هفتِ مدیری با سینما مهربان‌تر می شود

آسمان آبی- گلاویژ نادری: رویکرد تلویزیون به سینمای ایران مدت‌هاست که روال ثابتی دارد. مدیران تلویزیون سال‌هاست که نباید از سینما حمایت کنند. حالا زمانی با تحریم فیلم‌های سینمایی و پخش‌نکردن تیزر آن‌ها این کار را انجام می‌دهند یا زمانی با تولید و ساخت برنامه‌‌هایی که در ظاهر به سینما می‌پردازند و در باطن اهداف ضد آن را دنبال می‌کنند، کار خود را پیش می‌برند. یکی از این برنامه‌ها که در این سال‌ها بالا و پایین‌های زیادی را تجربه کرده برنامه «هفت» بوده است.

در زمانی که اجرای این برنامه به‌عهده فریدون جیرانی بود، او با پرداختن به زندگی شخصی افرادی مانند ابوالفضل پورعرب و فریماه فرجامی، انتقاد بسیاری از اهالی سینما را برانگیخت و افرادی مانند رسول صدرعاملی، رخشان بنی‌اعتماد و... به‌شدت به این برنامه انتقاد کردند. برای فصل دوم درنهایت کار به دست محمود گبرلو رسید. او کاراکتری محافظه‌کار دارد و از او برنمی‌آمد که مانند جیرانی بتواند این برنامه را پیش ببرد. درواقع، مدیران هم از او چنین انتظاری نداشتند و حضور رخشان بنی‌اعتماد با ظاهر و حرف‌هایی که مطابق میل مدیران تلویزیون نبود، کار را برای گبرلو سخت کرد. مدیران سیما که فهمیده بودند اهداف‌شان با اجرای فردی محافظه‌کار تامین نمی‌شود، به دنبال گزینه‌ای رفتند که در عین داشتن صراحت،‌ جسارت لازم برای تاختن به سینما را هم داشته باشد و در مواقع لزوم بی‌محابا و بدون ترس بتواند به هرکس و هر فیلمی بتازد. آن‌ها در میان جست‌وجو برای انتخاب چنین فردی به بهروز افخمی رسیدند که هم برای تلویزیون سریال ساخته بود و مدت‌هاست که موفقیت سینمایی ویژه‌ای را تجربه نکرده است. افخمی هم که سال‌هاست با مسعود فراستی دوستی و رفاقت دارد و او را یکی از منتقدان برجسته سینما می‌داند، برای منتقد برنامه گزینه‌ بهتری نداشت.

این دو از ابتدا چنان رویکرد انتقادی به سینمای ایران داشتند که افخمی از همان قسمت‌های اول کار سینمای ایران را تمام‌شده دانست و به‌صراحت اعلام کرد مرگ سینمای ایران نزدیک است. کمتر فیلمی از زیر دست افخمی و فراستی به سلامت عبور می‌کرد و رویکرد انتقادی برنامه به‌اندازه‌ای رسید که بسیاری از فیلمسازان عطای حضور به این برنامه را به لقایش می‌بخشیدند. بزرگان سینما مانند کیمیایی هم از نیش و کنایه فراستی در امان نماندند تا جایی که سیل انتقاد اهالی سینما به این برنامه شدت گرفت و جالب این‌جا بود که نه افخمی و نه فراستی از این انتقادات ناراحت نمی‌َشدند، بلکه آن را برگ برنده خود می‌دانستند و اعتقاد راسخ داشتند که کارشان درست است و به هدف خود رسیدند. درواقع، همان هدفی که مدیران سیما هم در پی آن بوده و اصلا از ابتدا آن را از آن‌ها طلب کرده بودند. سال گذشته، افخمی و فراستی چنان به فیلم‌های جشنواره فجر می‌تاختند که علیرضا داوودنژاد، کارگردان فیلم «فراری»، در هنگام دریافت جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره مقابل چشم هزار تماشاگر مراسم اختتامیه در برج میلاد به‌شدت به برنامه «هفت» انتقاد کرد و گفت: «چرا رسانه ملی به‌جای این‌که برای جوانان شور و شعف ایجاد و تشویق‌شان کند مدام سعی در ایجاد حاشیه دارد. جواب سوال مشخص است وقتی صداوسیما مدام فیلم‌های هالیوودی تبلیغ و پخش می‌کند، معلوم است که برنامه‌ای برای سینما می‌گذارد که مدام درحال تخریب سینماست و به توهین و حاشیه‌سازی می‌پردازد. امیدوارم تدبیری اندیشیده شود و دیگر شاهد این‌گونه برنامه‌ها نباشیم.»

آش تا جایی شور شد که با تغییر رئیس سازمان سیما،‌ مدیران جدید این برنامه و حملات آن به سینمای ایران را برنمی‌تابیدند. مدیران تازه‌‌ای پا به میدان گذاشته بودند که قرار بود رفتار ملاطفت‌آمیزی با سینمای ایران داشته باشند. قرار بود از بسیاری از هنرمندانی که از تلویزیون قهر کرده بودند و به سینما رفته بودند، دلجویی شود و آن‌ها را به تلویزیون بازگردانند که یکی از آن‌ها مهران مدیری بود. در این راستا، مذاکرات اهالی سینما با مدیران سیما هم بعد از چند سال نتیجه داد و تیزر فیلم‌های سینمایی با کمترین دخل و تصرف مدیران تلویزیون از بسیاری از شبکه‌ها روی آنتن رفت. حالا وضعیت کمی تغییر کرده بود؛ به‌همین دلیل، دیگر جایی برای افخمی و فراستی باقی نمانده و مدیران تصمیم گرفتند، «هفت» را تعطیل کنند.

حالا در آستانه جشنواره فیلم فجر، مدیران سیما که می‌دانند «هفت» تنها برنامه‌ای است که می‌تواند توجه مخاطب را در این ۱۰روز به تلویزیون جلب کند به دنبال شروع جدید این برنامه هستند. قضاوت درباره تغییر رویکرد مدیران سیما نسبت‌به سینما را باید به زمان پخش برنامه سپرد، اما حالا که مهران مدیری به‌عنوان مجری برنامه انتخاب شده می‌توان پیش‌بینی کرد این‌بار برنامه «هفت» کمی مهربان‌تر با سینمای ایران خواهد بود؛ چراکه مدیری بعد از ساخت فیلم اولش، پیش‌تولید فیلم دوم خود را آغاز کرده و قرار نیست به این زودی‌ها زیر پای خود را خالی کند، اما از سوی دیگر، او در برنامه «دورهمی» نشان داده زبان نقد تند و تیزی دارد. با پنبه سرها می‌برد و انتقادهای جسته‌وگریخته‌اش به دولت آن‌قدر نافذ، برنده و همه‌گیر است که تا مدت‌ها دهان به دهان و از طریق دنیای مجازی دست‌به‌دست می‌شود.

احتمالا او همین رویه را در برنامه «هفت» هم پی خواهد گرفت؛ یعنی دقیقا همان چیزی که مدیران تلویزیون هم در پی آن هستند. آن‌ها می‌خواهند انتقادات‌شان به دولت و مدیران زیرمجموعه آن با زبانی گفته شود که مورد پذیرش خاص و عام قرار گیرد و به‌خوبی شنیده شود و انعکاس آن در جامعه به‌اندازه‌ای باشد که تا مدت‌ها تاثیرش از یاد کسی نرود و مهران مدیری در چنین شرایطی بهترین گزینه اجرای برنامه ‌«هفت» است.