ردپای سیاست پولی‌ - بانکی در حراج سکه

روزنامه آسمان آبی نوشت: قیمت طلا در بازار جهانی به‌دلیل این‌که قیمت اونس بر پایه دلار است باعث می‌شود تغییر ارزش دلار در مقابل دیگر ارزها بر ارزش برابری اونس نسبت به دلار اثر بگذارد، ولی این تنها عامل تأثیرگذار در معادله دلار- طلا نیست.

عوامل دیگری همچون نرخ بهره و شرایط اقتصادی به‌عنوان متغیرهایی هستند که هم می‌توانند بر بازار طلا و هم بر ارزهای عمده اثر بگذارد، اما همه عوامل تأثیر یکسانی روی هر دو متغیر نرخ اونس جهانی طلا و نرخ ارز نمی‌گذارد. بنابراین یک سری متغیرها اثر شبیه به هم دارند و یک سری دیگر اثرات مختلفی روی این دو موضوع می‌گذارند.

این معادله در اقتصاد ایران متفاوت است و وقتی ما بحث ارز و طلا را در کشورمان مطرح می‌کنیم، این‌گونه است که در بحث طلا هم اثر قیمت جهانی اونس و هم ارزش ریال ایران در مقابل ارزهای دیگر وجود دارد. پس وقتی‌که نرخ ارز بالا می‌رود و قیمت اونس هم ثابت بماند، قیمت طلا و سکه در ایران بالا می‌رود. در مورد این‌که افزایش اخیر قیمت طلا در بازار ایران را حباب بنامیم بستگی دارد حباب را چگونه تعریف کنیم.

اگر ارزش ذاتی طلا را در نظر بگیریم می‌بینیم ربع‌سکه ارزش ذاتی آن یک‌چهارم سکه است، ولی قیمت آن در بازار بیشتر است. دلیل این امر تقاضای بالا برای این نوع سکه است. اگر ارزش ذاتی قیمت سکه را هم نسبت به طلایی که در آن به‌کاررفته در نظر بگیریم، می‌بینیم در مقاطع مختلف قیمت سکه از ارزش ذاتی آن منحرف و می‌شود آن را به‌عنوان حباب تفسیر کرد.

در مقطع اخیر هم همین اتفاق در بازار ایران رخ داد و قیمت سکه بیشتر از ارزش طلای به‌کاررفته در آن بالاتر رفت و برای کنترل این حباب نیز بانک کارگشایی وارد بازار شد و با حراج، قیمت سکه را شکست. باید توجه داشت بانک مرکزی هم در بازار ارز و هم در بازار طلا و سکه یک عرضه‌کننده مسلط است و این سوال که بانک مرکزی هر دفعه به بازار وارد شود؟ یا هرگز وارد نشود؟

موضوعیت ندارد و در مواقع مختلف ایجاب می‌کند سیاست‌های ما متفاوت باشد، اما این مسئله که بانک مرکزی با حراج حباب سکه را کنترل کرد در راستای سیاست‌های پولی و بانکی بانک مرکزی است و حتما چنین عملی توسط بانک مرکزی براساس سیاست‌های کلان موجه بوده است.