خمینی‌ ها پشت تریبون نماز جمعه می روند

روزنامه آرمان- مطهره شفیعی: تریبون نماز جمعه همواره از اهمیت زیادی در کشورهای مسلمان به‌ویژه ایران برخوردار است؛ در جلد ۱۷صحیفه امام (ره) نیز این‌چنین به این موضوع اشاره شده است: «برپایى نماز جمعه یکى از برکات بسیار عظیم اسلام بود که مع‌الاسف، قبل از پیروزى انقلاب در بین علماى شیعه بسیار کم‌جلوه و برادران اهل سنت هم که اقامه مى‏کردند، خطبه‌‏هایشان محدود به حدودى خاص بود.

اما امروز از برکت نماز جمعه است که ملت از خانه ‌هایشان بیرون ریخته و در مراکز نماز جمعه، اجتماع و با یکدیگر تفاهم مى‏کنند و به مسائل سیاسى و دینى گوش مى‏دهند که این مساله بسیار ارزشمند است و همان‌طور که مى‏بینید، روزبه‌روز هم بحمدالله، رشد کرده و بر این جمعیت افزوده مى‏شود و هیچ‌گاه تزلزلى در آن دیده نشده است.» اما تریبون نماز جمعه سال‌هاست که شاهد حضور شخصیت‌هایی از یک جریان سیاسی است؛ شخصیت‌هایی که معدودی از آنها تریبون نماز جمعه را ابزار تبلیغ منویات تفکر جریانی خود و نفی جریان مقابل کرده‌اند. اگر نگاهی به نماز جمعه‌هایی انداخته شود که با حضور مرحوم آیت‌ا... هاشمی برگزار شده بود، عیان است که تعداد شرکت‌کنندگان دراین فریضه عبادی و سیاسی بیش از سایر نماز جمعه‌ها است، چراکه آن مرحوم فارغ از اهداف سیاسی یک جریان و در راستای حاکم‌کردن آشتی ملی سخن می‌گفت و همگان را از تبدیل‌کردن تریبون نماز جمعه به تریبون سیاسی یک جریان سیاسی بازمی‌داشت.

جوانگرایی با حضور یادگاران امام

پس از آیت‌ا... هاشمی، تریبون نماز جمعه دیگر آن شور سابق را ندارد و بیان برخی دیدگاه‌های سیاسی و جناحی سبب دورشدن اقشاری از نماز جمعه شده است. دلسوزان تنها راه جذب مردم به نماز جمعه را دعوت از چهره‌های اعتدالی و میانه‌رو که مورد اعتماد مردم هستند، به نماز جمعه می‌دانند؛ چهره‌هایی مانند آیت‌ا... سیدحسن خمینی و شیخ‌علی‌اکبر ناطق‌نوری. البته چندی پیش حجت‌الاسلام علی خمینی به نماز جمعه آمد که با استقبال خوبی مواجه شد. محسن غرویان پس از آن نماز جمعه اظهار داشت: «حرکت خوبی در نماز جمعه این هفته تهران اتفاق افتاد و آن سخنرانی سیدعلی خمینی بود.

اگر خواهان این هستیم که نماز جمعه جذبه بیشتری داشته باشد، باید همسو با رأی اکثریت مردم باشد.» حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدعلی خمینی در این ‌سال‌هایی كه فضای سیاسی ایران با نوعی چگالی خاص مواجه بود، توانست به‌گونه‌ای پیش برود كه کسی نتواند به وی ایرادهایی كه به برادر وی می‌گیرند، وارد كند و به‌نظر می‌رسد همین نكته سبب دعوت وی برای سخنرانی در نمازجمعه شد. بدون شك حضور مداوم وی به‌عنوان یكی از یادگاران امام در عرصه نماز جمعه و با توجه به آنكه او از چهره‌های جوان و مذهبی ایران محسوب می‌شود، می‌تواند پایگاه‌های نماز جمعه را با استقبال ویژه‌ای مواجه كند. بنابراین با توجه به اعتماد جامعه به یادگاران امام خمینی این‌چنین به‌نظر می‌رسد که با دعوت از آنها برای حضور در پشت تریبون نماز جمعه بر شأن و جایگاه این مراسم افزوده شود. از سوی دیگر حضور یادگاران امام در نماز جمعه به‌نوعی جوانگرایی است و سبب جذب جوانان به این مراسم عبادی و سیاسی خواهد شد.

رویکرد فراجناحی حفظ شود

روز گذشته رسول منتجب‌نیا به این موضوع اشاره کرد و در پاسخ به این سوال که «چندی پیش سیدعلی خمینی، نوه امام خمینی، سخنران پیش از خطبه نماز جمعه بود، این یکی از معدود دفعاتی بود که تریبون نماز جمعه به فردی نزدیک به جناح چپ سپرده می‌شود؛ در ارتباط با تاثیرگذاری تریبون‌های نماز جمعه توضیح دهید، گفت: «درست است که تریبون نماز جمعه از شئون ولایت و حکومت اسلامی است ولی ریشه در اعتقاد مردم دارد و به عبارت دیگر جزو عبادات مردم است. بنابراین به آن فضای عبادی - سیاسی گفته می‌شود؛ به عبارتی قبل از آنکه سیاسی باشد، عبادی است پس باید حقوق ملت در آن به‌صورت کامل رعایت شده و اعتقادات و باورهای مردم مورد توجه قرار بگیرد. همچنین مساله فراجناحی، فراحزبی و حتی فرادولتی باید در آن لحاظ شود. دولت‌ها می‌آیند و می‌روند اما در نماز جمعه اینگونه نیست؛ ممکن است امام جمعه عوض شود اما نماز جمعه همچنان به قوت خود باقی است و باید این جایگاه که جزو شئون ولایت و حکومت اسلامی است با رویکرد فراجناحی حفظ شود. نماز جمعه تریبونی است که صدای این تربیون را همه مردم می‌شنوند.

با توجه به این نکات مسئولیت برگزاری نماز جمعه بسیار حساس و مهم است و هر کسی نمی‌تواند امام جمعه باشد. ممکن است فردی امام جماعت خوبی باشد یا حتی استاندار و وزیر خوبی باشد ولی نمی‌تواند امام جمعه خوبی باشد. امام جمعه باید پدر، حافظ دین و اعتقادات مردم و پناه بی‌‌‌پناهان باشد و مردم احساس کنند که او صادقانه و دلسوزانه حرف می‌زند و هیچ‌گونه جانبداری و مخالفت با جناح و جریان خاصی را از او احساس نکنند.» وی ادامه داد: « قبلا نماز جمعه را مرحوم طالقانی برگزار می‌کرد؛ ایشان وقتی در سمت خطیب نماز جمعه قرار می‌گرفت دنیا را به خود متوجه می‌کرد. معتقدم خطبه‌های مرحوم آیت‌ا... طالقانی می‌تواند خط مشی زندگی ما را مشخص کند. بعد از ایشان مرحوم منتظری نماز جمعه می‌خواند، همچنین زمانی آیت‌ا... خامنه‌ای و مرحوم آیت‌ا... هاشمی خطیب نماز جمعه بودند و سخنانشان می‌توانست در جامعه تحول و اصلاحاتی ایجاد کند.

اما متاسفانه امروز می‌بینیم گاهی افرادی انتخاب می‌شوند که تحت تاثیر انگیزه‌های جناحی قرار گرفته و در موضع‌گیری‌ها غیرمنصفانه عمل می‌کنند. این نوع موضع‌گیری‌ها موجب بدآموزی شده و به جای اینکه مردم را به تقوا دعوت کنند، آنها را به بی‌‌‌تقوایی فرا می‌خوانند.»

منتجب‌نیا خاطرنشان کرد: «این افراد به‌جای اینکه ایجاد وحدت کنند، بذر اختلاف را در جامعه پراکنده می‌کنند. به هر حال امیدوارم مسئولان مربوطه فکر عاجلی کنند.»

آشتی اندیشه‌های مختلف