پیامد مذاکرات حقوق بشری ایران و اتحادیه اروپا

رویداد ۲۴: سفیر پیشین جمهوری اسلامی در نروژ و مجارستان ضمن تأکید بر وجود افقی روشن از نشست‌های ایران و اتحادیه اروپا گفت: قدم‌هایی به سمت جلو می‌بینم زیرا در بخشی از مسائل مطرح‌شده علیه کشورمان بزرگنمایی صورت گرفته است.

روز گذشته سومین نشست ایران و اتحادیه اروپا در تهران برگزار شد. بر اساس اخبار اعلام‌شده این نشست با محوریت همکاری‌های هسته‌ای، پیشرفت‌ها و چشم‌اندازها همراه بوده که با حضور «هلگا اشمید» معاون فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، «عباس‌عراقچی» معاون وزیر امور خارجه ایران و «بهروز کمالوندی» معاون صالحی و سخنگوی سازمان انرژی اتمی کشور برگزار شد.

البته نخستین دور این مذاکرات سال ۹۴ پس از حصول توافق هسته‌ای موسوم به برجام در بروکسل برگزار و دومین آن مهرماه سال گذشته در تهران برقرار شد، اما تفاوت این دور از مذاکرات با سال‌های گذشته حضور دو نماینده از قوه قضائیه است که حتی درصورتی‌که در دونشست قبلی نیز حضور داشتند، حداقل تصاویری از آن‌ها توسط عکاسان به ثبت نرسیده بود.

این مسئله خود به‌تنهایی نشان از این دارد که علاوه بر مباحث بالا که مورداشاره قرار گرفت، موضوع حقوق بشر نیز یکی از موضوعات مطرح در جلسه فوق بوده است. البته این موضوع یکی از وعده‌های محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان بوده است و بنا بود پس از برجام باب مذاکرات حقوق بشری بین ایران و اتحادیه اروپا باز شود و در دوره پیشین این نشست نیز یکی از محورهای آن بوده که خود می‌تواند بر بهبود روابط دو طرف در شرایطی که کشورمان با تهدیدهای یک‌طرفه دولت تندرو آمریکا روبرو است، مؤثر واقع شود.

عبدالرضا فرجی راد، استاد ژئوپولتیک دانشگاه و سفیر پیشین جمهوری اسلامی در نروژ و مجارستان در گفت‌وگو با رویداد۲۴ در این رابطه که مذاکرات ایران و اتحادیه اروپا که همراه شده است با مذاکرات حقوق بشری می‎تواند زمینه‌ساز بهبود روابط دو طرف باشد،گفت: بر اساس مذاکراتی که سال گذشته بین خانم موگرینی و روانچی صورت گرفت یکی از توافقات این بود که دربسته مذاکرات ایران و اتحادیه اروپا مبحث حقوق بشر هم گنجانده شود، بنابراین در این دور از نشست‌ها بر اساس معیارهای تنظیم‌شده قراراست مسئله حقوق بشر که پیش از آن‌هم بوده، مطرح شود.

وی در این رابطه اظهار داشت: در دولت‌های گذشته غیر از نهم و دهم درباره حقوق بشر بحث انتقادی با اتحادیه اروپا به میان آمد و با توجه به اینکه ایران علاقه‌ای به این بحث بدان شکل انتقادی نداشت به شکل جامع مطرح شد و در آن مقطع مذاکرات خوبی هم صورت گرفت و هر دو طرف دارای نظراتی در این رابطه بودند.

این استاد ژئوپلیتیک دانشگاه در ادامه بیان کرد: ایران از مباحث حقوق بشری استقبال می‌کند و علت آن‌هم وجود مسائل زیادی در این زمینه است که می‌تواند با اروپا مطرح سازد. به‌ویژه حوادثی که در منطقه می‌گذرد مانند مسئله یمن که تقریباً اروپایی‌ها نه‌تنها درباره آن سکوت کردند، بلکه به‌طور غیرمستقیم به جنایاتی که توسط آل سعود صورت می‌گیرد از طریق فروش سلاح کمک هم می‌کنند. البته در این رابطه از سوی انگلیس هم موج شدیدی ایجادشده که دلیل فروش این سلاح‌ها چیست؟

سفیر پیشین جمهوری اسلامی در نروژ و مجارستان دراین‌باره افزود: یمن یک نمونه از مواردی است که مورداشاره قرار گرفت، اتفاقاتی که در عراق، سوریه یا افغانستان روی می‌دهد نیز ازجمله موارد مشابه در این زمینه است. البته از سوی اروپایی‌ها هم دغدغه‌هایی در رابطه با خبرنگاران و زندانیان وجود دارد. طرف ایرانی نظر خود را مطرح می‌کند و آن‌ها هم پاسخ می‌دهند که در برخی موارد احتمال دستیابی به توافق هم وجود دارد، درکل این کار مثبت ارزیابی می‌شود.

فرجی راد ضمن تأکید بر وجود افقی روشن از نشست‌های فوق ابراز کرد: قدم‌هایی به سمت جلو می‌بینم زیرا در بخشی از مسائل مطرح‌شده بزرگنمایی صورت گرفته است.

وی در این رابطه به طرح نمونه‌هایی پرداخت و توضیح داد: در رابطه با مسائل زندانیان یا خبرنگاران اتفاقاتی صورت گرفته، اما محدودیت‌های شدید به آن شکلی که مطرح می‌شود، نیست. هر کشوری برای خود دستورالعمل‌هایی دارد، در ایرآن‌هم با توجه به محدودیت‌های موجود کار خود را انجام می‌دهند، ولی درباره این امر در رسانه‌های اروپایی افراط می‌شود و به‌گونه‌ای آن را نشان می‌دهند که ایرآن‌هم سطح کشورهایی مانند کوبا یا کره شمالی است، درحالی‌که داخل کشور ترکیه تعداد زیادی از دستگیرشدگان اخیر خبرنگار هستند، البته آن‌ها هم موردانتقاد قرار می‌گیرند، اما شدت فشار به ایران بسیار بیشتر است یا در رابطه با عربستان و امارات این کشورها اجازه شکل‌گیری گروه خبرنگاری به شکل حرفه‌ای نمی‌دهندو همه‌چیز در این خصوص دولتی است.

این استاد ژئوپلیتیک دانشگاه در این خصوص تصریح کرد: ایراد دیگری که طرف ایرانی مطرح می‌کند، بی‌توجهی اروپایی‌ها نسبت به مسائلی که در منطقه صورت می‌گیرد، است که مشکلات مردم فلسطین یکی از آن‌ها محسوب می‌شود. گذرگاه رفح به‌تازگی گشوده شده و درگذشته مردم غزه به دلیل نبود برق، آب و. به شکل درست آن رنج زیادی می‌بردند. لذا تمام این موارد و البته مسائل فردی هم باید موردتوجه قرار گیرد.

سفیر پیشین جمهوری اسلامی در نروژ و مجارستان دراین‌باره یادآور شد: مسئله مهم در این رابطه وجود اطلاعات دقیق است، البته به‌طور حتم اشتباهاتی صورت می‌گیرد که باید از تجربیات یکدیگر استفاده شود و تلاشی هم مبنی بر سوءاستفاده صورت نگیرد. حقوق بشر برای ساختن راهی جهت کمک به یکدیگراست، اما متأسفانه دیده می‌شود تبعیضاتی و مبالغاتی در این زمینه انجام می‌شود که از هدف اصلی آن صرفنظرصورت می‌گیرد، ولی در صورتی معیارها برای همه در نظر گرفته شود طبیعتاً باعث پیوند بین کشورها خواهد شد.