زوایای استعفای غیرمنتظره سعد حریری

خبرگزاری مهر: سعد حریری نخست وزیر لبنان چهارم نوامبر سال ۲۰۱۷ به طور غیرمنتظره ای استعفا کرد تا این کشور مجددا با بحران سیاسی دیگری روبرو شود. در شرایطی که در سال گذشته و تقریبا در پاییز سال ۲۰۱۶ با تصدی میشل عون به عنوان رئیس جمهور لبنان خلاء ریاست جمهوری پر شد اما به نظر می رسد که لبنان برای رسیدن به ثبات فاصله زیادی دارد.

اختلاف نظر و شکاف میان گروههای و جریانات سیاسی لبنانی همواره این کشور را با خلاء سیاسی روبرو می کند. زمانی که در سال گذشته رئیس جمهور لبنان انتخاب شد بسیاری خرسند شدند که این گام سرآغازی برای حرکت رو به جلو و سرآغازی برای ثبات و به حرکت درآمدن چرخ اقتصاد این کشور است اما به نظر می رسد که لبنان با تلاطم بسیاری روبرو است.

علت این موضوع را می توان همانطور که گفته در اختلافات فزاینده میان گروههای سیاسی لبنان به ویژه دو جریان هشت و چهارده مارس دانست. اما موضوع قابل توجه در استعفای سعد حریری از سمت نخست وزیری لبنان است که از عربستان رخ داد و نشان دهنده این است که با اشاره محمد بن سلمان ولیعهد عربستان صورت گرفته است.

این موضوع به خوبی نشان می دهد که سرچشمه این حرکت از کجا آب می خورد اینکه ثامر السبهان وزیر فتنه گر سعودی بلافاصله واکنش نشان می دهد به خوبی گواه این مدعاست. این روند در ادامه تحرکات دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا و همپیمانان منطقه ای آن به ویژه آل سعود است.

یکی از رخدادهای که اخیرا رخ داد موضوع انتخاب «سعد زخیا» به عنوان سفیر لبنان در سوریه بود و این پس از آن صورت گرفته که از زمان شروع بحران سوریه در سال ۲۰۱۱ لبنان سفیری در سوریه نداشت.

نکته دیگر اینکه آمریکایی ها و سعودی ها بر حملات خود به حزب الله لبنان افزوده اند و با توجه به شرایط سوریه و پیروزی های محور مقاومت به دنبال تحرکاتی هستند. البته در این میان رژیم صهیونیستی نیز همسو با جریان غربگرای لبنان و عربستان علیه مقاومت لبنان دست به تحرکاتی زده و می زند. ادامه دخالت های آمریکایی ها و سعودی ها در امور داخلی لبنان این کشور را وارد تونل تاریکی می کند.

در پی اقدام سوال برانگیز سعد حریری، محافل لبنانی به این استعفا واکنش نشان دادند.

وئام وهاب رئیس حزب توحید عربی لبنان گفت: استعفای حریری در این زمان تاسف بار است اما سئوالی که مطرح است چرا حریری از ریاض آنرا اعلام کرده است آیا این مرد در حبس خانگی است و مجبور به استعفا شده است؟ نگرانی امروز از رژیم صهیونیستی است و می ترسیم که برخی از کشورها برای این تجاوز پول داده باشند تا هزینه های آنرا تامین کنند.

علی خریس عضو فراکسیون توسعه و آزادی لبنان بیان کرد: استعفای سعد حریری در این مرحله مشکلاتی را برای کشور ایجاد می کند به ویژه که ما در وضع سختی به سر می بریم. این استعفا نابجا بود.

نبیه بری رئیس پارلمان لبنان تصمیم به قطع سفر خود به شرم الشیخ مصر و بازگشت فوری به لبنان پس از استعفای حریری از سمت نخست وزیری این کشور گرفت.

برخی منابع به المیادین اعلام کردند که ریاست جمهور لبنان از نحوه اعلام استعفای سعد حریری ناخرسند است.

این در حالی است که ریاست جمهوری لبنان بیان کرد: میشل عون رئیس جمهور لبنان تماسی از سعدحریری که در خارج از کشور دریافت کرده و وی از استعفای دولتش خبر داده است. عون منتظر بازگشت حریری به لبنان برای اطلاع از شرایط استعفاست تا اقدام مقتضی با آن به عمل آورد.

علی خریس عضو فراکسیون توسعه و آزادی لبنان بیان کرد: استعفای سعد حریری در این مرحله مشکلاتی را برای کشور ایجاد می کند به ویژه که ما در وضع سختی به سر می بریم. این استعفا نابجا بود.

درباره تبعات آن نیز گفت: موضوع امنیتی خطر قرمز است و دستگاههای امنیتی به وظایف خود عمل خواهند کرد و خطوط قرمزی وجود دارد که نباید زیر پا گذاشته شود. ما باید برای ثبات سیاسی در کشور تلاش کنیم و خلاء موجود باید پر شود.

سلیم جریصاتی وزیر دادگستری لبنان در این باره تاکید کرد: استعفای حریری از نظر زمان و مکان اعلام آن مبهم است.

ایلی مارونی عضو الکتائب اللبنانیه اعلام کرد: کشمکش میان بسیاری از طرفهای داخل دولت سبب آن است آنچه ما دولت یک و ۲ می نامیم. ما خواستار استعفای دولت بودیم زیرا این دولت ترکیب غیرطبیعی داشت و سرنوشتش استعفا بود. استعفای حریری با وجود اینکه انتظارش را داشتیم برای ما غافلگیر کننده بود.

یک منبع وابسته به بانک مرکزی لبنان اعلام کرد: خطری از بابت لیره لبنانی پس از استعفای حریری وجود ندارد.

خالد الضاهر نماینده پارلمان لبنان گفت: استعفای سعد حریری به نفع لبنان است.

دوری شمعون رئیس حزب ملی گرایان آزاد اعلام کرد: با وجود اینکه ما با ماندن سعد حریری در دولت موافق نبودیم اما استعفای امروز وی کشور را به وضع سختی می کشاند و این ناخوشایند است.

مصطفی علوش عضو دفتر سیاسی جریان المستقبل بیان کرد: استعفای سعد حریری غافلگیر کننده بود اما شگفت آور نبود.

زیاد اسود عضو فراکسیون تغییر و اصلاح اعلام کرد: توجیهی برای اعلام استعفای سعد حریری از عربستان وجود ندارد. ما حرفهایی از سعودی ها شنیدیم که حکایت از ایجاد مشکل در لبنان دارد.

ولید جنبلاط رئیس فراکسیون اللقاء دموکراتیک گفت: من نظری درباره استعفای سعد حریری ندارم اما از حامیان گفتگو میان عربستان و ایران می مانم.

میشل سلیمان رئیس جمهور سابق لبنان اعلام کرد: ما در تونل تاریکی وارد شده ایم که وحدت صفوف را می طلبد.

جمیل السید مدیر کل سابق امنیت عمومی لبنان گفت: آنچه امروز رخ داد طلاق میان عربستان و ایران و نه اعلام جنگ است.

کامل الرفاعی عضو فراکسیون وفاداری به مقاومت لبنان ضمن بعید دانستن نقش عوامل داخلی در استعفای حریری از سمتش اعلام کرد: این استعفا در همان راستا که ثامر السبهان وزیر سعودی اعلام کرد، است.

به هر حال به نظر می رسد که استعفای سعد حریری در راستای همان نقش مخرب آمریکا و عربستان برای بر هم زدن بی ثباتی لبنان و منطقه است.

این استعفا در شرایطی رخ می دهد که ادعاهای تکراری درباره دخالت های ایران در امور منطقه بیان می شود.

اینکه حریری عربستان را به عنوان مکان اعلام استعفای خود انتخاب کرده است به نوعی تاییدی بر وابستگی وی به سیاست های آل سعود و عمل کردن به آنچه از سوی ریاض دیکته می شود، است.

به نظر می رسد که وی خواسته است که خود را به اردوی ضد ایرانی ملحق کند و وفاداری مجدد خود را به آل سعود اعلام کند. این استعفا در واقعی به نوعی شکست سیاست های سعودی ها در لبنان را نشان می دهد و اینکه آنها از طریق سعد حریری نتوانسته اند به آنچه مایل به آن بودند یعنی مقابله با محور مقاومت برسند.

سعودی ها از انتخاب سفیر جدید لبنان در سوریه و رایزنی جبران باسیل وزیر خارجه لبنان با ولید المعلم وزیر خارجه سوریه در سپتامبر گذشته خرسند نیستند و خشمگین هستند.

این استعفا به درخواست و فشار سعودی ها رخ داده است و آنها خواسته اند نشان دهند که همچنان نقش مخرب خود را در لبنان ادامه خواهند داد. این استعفا کاملا با محمد بن سلمان ولیعهد عربستان هماهنگ شده است.

به هر حال سعد حریری نخست وزیر لبنان با چراغ سبز سعودی ها بار دیگر لبنان را به سوی مشکلات بیشتر سوق داده است به ویژه که لبنانی ها انتخابات پارلمانی پیش رو دارند. هر چند درباره سرنوشت انتخابات هنوز زود است که سخنی گفته شود زیرا در بهار آینده برگزار خواهد شد اما نکته مهم واکنش میشل عون و اقدامات وی در قبال این حرکت سعد حریری است. همه نگاهها به رئیس جمهور لبنان در روزهای آتی است اما لبنان عملا وارد بحران سیاسی شده است.

سناریویی که روز چهارم نوامبر سعد حریری از طریق شبکه فتنه افکن العربیه اجرا کرد به کارگردانی ثامر السبهان وزیر سعودی بود. در شرایطی که محور شرور آمریکایی-سعودی همه ابزار خود را علیه محور مقاومت به کار گرفته است بدون شک سعد حریری نیز یکی از ادوات آل سعود است. حریری با این اقدام ثبات و امنیت لبنان را فدای منافع عربستان کرد تا اوضاع لبنانی که در برابر تکفیری ها و صهیونیستها قد علم کرد را وارد تونل تاریک کند. وی به سیاست های ثامر السبهان کمک می کند.

در پایان می توان به طور خلاصه مواردی را درباره استعفا حریری بیان کرد؛

-حریری همچنان کورکورانه سیاست های آل سعود را در لبنان پیاده می کند.

- حریری لبنان را وارد بحران تازه ای کرد تا در مسیر اقتصادی و سیاسی آن مانع ایجاد کند.

-وی همه عرف و اصول و قانون لبنان را زیر پاگذاشت زیرا معمولا هر استعفایی با مشورت با رئیس جمهور صورت می گیرد و حریری همه اصول را نادیده گرفت.

- حریری مدعی دخالت ایران در امور لبنان می شود اما عربستان را خیرخواه می داند!

- وی هنگامی که به سرعت به ریاض رفت آینده لبنان را در نظر نگرفت و اینکه تبعات اقتصادی و سیاسی این استعفا چیست. این استعفا در شرایط خطرناک منطقه ای رخ داد در شرایطی که آمریکا در راستای دودستگی و تجزیه حرکت می کند.

-حریری با این استعفا در واقع پایان حیات سیاسی خود را رقم زد.