مکان‌ یابی دانشجویان در سپهر سیاسی

روزنامه شرق: با عقلانیت دانشجویان را به سمت روش‌های مقوم منافع ملی که درعین‌حال زمینه حمایت فراگیرتر و متضمن هزینه کمتر نیز هستند سوق دهند که بی‌شک جریان دانشجویی را می‌تواند در موقعیت اثربخشی گسترده‌تر و تأمین منافع کلان‌تر قرار دهد که البته از همه مهم‌تر، این رویکرد مهم‌ترین دستاوردش ایجاد فرصتی برای بازسازی ساختار و تشکیلات آسیب‌دیده دانشجویی کشور خواهد بود.

با‌وجوداین دانشجویان فعال و کنشگران حوزه‌های مختلف دانشجویی با پیشِ‌رو قراردادن این رویکرد که «گذشته چراغ راه آینده است» باید به اتخاذ رویکردهای عاری از هزینه یا کاستن از هزینه‌ها به‌دنبال راهکارهای منطقی و جامعه‌پذیر دانشجویی بروند؛ ازاین‌رو با ملاحظه این نگرش، خاطر مخاطبان و فعالان جریان دانشجویی را در سطوح مختلف به دو نکته اساسی جلب کرده و به تشریح تحلیلمان از ۱- مکان‌یابی و جایگاه جریان دانشجویی در سپهر سیاست ایران و ۲- تعیین زاویه نگاه به منافع ملی براساس درک صحیح از موقعیت کنونی، می‌پردازیم.

ما در تحلیل‌هایی که ارائه می‌دهیم نباید در پی ارائه راهکارهای اجرائی مشخص و مدون، به‌ویژه درخصوص نحوه عمل جریان دانشجویی در وضعیت سیاسی کشور باشیم، اما بااین‌حال می‌کوشیم نکاتی را به‌عنوان الزامات زاویه نگاه به فعالان دانشجویی معرفی کنیم که طبعا در انتخاب و تشخیص راهکارهای اجرائی مختلف در مواجهه با کنش‌های دانشجویی می‌توانند مؤثر و راهگشا باشند. اعتراض به وضع موجود و کوشش برای ارتقای وضعیت زیست فردی و جمعی کمابیش همزاد تکوین مفهوم ملت نزد ایرانیان است.

جدال و دوگانه‌های تاریخی سنت - مدرنیته و برابری- تبعیض از انقلاب مشروطه به بعد همواره دوگانه‌ای را در جامعه‌ای شکل داده که البته پرداختن به ریشه‌ها و سیر تاریخی آن مقصود این گفتار نیست. آنچه می‌تواند بدیهی تصور شود، واقعیت پدیده‌ای به نام دوگانه مشارکت‌جویی - تمامیت‌خواهی در بطن جامعه ایرانی در تاریخ بیش از صد سال اخیر است. این دوگانه از سویی به‌مثابه یک پروسه و روند هماهنگ با تحولات جهانی در مقیاس تاریخی کلان به نفع جبهه آزادی‌خواهی در جریان بوده و فراگیری این فکر از تعدادی محدود از روشنفکران مرکزنشین به مدد گسترش ابزارهای اطلاع‌رسانی و... و همراه با فربه‌شدن طبقه متوسط به طیف گسترده‌ای از جامعه ارتقا یافته است، اما از سویی دیگر اصلاحات به‌عنوان پروژه‌ای سیاسی که ورود به قدرت و تغییر سیاست‌های کلان را هدف قرار داده، در مقاطع مختلف تاریخ معاصر کامیابی‌ها و ناکامی‌هایی را تجربه کرده است.

میل اجتماعی و ملی به تغییرات، گاه مانند مقاطعی از قبیل پیروزی مشروطه، استقرار دولت ملی دکتر مصدق، انقلاب اسلامی و انتخابات ریاست‌جمهوری ۷۶ و مجلس ششم شورای اسلامی امکان ورود به قدرت سیاسی اجرائی را پیدا کرده و گاه در مقابله با جبهه مقابل امکان ادامه فعالیت را از دست ‌داده یا برای مدت درخور ‌توجهی عملا امکان ورود به قدرت از او سلب شده است.