دردسر بی پايان وحدت دستوری در جريان اصولگرا

مريم وحيديان در روزنامه اعتماد نوشت: جبهه مردمي نيروهاي انقلاب كه بنا بود چتر تجميع اصولگرايان باشد؛ چه در ايام انتخابات رياست‌جمهوري دوازدهم و چه در روزهاي پس از شكست جز تفريق طيف‌هاي مختلف اين جريان حاصلي نداشت.

جبهه پيروان خط امام و رهبري با ١٨ تشكل در زيرمجموعه خود تقريبا شموليت قابل قبولي در بين تشكل‌هاي اصولگرا داشت. با اين حال دي ماه سال گذشته اين جريان جبهه‌اي نوپا را كليد زد تا بتواند كار سازماندهي و گردهما‌يي خطوط واگراي اصولگرا را به دست بگيرد. تشكل تازه متولد شده از همان آغاز چندان با روي خوشي مواجه نشد. جبهه پايداري و چهره‌هاي راديكال‌تر اصولگرا چندان از تولد اين جبهه راضي نبودند.

حزب كهنه كار موتلفه اسلامي نيز اگرچه تلويحا در جلسات و نشست‌ها شركت داشت اما صراحتا اعلام مي‌كرد كه از كانديداي حزبي‌اش حمايت مي‌كند. سقف فراگير جمنا چنانكه موسسان و حاميانش اعلام مي‌كردند، در نظر كنشگران اصولگرا چندان مستحكم نبود و هر لحظه احتمال فروريختن آن وجود داشت. محمدرضا باهنر، رييس جبهه پيروان خط امام و چهره ميانه رو اصولگرا نيز در روزهاي انتخابات در مورد سازوكار فعاليت جمنا سكوت پيشه كرد و در حاشيه تصميمات اين تشكيلات را رصد كرد تا نه در عواقب و شكست‌ها شريك اين جبهه شود و نه براي جلوگيري از شكست گامي برداشته باشد.

ديگر چهره‌هاي ميانه‌رويي نيز بودند كه صراحتا خط خود را از جمنا جدا كرده بودند. علي لاريجاني و چهره‌هاي معتدل نزديك به او حاضر نشدند حتي در يكي از نشست‌ها با جمنايي‌ها همكلام شوند. همين بود كه جمنا نه تنها نتوانست يك دايره متوازن از تفكرات و طيف‌هاي مختلف اصولگرايي را گرد هم بياورد، بلكه حتي نتوانست كانديداي منتخب خود را با صرف هزينه‌هاي تبليغي گسترده پيروز انتخابات كند. اين تجربه ناموفق جناح راست چه از حيث تشكل يابي و چه از حيث ارتباط با بدنه اجتماعي چه دليلي داشت؟ امروز جريان راست پس از اين تجربه تلخ از چه طريقي مي‌تواند اشتباهات پيشينش را جبران كند؟

پاسخ اصولگرايان به اين پرسش البته تقويت تشكل يابي در شهرستان‌ها است كه اين روزها آن را كليد زده‌اند. آنها پس از حدود شش ماه از اين شكست پروژه اسباب كشي به شهرستان‌ها و استان‌ها را كليد زده‌اند. همين است كه يحيي آل اسحاق، عضو هيات موسس جبهه مردمي انقلاب به اعتماد آنلاين گفته است كه «دفتر مركزي كارها را به شهرستان‌ها برده و هيات‌هاي مختلف را به همه استان‌ها و شهرستان‌ها اعزام كرده است تا همه نيروها براي انتخابات دور بعد بسيج شوند.»

سازماندهي نمايشي در شهرستان‌ها

گلايه‌هاي تشكيلاتي و فعاليت جمعي تنها مختص اصولگرايان نيست. امروز كمتر كنشگر سياسي‌اي است كه از فعاليت اعضا يا طيف‌هايي در جهتي غير همسو با حركت‌هاي جمعي گله‌گذاري نكند. جناح راست اما به دليل شرايط مطبوعي كه در عرصه قدرت و ثروت دارد، دو چندان گرفتار اين معضل است. منافع غير همسوي فعالين و طيف‌هاي سياسي غالبا حركت‌هاي غيرهمسو نيز مي‌آفريند و جاي شگفتي نيست كه اصولگرايان تا اين حد از عدم وحدت رنج مي‌برند و نهايتا در هنگامه فعاليت‌هاي جمعي و جبهه‌اي مهر عدم موفقيت به پيشاني‌شان مي‌خورد.

راهبرد جديد اصولگرايان مبني بر تقويت تشكيلاتي در استان‌ها و شهرستان‌ها نيز امري غير منتظره نيست. اين جريان سياسي پس از بارها شكست قطعي در تهران دريافته است كه پايگاه راي‌اش در شهرستان‌ها و استان‌ها قوي‌تر است يا لااقل در اين حوزه‌ها قابليت جلب راي بيشتري در خود مي‌بيند. به خصوص روي شهرهاي مذهبي بيشتر حساب باز كرده است؛ ضمن اينكه به نظر مي‌رسد اين جريان احتمال وحدت فعالانش را در شهرستان‌ها و استان‌ها بيشتر مي‌داند.

تصوير جامعه از تشكيلات

امروز چنان تصوير غير واقع‌بينانه‌اي‌ از فعاليت سياسي و تشكيلاتي در كشور شكل گرفته كه تصور بيرون آمدن از اين گرداب مشكل مي‌نمايد. جريان‌هاي سياسي و طبعا جبهه‌هاي انتخاباتي همچون شركت‌هاي تجاري عمل مي‌كنند كه در ايام انتخابات كالا و برندي را به بازار عرضه مي‌كنند و برايش هم تا پاي جان تبليغ مي‌كنند. جريان اصولگرايي دو چندان به اين تصوير غير واقع‌بينانه دچار است. حزب و تشكل سياسي اساسا بايد بدني از خواسته‌ها و منافع و مطالبات مردمي داشته باشد و غالب سازماندهي‌هاي دستوري و از بالا به پايين سرنوشتي جز شكست نخواهند داشت. تلاش اصولگرايان براي حضور گسترده‌تر در شهرستان‌ها و ديگر استان‌ها كه در اين روزها مورد توجه قرار گرفته نيز در قالب همان وحدت دستوري و گسسته از بدنه اجتماعي، عبور از همان راهي است كه در گذشته طي شده و شكست را در پي داشته است. فعاليت تشكيلاتي غير دستوري البته با انجام چند گام نمايشي اجرايي نخواهد شد.

اصولگرايان در انتخابات رياست‌جمهوري نيز مجمع عمومي ٢هزار نفري خود را با حضور چهره‌هاي استاني و شهرستاني برگزار كرد و حتي از آنها براي انتخاب كانديداي مورد نظر خود راي گرفت اما اين وحدت نمايشي نيز نتوانست گرهي از كار اصولگرايان باز كند. چه اينكه از گوشه و كنار اردوگاه اصولگرايي خبر از انتخاب گزينشي چهره‌هاي استاني شنيده مي‌شد. همين است كه امروز همچنان دو پرسش بي‌پاسخ در برابر جريان راست قد علم كرده و با پياده‌سازي چنين ايده‌هاي نمايشي‌اي همچنان بي‌پاسخ هم خواهند ماند. جريان اصولگرايي به دليل امكانات سرشاري كه در حوزه قدرت و ثروت از آن خود دارد هرچه بيشتر در معرض تهديد حركت‌هاي غير همسو با وحدت قرار دارد. كار تشكيلاتي در استان‌ها نيز از اين امر مستثني نخواهد بود و نمي‌تواند مشكلي از مشكلات فراوان جريان اصولگرايي حل كند.