نقد اصلاح طلبانه‌ی معاون اول روحانی به دولت

روزنامه اعتماد: اولين‌بار نيست كه اسحاق جهانگيري، ‌معاون اول رييس‌جمهوري و تنها نماد و نماينده اصلاح‌طلبي در دولت «گفت‌وگو» را پيشنهاد مي‌دهد. او چند وقتي است كه در هر مراسمي كه به عنوان مدعو سخنراني مي‌كند به انحاي مختلف از ضرورت گفت‌وگو سخن مي‌گويد. اين‌بار اما به سراغ دولت رفته است؛ همان چارچوب و سيستمي كه قريب به ٥ سال است عضوي از آن محسوب مي‌شود. جهانگيري كه همواره جريان‌هاي سياسي را خطاب قرار مي‌داد و آنها را به تحقق گفت‌وگوي ملي دعوت مي‌كرد، اين‌بار ترجيح داد نقد درون‌ساختاري داشته‌ باشد و دولت را نشانه بگيرد. دولتي كه از سوي بدنه اجتماعي و حاميانش هم با اين نقد مواجه شده كه در تعامل با آنها كم گذاشته است.

معاون اول حسن روحاني گويي با اصلاح‌طلباني كه معتقدند بايد رويكردي حمايت‌گرايانه توام با انتقاد داشت همصدا شده است و مي‌خواهد از درون دولت و با تريبون‌هايي كه در اختيار دارد پيام اصلاح‌طلبان را به گوش رييس دولت برساند. آن‌هم در شرايطي كه نقش و تاثيرگذاري‌اش در دولت دوم تحت‌تاثير طيف جديد و تازه‌نفسي است كه در نهاد رياست‌جمهوري قدرت بيشتري يافته‌اند.

از منظري ديگر اشارات مكرر معاون اول رييس‌جمهوري و البته تاكيد حسن روحاني به عنوان دومين مقام عاليرتبه كشور نه از سر اتفاق بلكه احتمالا در پي بحران‌هايي است كه چند ماهي پس از آغاز به كار دولت روز به روز افزايش يافت و در دي‌ماه سال جاري به اوج خود رسيد. شايد اين التهابات به بهمن نرسيده فروكش كرد اما به زعم اغلب تحليلگران همچنان پتانسيل بازتوليد دارد و بايد براي آن راهكار جست.

همان‌ زمان هم يكي از مهم‌ترين راهكارهاي مطرح‌شده «گفت‌وگو» بود. عده‌اي «گفت‌وگوي» مستقيم رييس‌جمهوري با مردم را پيشنهاد دادند. برخي از «گفت‌وگو» ميان جريان‌هاي سياسي كه پيش‌تر مطرح شده‌بود ياد كردند، تعدادي «گفت‌وگو»هاي چندجانبه ميان مسوولان ارشد نظام را چاره‌اي براي آرام كردن فضاي ملتهب مي‌دانستند و...

به هر روي گرچه طرح «گفت‌وگو» طرحي تازه نيست اما همچنان و هنوز مورد تاكيد قرار مي‌گيرد. اسحاق جهانگيري ظهر ديروز طي سخناني در مراسم آيين نكوداشت هشتادمين سالگرد تاسيس كتابخانه ملي كه در تالار قلم اين مجموعه برگزار شد، از مضرات حذف « گفت‌وگو» سخن گفت و اين‌بار ترجيح داد منتقد رفتار دولت در تحقق اين امر باشد.

او بار ديگر يادآور شد كه بايد ميان اقشار مختلف ملت و دولت و نخبگان گفت‌وگوي ملي آغاز شود و حتي كتابخانه ملي را مكان خوبي براي شكل‌گيري اين گفت‌وگو دانست. جهانگيري اين‌بار به نكته‌اي كليدي اشاره كرد و گفت: «متاسفانه گفت‌وگو از دستور كار ما حذف شده و به تعارض روي آورده‌ايم كه فشار سنگيني را به جامعه وارد مي‌كند.»

تعارض به جاي گفت‌وگو و فشار سنگين ناشي از آن‌كه به جامعه تحميل مي‌شود شايد همان علت شكل‌گيري پيشنهاد گفت‌وگوي ملي بود كه از سوي اصلاح‌طلبان مطرح شد اما با مخالف‌خواني‌ها و شرط و شروط‌گذاري جريان راست به محاق رفت.

البته اشاره جهانگيري اين‌بار تنها به جريان‌هاي سياسي نبود و پاي دولت را هم به ميان كشيد. جهانگيري با اشاره به اينكه ما به خودمان هم اين نقد را وارد مي‌كنيم كه به عنوان دولت، گفت‌وگويي با اصولگرايان، اصلاح‌طلبان و نخبگان نداريم و بايد خلأ گفت‌وگو را پر كنيم، گفت: «عبور از چالش‌ها ممكن است و اصلاحات اقتصادي و سياسي كه بايد اتفاق بيفتد در همين چارچوب موجود ممكن مي‌شود ولي به عنوان پيش‌نياز، بايد سرمايه اجتماعي را ترميم و باب گفت‌وگو را باز كنيم كه مطمئنم اين امر با همدلي و همراهي نخبگان كشور ممكن مي‌شود.»