ساز و کار اختصاص بودجه فرهنگی در سال ۹۷

رویداد ۲۴ نوشت: اصغرمسعودی، عضو کمیسیون فرهنگی در مجلس شورای اسلامی گفت: بودجه‌ای که برای سال آینده مؤسسات فرهنگی مدنظر قرارگرفته، به وزارتخانه یا نهادهایی اختصاص داده می‌شود که درواقع هم گزارش می‌توانند ارائه دهند و هم اینکه پاسخگو هستند. به‌عبارتی‌دیگر برفرض زیر نظر وزارت ارشاد یا نهاد دیگر قرار می‎گیرند که هم سازمان برنامه‌وبودجه و هم نمایندگان مجلس و دیوان محاسبات توانایی انجام نظارت بر عملکرد آن را دارند.

روزی که حسن روحانی برای تقدیم لایحه بودجه به صحن علنی مجلس آمد از فشارهایی صحبت کرد که درصدد هستند سهمی قابل‌توجهی از بودجه را به خود اختصاص دهند و حتی از اعضای خانه ملت درخواست کرد که زمان بررسی لایحه بودجه تحت تأثیر این فشارها قرار نگیرند.

این فشارها عمدتاً از سوی مراکزی بر رئیس‌جمهور اعمال‌شده که تحت عنوان مراکز فرهنگی فعالیت می‌کنند، اما خروجی خاصی از آن‌ها در بین مردم احساس نمی‌شود ازجمله این مؤسسات می‌توان به دائره‌المعارف فقه اسلامی، کتابخانه آیت‌الله مرعشی، موسسه نشر آثار امام خمینی، بنیاد ایران‌شناسی، بنیاد سعدی و فرهنگستان هنر اشاره کرد که دراین‌بین تنها برای بنیاد سعدی ۴۳ میلیارد تومان در نظر گرفته‌شده است.

این در حالی است که هر بار نسبت به شرایط فرهنگی کشور نقدی صورت می‌گیرد نگاه‌ها به سمت وزارت ارشاد و فرهنگ اسلامی می‌رود در حالی که بودجه آن گاها یک پنجم احتصاص یافته به موسسات فرهنگی نیست؛ موسساتی که نتیجه ملموسی از فعالیت‌های خود هم برای مردم مشخص نمی‌شود و تنها از وجهه کار وزارت ارشاد و فرهنگ اسلامی می‌کاهند.

اصغر مسعودی، عضو کمیسیون فرهنگی در گفت‌وگو با رویداد۲۴ در رابطه با بودجه مربوط به موسسه‌های فرهنگی برای سال آینده گفت: نکته‌ای که باید مدنظر گرفته شود، این است که بودجه باید برمبنای عملکرد در موسسه‌های فرهنگی لحاظ شود. موضوع دیگر در این رابطه پاسخگویی است که در این زمینه می‌توان از وزارت ارشاد کمک گرفت تا فعالیت‌های فرهنگی صورت گرفته، گزارش پاسخ‌دهی آن‌ها خطاب به وزارت ارشاد یا سازمان‌های مربوطه صورت گیرد و آن‌ها هم به این پاسخگویی ملزم شوند تا از این طریق بسیاری از شبهات برطرف شود.

مسعودی در این خصوص که مجلس طرحی برای پاسخگویی موسسه‌های فرهنگی مدنظر دارد، بیان کرد: هر موسسه‌ای که بودجه دریافت می‌کند به‌تناسب آن باید پاسخگو باشد. در شفافیت نباید استثنایی قائل شد، اما بحث مطرح این است که احتمال دارد پاسخگویی به برخی از نهادها باشد که لازمه جلوگیری بسیاری از تخلفات محسوب می‌شود.

وی دراین‌باره افزود: بودجه‌ای که برای سال آینده مؤسسات مدنظر قرارگرفته، به وزارتخانه یا نهادهایی اختصاص داده‌شده که درواقع هم گزارش می‌توانند ارائه دهند و هم اینکه پاسخگو هستند. به‌عبارتی‌دیگر برفرض زیر نظر وزارت ارشاد یا نهاد دیگر قرارمی گیرند که هم سازمان برنامه‌وبودجه و هم نمایندگان مجلس و دیوان محاسبات توانایی انجام نظارت بر عملکرد آن رادارند.

مسعودی در این خصوص تصریح کرد: بودجه سال جاری که برای وزارت ارشاد در نظر گرفته خواهد شد بدین‌صورت است که با بودجه مؤسسات همراه می‌شود و این وزارتخانه توزیع آن را انجام می‌دهد درنتیجه مؤسسات به وزارت ارشاد و این وزارتخانه به خانه ملت باید پاسخگو باشد، درواقع حذف جدول ۱۷ (جدول بودجه مؤسسات فرهنگی) به این شکل بوده است که ربطی هم به وزارتخانه ندارد زیرا بودجه وزارت ارشاد جداگانه تعیین می‌شود.

این عضو کمیسیون فرهنگی در مجلس دراین‌باره که مبلغ مورداشاره برای وزارت ارشاد تعیین‌شده یا بر عهده وزارتخانه است، یادآور شد: بودجه‌ها تعیین‌شده است البته فرایند کار و جزئیات آن شاید مشخص نباشد که به‌طورقطع یکسری اشکالات دارد. متأسفانه برخی مواقع بر اساس یکسری رایزنی‌ها یک موسسه می‌تواند بودجه خوبی دریافت کند، اما نهاد دیگری که دست به این کار نزند محروم می‌ماند.

وی در نقد بودجه‌نویسی در کشور پرداخت و تأکید کرد: کمیسیون فرهنگی از اختصاص کم بودجه به این بخش گلایه دارد. البته مشکل اساسی در بودجه کشور کاملاً مشهود است، مصوبات با اختصاص داده‌ها تفاوت دارد. به‌طور نمونه گلایه‌ای از سازمان اوقاف داشتم که توجهی به خواسته‌ها بر مبنا بودجه مصوب شده، نکرده بود که در جواب مطرح شد سال گذشته علیرغم رقم تصویب‌شده یک ریال هم به آن‌ها اختصاص پیدا نکرد. اولین مشکل این شیوه توجه اذهان عمومی به مبلغ بودجه سازمان مورد مثال است بدون آنکه اعلام شود چند درصد اختصاص پیداکرده و این روند کار را با مشکل روبرو می‌کند.

این عضو کمیسیون فرهنگی در مجلس شورای اسلامی افزود: موضوع مورداشاره تنها در حوزه فرهنگی صورت نمی‌گیرد در بخش عمرانی هم به همین شکل است و با یک مطالعه مشخص می‌شود که درصد اختصاص‌یافته با مبلغ در نظر گرفته‌شده تفاوت قابل‌توجهی دارد.

مسعودی ابراز کرد: روند بودجه‌ریزی باید تغییر کند و پروژه‌هایی که بودجه‌های زیادی می‌خواهد از راه‌های دیگری آن‌ها را به بهره‌برداری رساند. برفرض امکانات فراوانی در نیروی نظامی- انتظامی داریم و در کنار اینکه آن‌ها بودجه خوب و مشخصی دارند، می‌توانیم از امکانات آن‌ها برای بازسازی راه‌ها و سازندگی کشور استفاده کنیم و بودجه عمرانی با این کمک‌ها چند برابر می‌شود، وگرنه همین روال عادی و همیشگی کشور را با مشکل روبرو می‌کند.