‌وار شود و به دانش‌آموزان جرئت انتقاد و نقد مبتني بر معيار‌هاي علمي، فلسفي و تجربي را بياموزد. با وضع و فرهنگ موجود کنوني، اوليا و دانش‌آموزان نمي‌توانند براي خود تعيين تكليف جدي کنند. اينکه آيا رجوع دانش‌آموزان به كتاب درسي کافي است يا رو‌کردن به جزوه معلمان؟

جزوات كمك‌درسي مراكز هم‌عرض بايد ملاک کار قرار گيرد يا جزوات مؤسساتي كه خود اين وزارتخانه به آنان مجوز تأسيس داده است يا...؟!!و مزيد بر علت بار مالي عظيمي كه از اين رهگذر بر دوش خانواده و جامعه ضعيف و متوسط افکنده مي‌شود!با چنين شرايط نامطلوبي پس کِي بايد به آموزش‌وپرورش رايگان و تحقق قانون اساسي نزديك شويم!مهم‌ترين اصل قبل از آموزش، پرورش و تهذيب است. پرورش با اصولي‌ترين جنبه جان و انسانيت سروكار دارد كه با ترتيب‌دادن مسابقات و نمايش‌های نفس‌سوز و ويرانگر فعلي هرگز حاصل و واصل نمي‌شود!

دير زماني است که به علل آشکار و پنهان، آموزش‌وپرورش در تربيت انساني و اخلاقي دانش‌آموزان نه برنامه و نه راهکاري جامع و شفاف ارائه كرده و حتي آمار و اعداد درستي در‌اين‌باره در انبان خود ندارد و در حوزه محسوسات و مشاهدات كارنامه مثبتي ارائه نمي‌كند!جناب وزير نيک مي‌دانند که به صرف وقوف بر فروض و مشکلات پيش‌رو و مواعظ دلنشين مکرر، معضلات آموزش‌وپرورش حل‌وفصل نمي‌شود! بايد فلک را سقف بگشايم و طرحي نو دراندازيم، جامعه و دولت هر دو بايد در پالايش و پیرايش فرهنگ جامعه دست در دست هم بگذارند. به تعبير داستايوفسکي، همه ما براي همه چيز مقصريم!