مهم‌ترین پازل توافق نفتی اوپک

خبرگزاری ایسنا: نشست ماه گذشته اوپک در وین با وجود تمام هیاهوها بدون شگفتی خاصی برگزار شد زیرا تمدید توافق کاهش تولید نفت از قبل و پیش از اینکه اعضای این سازمان دیدار کنند تصمیم‌گیری شده بود و تنها درباره مدت تمدید توافق گمانه‌زنی‌هایی وجود داشت.

اما شش ماه دیگر اعضای اوپک دوباره دیدار خواهند کرد و این دیدار بدون‌شک مهم خواهد بود.

خالد الفالح، وزیر انرژی عربستان سعودی، در جریان نشست ماه گذشته اوپک در وین اظهار کرد که بحث درباره استراتژی خروج از توافق کاهش تولید هنوز زود است و خروج از توافق تدریجی خواهد بود. اکنون به نظر می‌رسد که اظهارات وی اندکی زودهنگام بوده و سایر مقامات اوپک نیز در حال صحبت درباره این مسئله هستند.

در روزهای دو وزیر نفت اوپک شامل وزیران نفت امارات و کویت درباره استراتژی خروج از توافق اظهارنظر کرده‌اند اما در اظهاراتشان محتاط بوده‌اند. سهیل المزروعی، وزیر نفت امارات متحده عربی اظهار کرد که هنوز برای گمانه زنی درباره استراتژی خروج زود است و عصام المرزوق، وزیر نفت کویت، نیز عنوان کرد که روسیه مایل است هر چه سریع‌تر از توافق خارج شود. این مقامات توجه همه را به مسئله خروج جلب کردند و این مسئله مهمی است که سال آینده ممکن است بازارها را متلاطم کنند.

روزنامه فایننشیال تایمز در گزارشی استراتژی خروج از توافق کاهش تولید اوپک و غیراوپک را در میان پنج عاملی قرار داد که سال آینده بر قیمت‌های نفت تاثیرگذار خواهند بود. نیک کانینگهام، تحلیلگر "اویل پرایس" خروج از توافق کاهش تولید اوپک را با مشکلی مقایسه کرده است که اکنون بانک‌های مرکزی با آن مواجه هستند و بایستی تعدیل برنامه‌های محرک مالی که در واکنش به بحران مالی سال ۲۰۰۸ به اجرا گذاشته بودند را آغاز کنند. به گفته وی: مداخله آسان است اما عقب‌نشینی بخش بسیار حساس برنامه به شمار می‌رود.

ابهامی که پیرامون استراتژی خروج از توافق کاهش تولید وجود دارد، مطمئنا معامله‌گران را از عصبی و قیمت‌ها را نوسانی می‌کند. دیدن علت این نگرانی ساده است: تدریجی می‌تواند چیزهای زیادی معنی کنند و برای برخی از مشارکت کنندگان در این توافق ممکن است به جای بازگرداندن تولید حذف شده با وجود ریسکی که برای بازار وجود دارد، بهتر باشد که به کاهش تولید ادامه دهند.

یک مسئله قطعی است: زمانی که استراتژی خروج اعلام شود، قیمت‌ها را تحت فشار قرار خواهد داد. در بهترین سناریوی ممکن، خروج از توافق به اندازه‌ای تدریجی خواهد بود که عمر کاهش قیمت را موقتی می‌سازد. در بدترین سناریو، خروج از توافق نتیجه مذاکرات پرتنش میان کشورها با برنامه‌های مختلف خواهد بود و ممکن است باعث کاهش طولانی‌مدت قیمت‌های بازار جهانی شود.

به دلیل این تاثیر مخرب احتمالی بر قیمت‌ها و ماهیت حساس به خبر معامله‌گران نفت است که اوپک درباره استراتژی خروج سکوت اختیار کرده است. به گفته مقامات این گروه، این مسئله پیش از این مورد بحث قرار گرفته با این‌همه به صورت محرمانه مورد بررسی قرار گرفته است تا معامله‌گران به وحشت نیافتند. در نتیجه می توان انتظار داشت که در شش ماهه آینده به احتمال زیاد اظهارات محتاطانه بیشتری مطرح شود.

اما همه استراتژی خروج را یک مسئله دراماتیک برای اوپک و متحدانش نمی‌بینند. به عنوان نمونه بانک آمریکایی گلدمن ساکس نسبت به این مسئله کاملاً آسوده خاطر است و در یک یادداشت تحقیقاتی در ۳۰ نوامبر تحلیلگران کالای این بانک سرمایه‌گذاری اعلام کردند اولویت شماره یک اوپک، خلاص کردن بازارهای جهانی از عرضه مازاد است و این سازمان مطابق با این اولویت عمل می‌کند. طبق یادداشت گلدمن، این مسئله به این معناست که اوپک فوق‌العاده مراقب خواهد بود تا بازارها را با افزایش یکباره تولید یا کاهش بیش از حد عرضه شوکه نکند.

مطمئناً بی‌اطلاعی از قیمت‌های کالا به خصوص قیمت‌های نفت نگران‌کننده است. دورنمای اوپک ممکن است اندکی اذهان نگران را آسوده کند زیرا منطقی به نظر می‌رسد اوپک و روسیه آنچه را که تاکنون با کاهش تولید به دست آورده‌اند، به خطر نیاندازید به خصوص که تولید آمریکا همچنان رو به رشد است و دستاوردهای آنها را به چالش کشانده است. با این‌همه احتمال سوپرایز همیشه وجود داشته و رصد تحولات شش ماه آینده جالب خواهد بود.