سرانجام طرح چهار دهه‌ای ترافیک تهران

دیروز حسن پورسیدآقایی، معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران، با بیان این‌که آرم طرح ترافیک همواره یکی از ابزارهای قدرت شهرداری تهران بوده است، گفت: «مهم‌ترین اتفاقی که با برداشتن طرح ترافیک رخ می‌دهد این است که شهرداری از این ابزار قدرت خود برای تعامل با همه ارگان‌ها گذشته است. در دوره جدید مدیریت شهری می‌خواهیم بگوییم ما از ابزار لابی و قدرت استفاده نمی‌کنیم و همه مردم در مقابل امتیازات برابر هستند. از نظر مدل‌سازی ترافیکی کل تقاضا در سال، در تهران ۱۵هزار نفر خواهد بود که حاضرند ۴۰هزار تومان برای ورود پرداخت ‌کنند. برآورد ما این است که ۲۰درصد سفرها در ساعت اوج ترافیک کاهش می‌یابد، اما مجموع سفرها تغییری نمی‌کند و تردد آن‌ها به ساعات بدون ترافیک کشیده خواهد شد و مجموع ترافیک در ساعات اوج صبح و عصر کنترل می‌شود.» او با بیان این‌که در اجرای این طرح پیوست‌های اجتماعی در نظر گرفته شده ادامه داد: «افرادی که در داخل محدوده زندگی می‌کنند تا ساعت ۸:۳۰ مجاز هستند که از محدوده خارج شوند.»

دیروز همچنین شهریار افندی‌زاده، قائم‌مقام معاون حمل‌ونقل و ترافیک، در نشست خبری در تشریح جزئیات طرح جدید گفت: «براساس طرح جدید ترافیک، تهران به سه بخش سبز، آبی و سفید تقسیم می‌شود. محدوده سبز همان محدوده قبلی طرح ترافیک، محدوده آبی همان محدوده زوج و فرد و محدوده سفید بقیه شهر است. براساس طرح جدید، قیمت ورود به محدود طرح ترافیک، براساس ضرایب مختلفی مانند ضریب مکانی، زمانی، آلایندگی و ضریب زمان پرداخت محاسبه می‌شود. هر ضریب کاربرد خاص خود را دارد؛ برای مثال، ضریب آلایندگی براساس برقی بودن خودرو یا داشتن معاینه فنی تعیین می‌شود. ضریب زمانی براساس زمان ورود فرد به داخل طرح ترافیک است. ضریب موارد ویژه هم برای جانبازان یا افراد خاص است که جزئیات آن در شورای شهر تصویب خواهد شد. حداقل پرداختی مردم برای محدوده سبز (طرح ترافیک) ۹۶۰۰ تومان خواهد بود که با ضربدر تعداد روزها (۲۲۶) به دومیلیون و ۱۶۹هزار تومان می‌رسد و حداکثر پرداختی مردم ۳۶هزار تومان است.»

با وجود عزم جدی شهرداری برای اجرای طرح جدید، دیروز سردار میهماندار، رئیس پلیس راهور تهران، با اشاره به این‌که حذف طرح ترافیک در سال آینده در مرحله کارشناسی است، گفت: «هنوز ابهامات پلیس در این‌باره برطرف نشده است. این طرح ازسوی شهرداری تهران ارائه شده که براساس آن پیشنهاد شد فروش کارت طرح ترافیک حذف و شارژ کارت جایگزین شود. از سوی دیگر، براساس این طرح پیشنهاد شد طرح زوج و فرد پولی شود. از نظر ما، هنوز این طرح ابهاماتی مانند مشخص‌نبودن میزان تقاضای سفر روزانه، فشار به معابر پیرامونی زوج و فرد با پولی‌کردن این محدوده و... دارد. به‌طور قطع، اجرایی‌شدن این طرح تصمیم صرف یک نهاد یا سازمان نیست. اگر امسال کارشناسی طرح از نظر پلیس نتیجه بدهد و مراحل دریافت مصوبات آن طی شود، شاید این طرح به سال آینده برسد، ولی احتمال اجرایی‌نشدن آن با این فرصت کم، زیاد است.»

نهم دی‌ماه علی پیرحسین‌لو، مشاور فرهنگی معاونت حمل‌ونقل و ترافیک تهران، با اشاره به حذف آرم طرح ترافیک، گفت: «طرح ترافیک به شیوه‌ای که در حال حاضر اجرا می‌شود با چالش‌های جدی روبه‌رو است. اولین چالش این است که این طرح هیچ تاثیر مثبتی بر آلودگی هوا ندارد. دومین چالش این است که این طرح عملا کارکرد موثری در راستای مهار یا حداقل روان‌سازی ترافیک ندارد. سومین چالش این است که توزیع آرم‌های طرح ترافیک هم‌اکنون به‌شکل کاملا ناعادلانه و تبعیض‌آمیزی انجام می‌شود و حداقل هیچ معیار منطقی و دارای توجیهی برای اجرای آن وجود ندارد. واقعیت این است که حدود ۱۱۸هزار سقف فروش طرح روزانه وجود دارد که از این تعداد، ۹۸هزار طرح مربوط به حوزه‌های ارگانی و سهمیه‌های مختلف بوده و ۲۰هزار طرح مربوط به عموم مردم است.»

هفتم دی‌ماه افشین حبیب‌زاده، معاون نظارت شورای شهر تهران، درباره پیشنهاد جدید شهرداری در زمینه طرح ترافیک گفت: «پیشنهاد طرح ترافیک به‌صورت عوارضی در شهرداری تهران در حال بررسی است و ما امیدواریم این طرح در سال آینده اجرا شود. تلاش ما این است که با اجرای این طرح عامل بازدارنده در زمان آلودگی هوا در محدوده طرح ترافیک ایجاد کنیم و از آن‌جا که ضرایب پرداخت این عوارض در زمان آلودگی هوا افزایش می‌یابد، می‌تواند عامل بازدارنده باشد. طرح ترافیک نه به‌صورت پیش‌فروش و نه به‌صورت روز فروش عرضه نمی‌شود و هرکسی اعم از ارگان‌های دولتی و غیردولتی بخواهند به منطقه طرح ترافیک ورود پیدا کنند‌‌، همان لحظه عوارض از حسابشان کسر می‌شود. برای سهمیه‌هایی که در قانون مشخص شده، مانند مراکز دولتی، آتش‌نشانی و آمبولانس‌ها شاید ضرایب متفاوت باشد، اما اصل کسر عوارض به قوت خود باقی است و این عوارض از شارژ کارت کسر می‌شود. هر کسی که قصد ورود به طرح را دارد، می‌تواند این کارت را تهیه کرده و در هنگام ورود به منطقه طرح، عوارض از کارت او کسر می‌شود.»

محمدعلی نجفی، شهردار تهران، هم هفتم دی‌ماه در پاسخ به سوالی درباره سرنوشت اجرای طرح ترافیک در سال آینده عنوان کرد: «نظر ما این است که تغییراتی را در طرح ترافیک اعمال کنیم، اما این نظر اول باید در شورای حمل‌ونقل و ترافیک به تصویب برسد. بعد باید در شورای شهر به تصویب برسد و در ادامه در دولت مطرح شود تا دولت در جریان قرار گرفته و نظارت خود را به ما منتقل کند. در این طرح، صدور آرم طرح ترافیک را به‌کلی منتفی می‌کنیم؛ چراکه هر سال صدهزار آرم طرح ترافیک به شکل‌های مختلف در کنار ۲۰هزار کارت شناور توزیع می‌شود. این درحالی است که ضابطه بسیار دقیقی بر نحوه توزیع آرم‌های طرح ترافیک حاکم نیست و مفاسد و مسائلی هم در گذشته درباره توزیع این آرم‌ها وجود داشته است.» او همچنین دهم دی‌ماه در حاشیه جلسه شورای شهر گفت: «ما طرح جدیدی برای کنترل ترافیک ارائه دادیم که اگر تصویب شود، تعداد ماشین‌هایی که وارد طرح می‌شوند کاهش می‌یابد و همه سهمیه‌های طرح ترافیک منتفی می‌شود. فقط ممکن است به خبرنگاران تخفیف داده شود.»