تاکتیک‌های جامعه برای حضور در عرصه سیاسی

امروزه دولت در جامعه ما نقش پررنگی دارد و در ریزترین ارکان زندگی اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی افراد وارد شده است. می‌توان گفت جایی برای جامعه باقی نمانده است که به دور از مداخله دولت باشد. بخش عمده‌ای از طرز تفکر، کتاب‌خواندن، سینما رفتن و حتی نوع فیلمی که افراد برای دیدن انتخاب می‌کنند در تسلط نظام سیاسی قرار گرفته است؛ در نتیجه، جامعه‌ای که در آن تقریبا بسیاری از تفکرها، رفتارها و فعالیت‌هایی که در یک مدار متفاوت باشد مجال چندانی برای بروز نمی‌یابد و خودبه‌خود صبغه سیاسی پیدا می‌کند، رفتارها نیز رنگ و شکل سیاسی به خود می‌گیرند. در جاهایی که مواجهه جامعه و سیاست مستقیم باشد مثل انتخابات، از آن‌جا که مرکز و کانون قدرت بوده ممکن است بیشترین فشار بر گروه‌ها، احزاب یا شخصیت‌های بانفوذ سیاسی در آن‌جا وارد شود؛ به عبارتی ممکن است جریان قدرت تلاش کند این افراد را از دور خارج یا این‌ها را نزد جامعه منکوب کند؛ برای مثال، می‌کوشد افراد و جریان‌های مهم و بانفوذ سیاسی یا اشخاص فرهنگی دارای اصالت که ممکن است در فرایند انتخابات و کسب قدرت دردسرساز باشند، تخطئه کند و به عبارتی، جامعه را به‌سمت دیگری هدایت می‌کند، مثلا به‌سمت توجه‌کردن به ورزشکاران یا هنرمندان. به نظر من، درست است که دولتمردان برای بی‌اثر و تخطئه کردن رهبران جریان‌های سیاسی مخالف یا رقبای خود این اقدام را انجام داده‌اند، اما خب به این معنا نیست که جامعه هم این بازی را به‌راحتی پذیرفته است.

از آن‌جا که سیاست‌زدایی از جامعه ازسوی حاکمیت و با برنامه‌ریزی انجام می‌شود، کسی هم به دنبال راهکار برای آن نیست؛ چراکه اساسا قدرت به‌طور کامل به‌دنبال محقق‌کردن آن برای خود است و رقبای دولت نیز درصدد رقابت و مقابله با آن هستند؛ این یک بازی است مثل بازی شطرنج که در آن بسته به کنش یک طرف، طرف مقابل تلاش می‌کند متناسب با آن بازی کند. اکنون نیز به نظر می‌رسد چیزی شبیه به این بازی در جریان است. بسته به رفتار یک طرف که حکومت و قدرت است، طرف مقابل که مردم و گروه‌های رقیب هستند، می‌کوشند متناسب با آن رفتار کنند؛ بنابراین راه‌حلی نهایی برای آن وجود ندارد و متناسب با هر کنشی یک واکنش انجام می‌شود و این از اقتضائات جامعه‌ای است که تلاش برای سیاست‌زدایی صورت می‌گیرد، اما افراد جامعه به‌طور همزمان مقاومت نشان می‌دهند و به‌دنبال فرصت می‌گردند.