بحران آب؛ هنوز پابرجا

روزنامه ایران: بعد از گذشت چهار ماه کم بارشی شدید، با بارش سنگین برف در دو روز گذشته، سرانجام نیمی از کشور چهره زمستانی به خود گرفت. این بارش در حالی رخ داد که میانگین بارش از ابتدای مهر تا پایان دی ۴۰ میلیمتر بوده که ۶۰ میلیمتر کمتر از نرمال است و خوشبختانه بارش اخیر تا حدی ناچیز بخشی از این کم بارشی را تعدیل کرد.

در همین حال پیش‌بینی فصلی سازمان هواشناسی کشور حاکی‌ است از ابتدای بهمن تا اواخر اردیبهشت ماه سال ۹۷ به مدت چهار ماه بارش‌های نسبتاً خوبی در حد نرمال و در برخی مناطق فراتر از نرمال در کشور خواهیم داشت که عموماً در زمستان به شکل برف و در بهار باران خواهد بود که در این صورت کم بارشی چهار ماه اول سال زراعی تا حدودی جبران می‌شود اما باز هم در مقایسه با بلند مدت، کشور با کاهش ۲۰ تا ۲۵ درصد مواجه خواهد بود.

اما چون مدتهاست بارندگی‌ها کم شده و بارش برف غیبت زیادی داشته لذا حالا که برف می‌بارد، بیشتر از باران به چشم مردم می‌آید بنابراین مردم خیلی خوشبین نباشند که این برف سنگین جبران کمبود آب و خشکسالی‌های بلندمدت کشور را کرده، بلکه بدانند همچنان کشور با بحران شدید آب مواجه است و توجه داشته باشند که آب معادل این برف سنگین در حد ۴ درصد بارش سالانه است.

وضعیت آب در کشور با توجه به کاهش بارش و افزایش مصرف در سال های اخیر خیلی خراب است بویژه در منطقه تهران که تنها 20 درصد سدها اکنون آب دارند که طبیعی است بعد از این، همه ما باید با کاهش بارش و کمبود آب در کشور سازگار شویم و چاره‌ای جز این نداریم.

اما بارشی که در روزهای اخیر بخش‌های وسیعی از نیمه شمالی و غربی ایران را به صورت برف دربرگرفت تحت تأثیر سامانه بارشی بود که از مدیترانه به سمت ایران آمده و لبه این سامانه بارشی تا جنوب زاگرس مرکزی هم کشیده شده به همین دلیل بخشی از لرستان و شمال ایلام را هم تحت تأثیر قرار داده اما عمده بارش‌ها در استان‌های قم، تهران، البرز، زنجان، مرکزی، آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل، همدان، کردستان و کرمانشاه بود که روز گذشته با شدت کمتر به سمنان و خراسان هم رسید.

اما نکته جالب در بارش اخیر این بود که همیشه انتظار می‌رود مناطق شمالی‌تر و ارتفاعات البرز شاهد بیشترین بارش برف باشد که به‌دلیل حرکت این سامانه بارشی از غرب، مناطق غربی و جنوبی استان تهران به طور چشمگیری تحت تأثیر قرار گرفت برای همین میزان برفی که در فرودگاه امام خمینی(ره) یا شهریار شاهد بودیم از دماوند و فیروزکوه بیشتر بود. بر اساس اعلام ایستگاه‌های سازمان هواشناسی تا ساعت 9 و نیم صبح دیروز یکشنبه در منطقه فرودگاه امام خمینی(ره) حدود 70 سانتیمتر و فرودگاه مهرآباد 23 سانتیمتر برف ثبت شده بود، این میزان همچنین در طالقان 30 سانتیمتر، شهریار 42 و در دماوند و فیروزکوه 11 سانتیمتر بارش بود که البته با تداوم بارش در ساعت‌های بعدی اندکی مقدار آن افزایش یافت.
در منطقه دیزین و شمشک هم بارش برف تا ۵۰ سانتیمتر تا صبح دیروز پیش‌بینی شده بود و در دامنه‌های دماوند در پارک ملی لار هم بیش از نیم متر برف را پیش‌بینی کردیم. اما با پایان یافتن بارش‌ها از صبح امروز شاهد برودت شدید هوا خواهیم بود که این کاهش دما در ایستگاه مهرآباد برای روز دوشنبه تا منفی ۶ درجه و در روز سه‌شنبه تا منفی ۹ درجه می‌رسد، از این‌رو به نظر می‌رسد روز دوشنبه و سه‌شنبه شاهد یخبندان گسترده‌ای در سطح شهر تهران و نیمه شمالی کشور باشیم که با توجه به وجود برف در بیشتر مناطق مشکلاتی در تردد ایجاد خواهد شد.

پیش‌بینی‌های هواشناسی نشان می‌دهد نیمه جنوبی کشور نیز در نیمه دوم بهمن تحت تأثیر سامانه‌های بارشی قرار خواهد گرفت که با توجه به کمبودهای شدیدی که داریم حتی اگر این بارش‌ها سیلابی هم باشد باز هم خسارات ناشی از این سیلاب‌ها به زیرساخت‌ها قطعاً کمتر از خسارات ناشی از خشکسالی است و اگر مردم نیز هشدارهای هواشناسی را جدی بگیرند قطعاً می‌توان از بروز خسارت جانی و مالی پیشگیری کرد.

*مشاور امور پیش‌بینی سازمان هواشناسی کشور