تحلیلی بر اهداف سفر تیلرسون به خاورمیانه

ایرنا نوشت: تحلیلگران مسائل بین الملل سفر وزیران خزانه داری و امور خارجه آمریکا را به خاورمیانه بازی سیاسی کاخ سفید برای استفاده از ابزارهای سیاسی و مالی علیه ایران ارزیابی می کنند.

دستگاه دیپلماسی آمریکا تلاشهای خود را علیه ایران وارد مرحله جدیدی کرده است. تمرکز سیاسی و مالی کاخ سفید اکنون به برخی کشورهای خاورمیانه معطوف شده و به همین منظور به وزیران امور خارجه و خزانه داری ماموریت داده است تا در رایزنی با کشورهای حوزه خلیج فارس شریط برای افزایش فشار بر ایران را آماده سازند.

شبکه تلویزیونی سی.ان.بی.سی در گزارشی در زمینه برنامه های سفر تیلرسون نوشت:

وزیر امور خارجه آمریکا قرار است در خاورمیانه به کشورهای قطر و عربستان سعودی و احتمالا سرزمین های اشغالی برود و از آنجا در پاکستان و هند با مقام های این کشورها دیدار می کند. وی سپس به سوئیس خواهد رفت. گفته می شود تیلرسون در ژنو در زمینه موضوع پناهندگان مذاکراتی را انجام می دهد.

سی.ان.بی.سی نوشته است در سفر دوره ای یک هفته ای تیلرسون در خاورمیانه در زمینه یمن و ایران با مقام های دوحه و ریاض گفت وگو می کند ضمن اینکه منازعه در جریان میان این دو کشور را نیز مطرح خواهد کرد.

**نگاه ابزارانگارانه کاخ سفید به کشورهای وزه خلیج فارس

سفر «رکس تیلرسون» وزیر امور خارجه ایالات متحده به کشورهای حاشیه خلیج فارس ستون دیگری از سیاست های ضد ایرانی «دونالد ترامپ» علیه ایران را به نمایش گذاشت. در حالی که چند روز قبل تیلرسون در گفت وگو با رسانه های آمریکایی گفته بود ترامپ در توافق های تجاری اروپا با ایران دخالت نمی کند اکنون سخن متفاوتی را ابراز داشت.

روزنامه «نیویورک تایمز» در گزارشی نوشت تیلرسون در ریاض به کشورهای اروپایی در زمینه سرمایه گذاری در ایران هشدار داد. وی عنوان داشت که ممکن است رئیس جمهوری آمریکا در برخی حوزه های مشخص تحریم ها علیه ایران را برقرار سازد.

وی در حالی که در کنار وزیر امور خارجه عربستان نشسته بود ، گفت: ما هر (آمریکا و عربستان سعودی) اعتقاد داریم کشورهایی که با سپاه پاسداران و نهادهای نزدیک به آن همکاری تجاری می کنند -چه شرکت های اروپایی یا هر بنگاهی در سراسر جهان- کار خطرناکی را انجام می دهند.

بر اساس این تحلیل خبری، از طرف دیگر ترامپ تلاش می کند تا کشورهای دیگر را وادار سازد رویکرد وی را بپذیرند و در زمینه بازگشایی دوباره پرونده گفت وگوهای هسته ای ایران با رئیس جمهوری آمریکا هم نظر شوند. با این حال رهبران کشورهای آلمان، فرانسه و بریتانیا تاکید کرده اند اتحادیه اروپا کارکرد کنونی توافق هسته ای را قبول دارد، ایران نیز به آن پایبند بوده است و مذاکره مجدد امکان پذیر نیست.

نیویورک تایمز تاکید کرد وزیر امور خارجه آمریکا این سخنان ضد ایرانی را در کنار وزیر امور خارجه کشوری بیان می داشت که دشمنی شدیدی با تهران دارد. تحلیلگران آمریکایی اعتقاد دارند با محول شدن توافق هسته ای به کنگره، ممکن است بار دیگر تحریم ها علیه ایران برقرار شود. شرکت های اروپایی در این صورت شانس اندکی دارند زیرا باید میان اقتصاد ۱۹ تریلیون دلاری آمریکا و تجارت با اقتصاد ۴۰۰ میلیارد دلاری ایران یکی را انتخاب کنند.

به نوشته نیویورک تایمز دیپلمات های اروپایی اعلام کرده اند از شرکت های این قاره علیه چنین تحریم هایی دفاع می کنند. این شرایط موجب افزایش تنش میان متحدان و دو بازار بزرگ اقتصادی جهان خواهد شد.

روزنامه «پیتسبورگ پست» نیز در گزارشی از تحلیل سفر تیلرسون به خاورمیانه نوشت: وزیر امور خارجه آمریکا در ادامه تلاش ها برای منزوی سازی ایران، به دنبال کمک روانه خاورمیانه شده است. آمریکا تلاش می کند تا از طریق عربستان و عراق فشارها بر ایران را بیشتر کند و در کنار این دو کشور، با ایجاد یک جبهه مانع نفوذ رو به افزایش ایران در منطقه شود.

بنابر تحلیل این روزنامه، به نظر می رسد برای تمرکز بر این موضوع وی حتی از ریاض و دوحه خواسته است تا راه حل سریعی را برای حل منازعه بین خود پیدا کنند. تیلرسون حتی در ریاض رفتار ایران را مضر توصیف کرد و خواستار آن شد تا کشورهای خاورمیانه و اعضای اتحادیه اروپا به تلاش های کاخ سفید بپیوندند و از هرگونه اقدام تجاری با ایران خودداری کنند.

مقام های دولت آمریکا بر این باورند تشکیل «شورای همکاری عراق و عربستان سعودی» ابزار و روشی مناسب برای بریدن و جداکردن عراق از ایران است. بر اساس همین رویکرد تیلرسون در ریاض به نخست وزیر عراق و پادشاه عربستان در زمینه بازسازی عراق قول مساعد داد تا خرابی های ناشی از جنگ با داعش را برطرف و بغداد را از نفوذ قدرت های خارجی رها سازد.

مقام های آمریکایی امیدوارند با مشارکت در این نشست -که به ابتکار آمریکایی ها ایجاد شد- بتوانند محور جدید را به وجود آورند که موجب انسجام بغداد و ریاض و مانع نفوذ ایران در خلیج فارس و دریای مدیترانه شود.

جالب اینجاست که در هفته گذشته وزیر نفت عربستان هم در صدر یک هیات بزرگ از نمایشگاه بین المللی بغداد دیدن کرد. وی همچنین با مقام های عراقی دیدار و گفت وگو داشت.

تیلرسون همچنین متذکر شده است که ایران از بحران ها در منطقه سود برده و اکنون پس از تحریم قطر از سوی کشورهای همسایه، تنها مسیر ادامه حیات را برای دوحه باز گذاشته است.

وی اظهار کرد : هرگاه که منازعه یا موضوعی بی ثبات ساز در میان کشورهای منطقه که به نوعی متحد هم هستند رخ می دهد یکی (ایران) می آید و از شرایط برای خود بهره برداری می کند.

** کاخ سفید و اهرم های مالی

کاخ سفید همچنین ابزارهای مالی و اقتصادی را نیز در چارچوب دیپلماسی به کار گرفته است و «استیو منوچین» وزیر خزانه داری خود را نیز به خاورمیانه فرستاد.

بخش انگلیسی تارنمای «العربیه» در گزارشی نوشت وزیر خزانه داری آمریکا در سفری به خاورمیانه با مقامات عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر دیدن می کند تا آن ها را برای تحت فشار قرار دادن ایران توجیه کند.

براساس ارزیابی بسیاری از رسانه های غربی، سفر «استیو منوچین» به منطقه با هدف بررسی سیاست ها در قبال ایران برگزار می شود تا در مورد تامین مالی تروریسم در منطقه برنامه ریزی و هماهنگی هایی را انجام دهد. «سگال مندلکر» معاون وزیر خزانه داری در امور تروریسم و اطلاعات مالی هم وی را همراهی می کند.

نمایندگان ایالات متحده قرار است در کشورهای مقصد در زمینه برخی مسائل امنیتی همچون تروریسم و تامین مالی اقدامات غیرقانونی مذاکراتی را انجام دهند. در بیانیه وزارت خزانه داری آمریکا عنوان شده است که با متحدان آمریکا در خاورمیانه در زمینه راهبرد جدید ترامپ برای مقابله با نفوذ و اقدامات ایران در منطقه تعامل و رایزنی خواهد کرد.

گفته می شود منوچین در عربستان، مرکز مقابله با تامین مالی تروریسم(TFTC) را هم تاسیس می کند. این مرکز از دستاوردهای سفر چند ماه گذشته ترامپ به عربستان بود. وی همچنین سخنران اصلی نشست ابتکار سرمایه گذاری آینده (Future Investment Initiative) خواهد بود.