تلگرام فيلتر شد، فيلترشکن رونق گرفت

روزنامه شرق: دو روز از فيلتر تلگرام، پيام‌رسان محبوب بيش از ٤٠ ميليون کاربر ايراني، گذشته است. روز گذشته يکباره خبري در رسانه‌ها دست‌به‌دست شد که حکايت از فيلترينگ دائمي تلگرام داشت؛ اما کمي بعد وزير ارتباطات در توييتر که خود از سال ١٣٨٨ فيلتر شده است، اين موضوع را تکذيب کرد.

محمدجواد آذري‌جهرمي، وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات، در توييتش اين‌طور نوشت: «شايعه‌هايي که درخصوص قطع دائمي شبکه‌هاي اجتماعي مطرح مي‌شود، صحت ندارد و به نظر مي‌رسد هدف آنها ايجاد نارضايتي‌هاي اجتماعي و بدبيني عمومي است». بر اساس گفته مسئولان، پيام‌رسان تلگرام به‌ دليل خط‌دهي به اغتشاش‌گران و نشر اکاذيب از روز گذشته فيلتر شد.

خبر اول در‌اين‌باره را يک منبع آگاه اعلام کرد و گفت اين پيام‌رسان روسي براي هميشه در ايران از دسترس خارج شده است. او همچنين در ادامه گفت: «مسئولان مجموعه تلگرام با مقامات ايراني همکاري نکرده‌اند و مشکل، عبور از خط قرمز ايران از سوی يک پيام‌رسان بيگانه با تعداد زياد کاربر ايراني است. انتظار بر اين است که پيام‌رسان تلگرام با وجود نمونه‌هاي داخلي مناسب و امن و حتي نمونه‌هاي خارجي، به صورت دائمي فيلتر و از دسترس خارج شود. توصيه مي‌کنيم مردم از شبکه‌هاي اجتماعي داخلي مانند سروش استفاده کنند».

اين منبع آگاه که نامش فاش نشده، البته خبر داده بود فيلترينگ اينستاگرام موقتي است و تا هفته‌هاي آينده برداشته خواهد شد. علاوه بر اين، برخي از رسانه‌هاي جريان اصولگرا نيز که از مدت‌ها پيش ‌دنبال فيلترکردن تلگرام بودند، از اين اتفاق ابراز خشنودي کرده و در حمايت از آن مطالبي را منتشر کردند. حتي صداوسيما نيز در همين مدت برنامه‌هايي در دفاع از فيلترشدن تلگرام پخش کرد.

دعوت به استفاده از پيام‌رسان‌هاي داخلي، در شرايطي است که کساني که آنها را بررسي کرده‌اند، معتقدند به لحاظ کيفيت اصلا نمی‌توان آنها را با نمونه‌هايي مانند تلگرام مقايسه کرد. يکي از ويژگي‌هاي مهم و کاربردي تلگرام، البته قابليت راه‌اندازي کانال روي آن بود. آخرين آمارهاي منتشرشده حاکي از فعاليت بيش از ۷۳۰ هزار کانال ايراني در تلگرام است. بااين‌حال روز گذشته روز واکنش‌ها به فيلترشدن تلگرام بود. کاربران زيادي هرکدام از زاويه ديد و موقعيت خود، به اين موضوع واکنش نشان دادند.

حتي برخي از چهره‌هاي اصولگرا نیز در اين زمينه مطالبي نوشتند؛ مثلا سيدمحمود رضوي، تهيه‌کننده فیلم سينمايي «ماجراي نيمروز» و از حاميان قاليباف و رئيسي در انتخابات رياست‌جمهوري امسال، با انتقاد از رويکرد صداوسيما در پوشش اخبار اعتراضات اخير، در توييتر نوشت: «صداوسيما به‌جاي کمک به حل ماجراي اين روزها، بيشتر عصبي مي‌کند. به نظرم جاي تلگرام و اينستاگرام و واتساپ بايد تلويزيون را فيلتر مي‌کردند. اخبار بي‌خاصيت، مصاحبه‌هاي مدل اول انقلاب، تحليل‌هاي پيرمردي». کاربران ديگری نيز از افزايش درخواست استفاده از فيلترشکن خبر دادند. يکي از کاربران در توييتر خود تجربه‌اش را اين‌طور با توييتي طعنه‌دار شرح داد: «واسه مامانم فيلترشکن نصب کردم که بره فيلم آشپزيش را از تلگرام با خيال راحت دانلود کنه، اومده ميگه اين کليده که اومده بالاي صفحه مال روحانيه؟». کاربران زيادي هم به موضوع آسيب‌ديدن کسب‌و کارهاي روي تلگرام پرداختند.

اين توييت يکي از اهالي توييتر در اين زمينه بود: «فيلترکردن تلگرام نهادهاي کوچک و بزرگ اقتصادي رو با مشکل مواجه کرده و اگه ادامه‌دار باشه، جز نارضايتي عمومي به پتانسيل اعتراضي مسائل اقتصادي دامن مي‌زنه».اين هم نظر کاربري ديگر در همين زمينه: «فيلتر تلگرام و اينستاگرام بيشتر از هر چيزي، دارد به شمار بي‌کارهاي کشور اضافه مي‌کند. بي‌کاراني که فضاي مجازي بازار جديدي پيش‌روي آنها قرار داده بود. توييتر مدت‌هاست فيلتر است؛ اما هر روز بر شمار کاربرانش اضافه مي‌شود. فيلترشکن هر فيلتري را دور مي‌زند. فقط داريد نارضایتي‌ها را گسترش مي‌دهيد!».يکي از دانشجويان هم خطاب به وزير ارتباطات در توييتي با لحن طنز اين‌طور نوشت: «آقاي جهرمي، ما همه جزواتمون رو از گروه تلگرام دانلود مي‌کنيم، اگر فيلتر رو برنداري شاخص علمي کشور اين ترم به‌شدت افت خواهد کرد».

برخي از کاربران هم موضوع را به شکلي جدي‌تر تحليل کرده‌اند. اين نظر يکي از کاربران توييتر است: «عدم توضيح مقامات درباره مدت فيلتربودن تلگرام و انتشار اخبار غيررسمي درباره فيلتر دائم، سه نتيجه داره: ۱. کاهش اعتماد، در روزهايي که اعتماد طلاست. ۲. استفاده بيشتر و عمومي‌تر از فيلترشکن. ۳. رفتن به سمت اپ‌هاي خارجي ديگه به دليل آماده‌نبودن اپ‌هاي ايراني. بعدا نگيد نگفتيدها!».يکي ديگر از اهالي توييتر هم به موضوع طعنه‌هاي سياسي به دولت به دليل فيلتر تلگرام پرداخت و نوشت: «يه عده که انتهاي آرزوشون فيلتر تلگرام بود، الان دارن به روحاني و وزيرش تيکه ميندازند که گفته بودی دست ما رو دکمه فيلتر نميره، من شخصا اون‌موقع با حرف روحاني مخالف بودم، الانم که تلگرام فيلتر شده، خوشحالم و به نظرم کار درستيه».

در زمينه افزايش استفاده از فيلترشکن هم يکي ديگر از کاربران نوشت: «يکي از رفقا تو کار نصب برنامه‌ براي موبايله. ميگه بعد از فيلتر #تلگرام و #اينستاگرام مشترياي فيلترشکن و vpn چندبرابر شدن و تا الان بالاي دو ميليون تومن سود کرده. اين يعني رونق اقتصادي و ايجاد اشتغال!». اين هم توييت يک برنامه‌نويس که کسب‌وکارش روي بستر تلگرام بود: «من يک برنامه‌نويس ايراني هستم که يکي از راه‌هاي کسب درآمدم، تلگرام بود! با اين فيلترينگ حداقل ۱۰ نفر از مشتري‌هاي من تابه‌حال درخواست بازگشت وجه زدند! شما بگين من چيکار کنم! کار انجام شده، ولي رضايت نميدن و ميگن فيلتر شده! کي جواب اينارو ميده؟ دو ماه ديگه عروسيمه».