احتمال بروز جنگ جدید در سوریه وجود دارد

خبرگزاری فارس: پایگاه خبری اسپوتنیک طی گزارشی به قلم «لوئیس دوتربنت» در نسخه فرانسوی‌زبان خود نوشت: حمله کردها به سوریه بار دیگر منطقه خاورمیانه را دچار مشکل کرده و فرانسه خواستار برگزاری نشست فوق‌العاده شورای امنیت سازمان ملل شده است.

آنکارا معتقد است که فرانسه در این بین طرف یک گروه تروریستی را گرفته و پاریس را تهدید به برخورد کرده است اما آنچه هم‌اکنون در این میان قابل توجه است این است که آیا این امکان وجود دارد که در پشت پرده این تهدید، شاهد شکاف در روابط میان آنکارا و پاریس باشیم یا خیر؟

ژنرال «دومینیک ترنکاند» کارشناس و تحلیلگر سیاست بین‌الملل و مشاور دفاعی «امانوئل ماکرون» رئیس‌جمهور فرانسه در جریان رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری این کشور در گفت‌وگو با اسپوتینک اعلام کرده که درخواست فرانسه برای برگزاری نشست شورای امنیت سازمان ملل درخواستی جامع و کلی است که موضوع تهاجم ترکیه به منطقه تحت اختیار کردها در سوریه تنها بخشی از آن است.

به اعتقاد این کارشناس سیاست بین‌الملل، هدف پاریس از طرح درخواست برگزاری نشست فوق‌العاده شورای امنیت سازمان ملل، تنها عملیات نظامی «شاخه زیتون» است که آنکارا آن را با هدف نابودی نیروهای کرد سوریه به راه انداخته است چرا که ترکیه کردهای مستقر در شمال سوریه را تروریست دانسته و خاک خود را در معرض خطر می‌بیند.

بنابراین ترکیه پس از جمع کردن نیروها و تجهیزاتش در مرز جنوبی خود، عملیات نظامی را به راه انداخت و بی هیچ ابایی کسانی را که از دشمنانش حمایت و دفاع می‌کنند، مورد تهدید قرار داد.

اما در این میان، فرانسه هم معطل نکرد و بی‌درنگ به حمله علیه منطقه کردنشین «عفرین» در شمال غرب سوریه واکنش نشان داد.

«فلورنس پارلی» وزیر دفاع فرانسه روز یکشنبه گذشته طی هشداری از ترکیه خواست به عملیات نظامی خود پایان دهد و «ژان ایو لودریان» وزیر خارجه فرانسه خواستار برگزاری نشست فوق‌العاده شورای امنیت سازمان ملل شد؛ درخواستی که همتای ترک وی در پاسخ به آن اعلام کرد که چنانچه فرانسه یا هر کشور دیگری موضوع عفرین را به شورای امنیت سازمان ملل ببرد، ترکیه این مسئله را به منزله حمایت از یک سازمان تروریستی قلمداد می‌کند و در نتیجه به آن واکنش نشان می‌دهد.

این بیانیه نشان دهنده بروز تنش شدید است و بیانگر آن است که روابط میان پاریس و آنکارا ممکن است به زودی تخریب شود اما ژنرال ترنکاند نظری دیگری در این باره دارد.

به اعتقاد این تحلیلگر سیاست بین‌الملل، این مسئله منجر به بروز گسیختگی در روابط میان آنکارا و پاریس نخواهد شد و زمانیکه بحث کردها مطرح باشد، واکنش‌های تند ترکیه به خوبی شناخته شده هستند.... وی معتقد است که کردها بخشی از ائتلاف مبارزه با داعش بوده‌اند و بخشی از فیزیولوژی هستند که ما پس از جنگ باید در سوریه داشته باشیم.

این ژنرال فرانسوی همچنین معتقد است که به رغم ارتباطات و پیوندهای متصل کننده کردها به فرانسه به ویژه به واسطه مبارزات آنها علیه داعش، اوضاع کنونی به روابط میان پاریس و آنکارا صدمه و لطمه‌ای وارد نخواهد آورد اما این پرسش مطرح است که آیا عملیات علیه کردها هیچ تأثیری بر روابط ترکیه با سایر عوامل مناقشه سوریه نیز نخواهد گذاشت؟

در پاسخ باید گفت که باید به یاد داشته باشیم که تمامی این عملیات‌ها با اعلام آمریکا برای ایجاد یک نیروی مرزی ۳۰۰ هزار نفری عمدتا کرد مستقر در مرز میان سوریه و ترکیه ارتباط دارد. بنابراین واکنش آمریکایی‌ها ورای انتظار است.

دومینیک ترنکاند در ادامه با اشاره به عضویت آنکارا در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) گفت: «از همان ابتدا، موضع ترکیه در ناتو یک مشکل واقعی بوده است چرا که این کشور دیگر عامل ثبات نیست بلکه عامل خصومت است.»

امانوئل ماکرون رئیس‌جمهور فرانسه چند هفته پیش در دیدار با «رجب طیب اردوغان» همتای ترک خود به طور آشکار و شفاف نظر خود درباره موضع ترکیه در قبال اتحادیه اروپا را اعلام کرد و خطاب به وی گفت: «مشکل ناتو حل نشده اما یک مسئله واقعی وجود دارد که بالاخره باید حل شود. کشوری که در قبال سوریه متخاصم شود و با متحدان و هم‌پیمانانش در ناتو مخالفت کند، لزوما یک کشور خرابکار و اخلالگر است و قطعا باید بخاطر این رفتار با آن برخورد شود.»

بنابراین واضح است که اقدامات نظامی آنکارا در سوریه آمریکا و سایر اعضای ناتو را به دردسر انداخته و برای آنها ایجاد مشکل می‌کند.

مصر نیز مانند ایران به عنوان یکی از عاملان مهم در مناقشه سوریه، با اعلام مخالفت خود علیه تصمیم اردوغان برای حمله به کردهای سوریه، به عملیات «شاخه زیتون» واکنش نشان داد و روسیه هم با دعوت متحد ترک خود به خویشتنداری و اعلام حمایت دیپلماتیک از دمشق هر آنچه در توان داشت انجام داد.

در حالیکه داعش دیگر به پایان خود رسیده، این جنگ جدید احتمالا تلاش‌های مسکو در حل مناقشه سوریه و مجموع روند مذاکرات آستانه را نیز از بین برده و بر باد خواهد داد.

ژنرال ترنکاند می‌گوید: «ما پیوندهای میان روسیه و ترکیه را می‌شناسیم بنابراین روسیه باید برای آرام کردن ترکیه و تعدیل ناراحتی آن به ایفای نقش خود بپردازد. در خصوص مذاکرات آستانه نیز باید گفت که اقدام نظامی ترکیه علیه کردهای سوریه می‌تواند روند مذاکرات آستانه را به نابودی بکشاند و مناطقی را که تنش در آن فروکش کرده، بار دیگر به مناطق جنگی تبدیل کند. بنابراین این امر طبیعتا برای مذاکرات آستانه ایجاد مشکل خواهد کرد.»

اگرچه برخی از همسایگان ترکیه از اقدام آنکارا علیه کردها حمایت می‌کنند، اما تمایل اردوغان به توسعه‌طلبی در عین حال همین همسایگان و آمریکا و روسیه را نگران می‌کند. در خصوص فرانسه نیز این کشور امیدوار است که از این بحران جدید به نفع خود استفاده کند و مصداق این امر هم بیانات اخیر پاریس بود که اعلام کرد فرانسه بخشی از شورای امنیت است و قانونا این حق را دارد که برای بررسی موضوعی که امنیت بین‌المللی را تهدید می‌کند، تمامی اعضای شورا را گردهم آورد؛ چرا که فرانسه خواستار ایفای نقش در حصول صلح در سوریه است.

دولت ترکیه که از چندین ماه قبل تهدید به اجرای عملیات نظامی جدید در شمال سوریه علیه شبه‌نظامیان کرد در این منطقه می‌کرد، بعد از اعلام تصمیم آمریکا برای ایجاد ارتش کردی ۳۰هزار نفری در سوریه، مجاب به آغاز آن شد و از شنبه گذشته عملیاتی را علیه شبه‌نظامیان کرد «حزب اتحاد دموکراتیک» و «یگان‌های مدافع خلق» آغاز کرده است.

آنکارا این شبه نظامیان را شاخه سوری گروهک «حزب کارگران کردستان» (پ.ک.ک) می‌داند و گفته مقابله با هر نوع تهدید علیه امنیت ملی خود را «حق مشروع» خود می‌داند.

سوریه «به شدت» این حمله را محکوم کرده و گفته این عملیات در ادامه سیاست‌های خصمانه و توسعه‌طلبانه شخص «اردوغان»، رئیس جمهوری ترکیه صورت می‌گیرد.

تاکنون ۶۴ هزار نظامی ترکیه در جریان این عملیات در خاک سوریه حضور داشته و با ورود به ۷۰ روستا، شبه‌نظامیان کرد را از بین برده‌اند. این نیروها گستره عملیات خود را به شهر «اعزاز» در شرق عفرین و استان حلب افزایش داده‌اند.

عملیات نظامی ترکیه در عفرین، شمال سوریه، تحت عنوان «شاخه زیتون» در حالی روز چهارم خود را پشت سر گذاشته که ۳ نظامی این کشور کشته شده و نیروهای ترکیه ۸ کیلومتر در عفرین پیشروی کرده‌اند.