آیا دانکرک اسکار را تصاحب می‌کند؟

روزنامه اعتماد- تمنا استاد: تازه‌ترين اثر كريستوفر نولان، نمايشي است كه بخشي از اتفاقات جنگ جهاني دوم را روايت مي‌كند. سال ١٩٤٠ است و هنوز امريكايي‌ها وارد جنگ نشده‌اند؛ چهارصد‌هزار سرباز بريتانيايي، فرانسوي، بلژيكي و كانادايي در منطقه‌اي ساحلي به نام «دانكرك» در فرانسه گير افتاده و آلماني‌ها آنها را محاصره كرده‌اند.

آب‌هاي اين منطقه عميق نيست و تنها كشتي‌هاي كوچك مي‌توانند به تخليه سربازان از اين ساحل جهنمي كمك كنند. اين يك ماجراي واقعي است كه وينستون چرچيل نخست‌وزير وقت بريتانيا، آن را يك معجزه بزرگ ناميد. از لحاظ تاريخي درباره اينكه معجزه دانكرك پيروزي متفقين بوده يا اشتباه بزرگ هيتلر- به دليل دستور توقف موقت ارتش آلمان- بحث و اختلاف‌نظر وجود دارد؛ اما مسلم اين است كه نولان از اين واقعه تاريخي يك شاهكار بر پرده نقره‌اي خلق كرده است. كوتاه‌ترين اثر سينمايي نولان اين قابليت را دارد كه تماشاگر را ١٠٦ دقيقه غرق در هيجان و اضطراب روي صندلي خود ميخكوب كند. داستان غيرخطي فيلم از سه جبهه دريا، خشكي، آسمان روايت مي‌شود و بيننده شاهد تصاويري چشم‌نواز و در عين حال تكان‌دهنده است. فيلمبرداري فوق‌العاده اين فيلم با دوربين ٧٠ ميلي‌متري نقش موثري در خلق اين صحنه‌ها داشته و اكثر منتقدين توصيه كرده‌اند كه اين فيلم را حتما بر پرده آيمكس تماشا كنيد. نولان كه براي فيلم پيشين خود، «ميان ستاره‌اي» موفق به كسب جايزه اسكار بهترين جلوه‌هاي ويژه شده بود، در اين اثر تلاش كرده تا كمترين استفاده را از فناوري‌هاي يارانه‌اي داشته باشد. او از هواپيماهاي قديمي جنگي و كشتي‌هاي كوچك واقعي بهره برده تا صحنه‌ها تا حد امكان واقعي به نظر برسند. دانكرك فيلمي است كه ديالوگ‌هاي كوتاه و اندكي دارد و اين برخلاف تمام آثار پيشين نولان است كه با ديالوگ‌هاي اثرگذار فيلم‌ها را متمايز مي‌كرد و بخشي از امضاي او محسوب مي‌شد. حتي در سه‌گانه به ظاهر بلك‌باستري «بتمن»، اين اتفاق رخ داده است و گفت‌وگوهاي بين شخصيت‌هاي اين سه‌گانه جزو ماندگارترين نقل‌قول‌‌هاي تاريخ سينما به شمار مي‌آيند. نولان در اين فيلم بار روايت را بر دوش تصاوير نهاده است؛ اما باز هم ردپاي او در نوع روايت، تدوين، فيلمبرداري، موسيقي و در نهايت كارگرداني مشخص است. دانكرك بخش بزرگي از موفقيت خود را مرهون موسيقي متن هانس زيمر است. قسمت اعظمي از دلهره وتعليق فيلم كه به عقيده نولان مهم‌ترين عنصر در دانكرك است توسط موسيقي فيلم به تماشاگر القا مي‌شود و زيمر براي ايجاد اين حس در برخي از قطعات از صداي تيك‌تاك ساعت استفاده كرده است.

ديمن شزل كارگردان آثار تحسين‌شده‌اي چون «لالالند» و «شلاق» در خصوص فيلم دانكرك و موسيقي آن چنين گفته است: «اين فيلم به يك اندازه درباره سينما و موسيقي است؛ جرياني پيوسته و نفسگير از تصوير و صدا كه اساسي و بنيادين به نظر مي‌رسند.»

دانكرك با وجود نامزدي براي سه جايزه بهترين فيلم درام، بهترين كارگردان و بهترين موسيقي، در گلدن‌گلوب امسال ناكام ماند. همچنين با وجود اينكه در هشت بخش كانديداي دريافت جوايز بفتا بود، اما بازهم نتوانست به‌جز كسب عنوان بهترين صداگذاري، موفقيت ديگري به دست آورد. بااين‌حال اين فيلم توانسته نمره ٩٤ را از منتقدان سختگير كسب كند و اغلب آنها نبوغ نولان را در خلق اين اثر ستوده‌اند. دانكرك براي اسكار سال جاري هم نامزد دريافت هشت جايزه براي كارگرداني، فيلمبرداري، تدوين، تدوين صدا، ميكس صدا، طراحي صحنه، موسيقي متن و همچنين بهترين فيلم سال شده است. به نظر مي‌رسد كه آثاري چون «شكل آب» و « سه بيلبورد خارج از ابينگ، ميزوري» رقباي قدرتمندي براي اين اثر ارزشمند تاريخي در آكادمي امسال باشند و حتي با توجه به ليست برندگان گلدن‌گلوب و بفتا برخي منتقدين شانس اين دو فيلم را براي دريافت جوايز اصلي بيشتر از دانكرك مي‌دانند؛ اما داوران آكادمي هم نشان داده‌اند راي آنها هميشه قابل پيش‌بيني نيست. از‌اين‌رو عاشقان نولان همچنان اميدوار هستند كه اين‌بار اسكار در دستان فيلمساز محبوب آنها بدرخشد.