هشت تهدید بزرگ جهان در سال ۲۰۱۸

در سال ۲۰۱۷ برخی از پیش‌بینی‌ها درخصوص وضعیت امنیت جهان به وقوع پیوست. اکنون که سال ۲۰۱۷ رو به پایان است، بسیاری از مردم به‌دنبال آن هستند تا بدانند چه تهدیداتی در سال آینده متوجه جامعه جهانی خواهد شد. به تازگی اتاق‌فکر آمریکایی «شورای روابط خارجی» (CFR) گزارشی از فهرست تهدیدهای جهان در سال ۲۰۱۸ منتشر کرده است.

این گزارش براساس نتایج «نظرسنجی اولویت‌های پیشگیرانه» (PPS) است که «مرکز اقدامات پیشگیرانه» سالانه به منظور ارزیابی تنش‌های بالقوه بر مبنای احتمال رخداد آنها و اثراتی که بر منافع آمریکا دارند منتشر می‌کند. این نهاد در نظرسنجی خود از کارشناسان روابط خارجی می‌خواهد تا بهترین قضاوت خود را درخصوص خطراتی که در افق زمانی پیش‌رو ممکن است اتفاق بیفتند ارائه کنند. ویژگی متمایز این نظرسنجی این است که علاوه بر احتمال رخداد مخاطرات، اثراتی که می‌توانند بر منافع آمریکا داشته باشند را ارزیابی می‌کند. به ادعای این نهاد نتایج این نظرسنجی مشخص می‌کند که سیاست‌گذاران (آمریکایی) و حتی رسانه‌ها باید وقت و انرژی خود را صرف چه موضوعاتی کنند. در میان تهدیدهای متعددی که در سال ۲۰۱۸ متوجه جهان است، ۸ تهدید از لحاظ احتمال وقوع و میزان اثرگذاری اهمیت ویژه‌ای دارند. یکی از این تهدیدات بزرگ، احتمال رویارویی نظامی ایران با آمریکا یا متحدان منطقه‌ای این کشور است.

در «نظرسنجی اولویت‌های پیشگیرانه»، تهدیدات جهان در سال ۲۰۱۸ در سه گروه دسته‌بندی شده‌اند. دسته یک شامل ۸ تهدید با میانگین احتمال وقوع و اثرگذاری بالا، دسته دو شامل ۱۳ تهدید با میانگین احتمال وقوع و اثرگذاری متوسط و دسته سوم شامل ۹تهدید با میانگین احتمال وقوع و اثرگذاری اندک است. در مجموع این ۲۹تهدید، ۸ مورد در نظرسنجی امسال جدید هستند. ریسک تشدید درگیری‌ میان اسرائیل و حزب‌الله، افزایش درگیری و بی‌ثباتی در منطقه «ساحل» آفریقا و تشدید تنش‌ها و خشونت‌های شدید در منطقه بالکان سه مورد از این تهدیدات جدید هستند. در کنار این سه تهدید و احتمال رویارویی میان ایران و آمریکا، چهار تهدید جدید دیگر برای سال ۲۰۱۸ معرفی شده‌اند: تشدید خشونت‌های فرقه‌ای و مهاجرت‌های اجباری در جمهوری آفریقای مرکزی، افزایش خشونت و بی‌ثباتی سیاسی در کنیا، تشدید خشونت‌های جنایی سازمان‌دهی شده در مکزیک و تشدید خشونت‌های فرقه‌ای در میانمار.

در نظرسنجی امسال دو تهدید جهانی در دسته‌بندی بالاتری قرار گرفته‌اند. همان‌طور که اشاره شد احتمال رویارویی نظامی چین و مدعیان جنوب‌شرق آسیا درخصوص موضوع دریای چین جنوبی یکی از تهدیدات است که در نظرسنجی امسال در دسته یک جای گرفته است (این تهدید در نظرسنجی سال گذشته در دسته ۲ قرار داشت). احتمال تداوم حملات گروه تروریستی الشباب در سومالی از دیگر رویدادهایی است که از اولویت دسته ۳ به دسته دوم انتقال یافته‌ است. از طرفی سه رویداد احتمالی در نظرسنجی امسال نسبت به گزارش سال گذشته متحول شده‌اند. پس از برگزاری همه‌پرسی استقلال کردستان در سپتامبر ۲۰۱۷، احتمال درگیری میان نیروهای نظامی عراق و گروه‌های مسلح کرد جایگزین نگرانی‌ها درخصوص افزایش بی‌ثباتی‌ها در عراق شده است.