غول‌های نفتی به ایران می آیند

بر اين اساس توجه به سابقه حضور غول‌هاي بزرگ نفتي در ايران برآن شديم تا نيم‌نگاهي كوتاه به موضوع غول‌هاي نفتي در ايران و جهان داشته باشيم.

اين شركت‌ها كه عموما مجبور به ادغام با شركت‌هاي ديگر شده و شركت‌هاي جديدي را تشكيل دادند كه حتي نام شان نيز با نام سال‌هاي كه پاي كارتل «ايران» را امضا كرده بودند متفاوت بود؛ به گونه‌اي كه در حال حاضر نام غول‌هاي نفتي را شركت‌هاي بي‌پي (بريتانيا)، شورون (ايالات متحده امريكا)، اكسون‌موبيل (ايالات متحده امريكا)، رويال داچ‌شل (هلند و بريتانيا)، توتال (فرانسه)، شركت كونوكو فيليپس (ايالات متحده امريكا) نيز گاهي به اين گروه اضافه مي‌شود. البته نمي‌توان از نام گازپروم روسيه، پتروناس مالزي و اوام وي اتريشي - آلماني و حتي اني ايتاليا گذشت.

- درآمد سال ٢٠١٥: ٨/٢٦٤ ميليارد دلار

- سود سال ٢٠١٦: ٥٧/٤ ميليارد دلار

- سود (سال ٢٠١٦): ١١٥ ميليون دلار

- درآمد سال ٢٠١٥: ٨/١٩١ ميليارد دلار

- سود سال ٢٠١٦: ٤٢٤/٦ ميليارد دلار

- سود (سال ٢٠١٦): ١٩٦/٦ ميليارد دلار

در سال ۲۰۰۷، شركت اني از نظر توليد نفت خام و گاز طبيعي، به عنوان سومين كمپاني بزرگ نفتي، در اروپا شناخته شد. رتبه‌هاي اول و دوم را به ترتيب رويال داچ شل و توتال به دست آوردند.
البته در كنار اين شركت‌هاي بزرگ نفتي نمي‌توان از كنار گاز پروم روس‌ها، پتروناس مالزي و OMV اتريشي چند مليتي به راحتي گذشت. غول‌هايي كه اگر طرح مطالعاتي كه به تازگي به ايران داده‌اند مورد قبول واقع شود مي‌توانند نام خود را در ليست غول‌هايي قرار دهند كه بعد از برجام به ايران آمده‌اند.

گازپروم، شركت نفت و گاز روسي است كه بزرگ‌ترين توليدكننده گاز طبيعي و يكي از بزرگ‌ترين شركت‌هاي جهان است؛ اين شركت به واسطه ذخاير گازي كه در اختيار دارد بيش از ۱۵۲٫۲۰۰ كيلومتر خط لوله گاز طبيعي، بزرگ‌ترين شبكه خطوط لوله انتقال گاز در جهان، جايگاه ويژه‌اي دارد. دفتر مركزي شركت گازپروم، در شهر مسكو قرار دارد. از آنجايي كه گازپروم، ٢٥ درصد از گاز طبيعي مورد نياز اروپا را تامين مي‌كند، لذا نبض انرژي اين قاره را، در دست گرفته و به‌شدت در تلاش است، تا اين ويژگي انحصاري را، با فشار غيرمتعارف بر رقباي خود، حفظ كند.

پتروناس شركت دولتي نفت و گاز مالزي است، كه در تاريخ ۱۷ اوت ۱۹۷۴ تاسيس شده و هم‌اكنون داراي عمليات در هر دو بخش صنايع بالادستي و پايين‌دستي صنعت نفت است. شركت پتروناس امروزه در زمينه‌هاي اكتشاف و استخراج، پالايش، انتقال، ذخيره‌سازي و فروش نفت خام، گاز طبيعي و فرآورده‌هاي نفتي، همچنين توليد و بازاريابي محصولات پتروشيمي و مواد شيميايي، بنزين، ال‌ان‌جي و ال‌پي‌جي، ارايه خدمات حفاري، احداث خطوط لوله و مديريت جايگاه‌هاي سوخت فعاليت مي‌كند. ظرفيت توليد نفت خام شركت پتروناس بطور ميانگين معادل ۴۴۸٫۰۰۰ بشكه در روز است. اين شركت در حال حاضر مالك ۲۰ كارخانه پتروشيمي، ۴ پالايشگاه نفت، شبكه‌اي از ۸۷۰ جايگاه پمپ بنزين‌، ۱۲۵ كشتي نفتكش (از طريق شركت تابعه ميسك برحد)، شبكه گسترده‌اي از ۱۰ هزار كيلومتر خطوط لوله نفت و گاز، در كشورهاي مختلف جهان است. البته اكثريت سهام اين شركت، در اختيار دولت مالزي است، همچنين طبق توافق انجام شده ميان دولت مالزي و شركت پتروناس، مديريت تمامي ميادين و ذخاير نفت و گاز موجود در كشور مالزي، به اين شركت واگذار شده است، كه پتروناس، مسووليت توسعه ميادين و افزايش توليد از اين مخازن را، تضمين كرده است. در سال ۲۰۰۹ پتروناس در فهرست سودآورترين شركت‌هاي جهان، رتبه سيزدهم را به خود اختصاص داد. [۱] در همان سال، پتروناس به عنوان سودآورترين شركت آسيا معرفي شد. اين شركت در سال ۲۰۱۳ در فهرست فورچون جهاني ۵۰۰ در رتبه ۷۵ از بزرگ‌ترين شركت‌هاي جهان قرار گرفت.

آنها معتقدند كه اگر چه كنترل حدود ۶ درصد از ذخاير نفت و گاز جهاني در اختيار غول‌هاي نفتي است اما در مقابل، ۸۸ درصد از ذخاير جهاني نفت و گاز توسط اوپك، كمپاني‌ها، كارتل‌ها و شركت‌هاي نفتي دولتي، كنترل مي‌شود كه عمدتا در خاورميانه قرار دارند. در پي افزايش نفوذ شركت‌هاي عضو اوپك، كه عمدتا از شركت‌هاي نفتي دولتي، تشكيل شده است، فايننشيال تايمز فهرستي به نام «هفت خواهران نفتي جديد» را منتشر كرد تا به اين ايده كارشناسان نفتي هم عينيت بيشتري ببخشد. ليستي كه شامل كمپاني‌هايي چون شركت ملي نفت چين (چين)، گازپروم (روسيه)، شركت ملي نفت ايران (ايران)، پتروبراس (برزيل)، پترولئوس دي ونزوئلا (ونزوئلا)، پتروناس (مالزي)، سعودي آرامكو (عربستان سعودي) است كه در مقالي ديگر مبسوط در مورد آنها توضيح خواهيم داد.