رویترز: آیا در ایران بحران توقعات وجود دارد؟

فرارو: یک رسانه انگلیسی ریشه‌های اقتصادی اعتراضات اخیر ایران را بررسی کرد.

خبرگزاری رویترز، طی گزارشی نوشت: اعتراضات در ایران نشان می‌دهد که اقتصاد مشکل دارد.

این خبرگزاری با اشاره به ناامیدی مردم از بیکاری و اوضاع معیشتی نوشت: شاید حسن روحانی در مواجهه با این اعتراضات گسترده مجبور شود از برخی از سیاست‌های اصلی اقتصادی عقب نشینی کند.

در این گزارش آمده: این اعتراضات ریشه در ناامیدی مردم از این مسئله است که رفع تحریم‌ها در ژانویه ۲۰۱۶ در ایجاد رونق اقتصادی ناکام مانده است.

با توجه به بیکاری ۱۲.۵ درصدی و تورم ۱۰ درصدی، بخش غیر نفتی اقتصاد به کوشش خود ادامه داد.

تامر بدوی، پژوهشگر انجمن الشرق در استانبول گفت: در ایران یک بحران توقعات و حس عمیق ناامیدی اقتصادی وجود دارد.

برای آرام کردن نارضایتی، شاید روحانی نیاز دارد تا پول دولتی بیشتری را صرف ایجاد شغل کند و با حمایت از نرخ تبادل ریال، تورم را محدود و برای ریشه کن کردن فساد گسترده تلاش بیشتری کند.

اما همه این اقدامات، مستلزم تغییر سیاستی خواهد بود. روحانی یک سیاست بودجه‌ای محافظه‌کارانه را دنبال کرد. مبارزه با فساد ریسک واکنش افراد ذی‌نفع را به همراه دارد.

مهرداد اعتمادی، اقتصاددان ایرانی و تحلیلگر شرکت مشاوره‌ای بتاماتریکس در لندن، گفته روحانی با "چالش بزرگی" در مبارزه با فساد مواجه بوده است. به اعتقاد او، شاید روحانی چاره‌ای ندارد.

این اقتصاددان افزود: مردم بیشتر و بیشتر ناامید می‌شوند، در این وضعیت، گهگاهی بروز نارضایتی وجود خواهد داشت.

روحانی پس از روی کار آمدن در سال ۲۰۱۳، به سرعت ولخرجی‌های مالی و سیاست‌های پولی احمدی نژاد را تغییر داد و سیستم اعانه پولی (یارانه) به ایرانیان دارای درآمد کم یا متوسط را محدود کرد.

چنین ریاضتی به طور فزاینده در بین مردم، نامحبوب شد. اقتصاد نیز علیرغم پایان تحریم‌ها به تقلای خود ادامه داد. بسیاری از بانک‌ها و شرکت‌های خارجی - تا حدودی به دلیل موضع سرسختانه دونالد ترامپ در قبال ایران- از تجارت با ایران سر باز زدند.

عمادی گفته یکی از تحقیقاتی که او نیز در آن مشارکت داشته، آشکار کرد که ایرانی‌ها به خاطر پنج دلیل از اقتصاد ناراضی هستند: بیکاری، قدرت خرید ضعیف، فساد، ارزش پایین ریال و توزیع ناعادلانه ثروت میان مناطق ایران.

این پژوهش نشان داد که دیدگاه ایرانیان درباره سه مسئله اول در سال جاری بدتر شده است. در برخی از مناطق جنوب شرق ایران، نرخ بیکاری میان جوانان به ۴۵ درصد رسید و بازار کار کوچکتر شد.

ارزش ریال در برابر دلار آمریکا از ۳۶۰۰۰ برای یک دلار در سال گذشته به ۴۲۹۰۰ ریال برای هر دلار رسید. ممکن است دولت روحانی با هزینه کردن مقدار بیشتری از دخایر ارزی خارجی ایران، از پول ملی حمایت کند، اما این امر خطر باز داشتن سرمایه‌گذاری خارجی را به همراه خواهد داشت.

در ادامه گزارش آمده: بدوی پیش‌بینی کرد که فراهم‌ساختن بهبودی سریع اقتصاد، برای دولت سخت خواهد بود. او گفته شاید دولت یک بسته تشویقی برای ایجاد شغل اعلام کند، اما بعید است که در بحث اعانه پولی (یارانه‌ها) عقب نشینی کند. مشکلاتی همچون تنوع‌بخشی به اقتصاد و سیستم بانکی بدهکار فقط در بلندمدت می‌توانند حل شوند.

بدوی در پایان گزارش افزود: حدس من این است که هیچ چیز مهمی تغییر نخواهد کرد. دولت سعی خواهد کرد تا با مردم صریح باشد و ابتکارعمل‌هایی پیشنهاد دهد. اما مشکلات ساختاری وجود دارد: تنوع‌بخشی به اقتصاد، سیستم بانکی و روابط با سایر جهان بخصوص با ترامپ.