سهم محصولات چینی از سوغات زائران مشهد!

روزنامه جوان: هر ساله نزديك به ۳۰ ميليون زائر ايراني و خارجي براي زيارت به مشهد مقدس سفر مي‌كنند كه بيشتر اين افراد در بازگشت مقدار قابل توجهي سوغات براي نزديكان خود مي‌آورند كه اين مهم مي‌تواند نقش مهمي در رونق اقتصادي اين شهر مهم مذهبي كشور داشته باشد، با اين وجود بررسي‌ها نشان مي‌دهد وجود انواع سوغات چيني از تسبيح و مهر نماز گرفته تا انواع پوشاك سبب شده تا توليدكنندگان اين استان و تمام كساني كه در زمينه اين توليدات فعال هستند نتوانند در رقابت با كالاهاي بي‌كيفيت و ارزان‌قيمت چيني كوچك‌ترين مقاومتي از خود نشان دهند؛ موضوعي كه سبب شد تا رئيس كميسيون سرمايه‌گذاري و مشاركت‌هاي شوراي شهر مشهد روز گذشته اعلام كند «ورود انواع كالاهاي بي‌كيفيت و ارزان‌قيمت چيني سبب شده تا سوغات زيارت در مشهد مورد غفلت واقع شود كه جا دارد با توجه به نامگذاري امسال از سوي مقام معظم رهبري در خصوص حمايت از توليد كالاي ايراني در اين خصوص اقدام لازم شود.»

قرار گرفتن بارگاه ملكوتي هشتمين امام شيعيان جهان در شهر مشهد مقدس سبب شده تا هر ساله آمار بالايي از مسلمانان از داخل و خارج براي زيارت مرقد امام رضا(ع) به اين شهر سفر كنند.

اين در حالي است كه طبق يك رسم ديرينه بسياري از اين افراد اقدام به خريد انواع سوغات موجود در اين شهر مي‌كنند تا به رسم تبرك براي عزيزان خود ببرند. لذا اين امر موجب شده تا اين مهم همواره از لحاظ اقتصادي از اهميت ويژه‌اي برخوردار بوده و تأثير مثبتي در رونق اقتصادي اين منطقه داشته باشد.

سهم 25 درصدي سوغات داخلي

با وجود اينكه استان خراسان رضوي و دو استان همسايه آن مي‌توانند نقش مهمي را در زمينه تأمين سوغات مورد نظر زائران ايفا كنند اما واردات انواع كالاهاي بي‌كيفيت سبب شده تا سهم اندكي نصيب اين سه استان شود. مديركل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان خراسان رضوي در اين خصوص مي‌گويد: «با توجه به ميزان قابل توجه خريد سوغات توسط زائراني كه به مشهد مقدس سفر مي‌كنند جا دارد در اين زمينه اقدامات مؤثري انجام گيرد.»
حسين زارع‌صفت مي‌افزايد: «بر اساس آخرين برآوردها، گردش مالي سالانه سوغات در مشهد حدود 2هزار ميليارد تومان است كه از اين ميزان ۷۵ درصد متعلق به توليدات خارجي و ۲۵ درصد متعلق به توليدات داخلي است.» اين در حالي است كه به گفته مهدي فروزان مديركل هماهنگي امور رفاهي زائران استانداري استان خراسان رضوي، زائران و گردشگران سالانه حدود ۹ هزار ميليارد تومان از مشهد مقدس خريد انجام مي‌دهند كه از اين ميزان بين ۱۷۰۰ تا ۲۵۰۰ ميليارد تومان به صورت اختصاصي فقط سوغات زيارت مي‌خرند. معاون امور بازرگاني و توسعه تجارت سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوي نيز در اين رابطه مي‌گويد: «در سازمان صنعت، معدن و تجارت، كارگروهي تحت عنوان ساماندهي سوغات زيارت تشكيل شده و طي چند ماه اخير گروه كالايي كه به عنوان سوغات توسط زائران خريداري مي‌شود را شناسايي كرده‌ايم.»

غفوري‌مقدم مي‌افزايد: «بر اساس گزارش‌هاي اين كارگروه و بازرسي‌هاي ميداني انجام شده، عمده‌ترين گروه‌هاي سوغاتي شامل زعفران و زرشك ۲۸ درصد، مهر و تسبيح ۱۵ درصد، نبات ۱۴ درصد، خشكبار ۷ درصد، پوشاك ۲۱درصد، صنايع دستي ۴ درصد، كفش ۵ درصد و ساير كالاها ۷ درصد مي‌شود كه از گروه‌هاي كالايي ذكرشده ۷۰ درصد توليد داخل و ۳۰درصد نيز كالاي خارجي هستند. البته بخشي از اين كالاهاي خارجي به صورت قاچاق وارد مي‌شوند.» وي ادامه مي‌دهد: «اين در حالي است كه با توجه به شرايط مناسب توليدات داخلي در كشور، درصد بالايي از كالاها مانند پوشاك و مهر و تسبيح وارداتي هستند كه اين موضوع تأثير منفي بر توليدات داخلي مي‌گذارد كه جا دارد با توجه به نامگذاري امسال از سوي مقام معظم رهبري در اين خصوص اقدام جدي شود.»

نگاهي نو به توليد سوغات داخلي

خراسان رضوي در زمينه انواع توليدات مانند صنايع دستي، سنگ‌هاي قيمتي، انواع خشكبار، زرشك، زعفران، عناب، عطر و... توليدات بسيار باكيفيت و فاخري دارد كه هر كدام از اين توليدات مي‌تواند نقش مهمي در رونق اقتصادي اين استان داشته باشد و عملاً زائراني كه براي زيارت به اين شهر سفر مي‌كنند را ترغيب به تهيه اين كالاهاي كاملاً ايراني كند.

رئيس كميسيون سرمايه‌گذاري و مشاركت‌هاي شوراي شهر مشهد در اين رابطه مي‌گويد: «موضوع سوغات زائران آن‌طور كه بايد مورد توجه قرار نگرفته و سوغات متبرك مشهد محصول كشور چين است. انواع مهر و تسبيح از اين كشور مي‌آيد و ما نتوانسته‌ايم متناسب با شهر امام رضا(ع)، شهر فردوسي و ديگر ويژگي‌هاي خاص اينجا، سوغات آن را طراحي كنيم و در شهر امام رضا(ع) يك نماد و سوغات طراحي نكرده‌ايم.»

احمد نوروزي مي‌افزايد: «فرصت‌هاي اقتصادي بايد به گونه‌اي معرفي شوند كه امكان تعريف پروژه‌هاي اقتصادي براي همگان فراهم باشد و به بياني ديگر، پروژه‌ها نبايد به دست عده‌اي خاص بيفتد و فرصت‌هاي بزرگ تنها براي آنها فراهم شود. بلكه بايد زمينه براي حضور افراد در شرايطي مشابه به وجود‌ آيد. گاهي در برخي حوزه‌ها، آن‌قدر سرمايه‌گذاري صورت گرفته كه ورود سرمايه جديد ممكن است آن را از توجيه اقتصادي خارج كند و به همين سبب اين سياست‌ها بايد در حوزه‌هايي بازدارنده و در بخش‌هايي نيز تشويقي باشد.» اين عضو شوراي شهر پنجم با تأكيد بر رونق توليدات داخلي و پررنگ شدن نقش سوغات داخلي ادامه مي‌دهد: «تنوع و كيفيت بالاي توليدات داخل استاني دو استان همسايه سبب شده تا در زمينه تأمين سوغات مورد نياز زائران هيچ كم و كاستي وجود نداشته باشد و توليدكنندگان با عرضه محصولاتشان بتوانند موجب رونق اقتصادي و ايجاد درآمد و اشتغالزايي شوند.»

مدير كل دفتر امور رفاهي زائران استانداري خراسان رضوي نيز با اشاره به افزايش روزافزون زائران حرم رضوي مي‌گويد: «در حال حاضر سالانه 30 ميليون نفر زائر به اين شهر مقدس سفر مي‌كنند كه اين تعداد مي‌تواند به رونق اقتصادي استان كمك بزرگي كند.» مهدي فروزان مي‌افزايد: «اين موضوع مي‌طلبد تا با ايجاد بازارچه‌هاي صنايع دستي و توليدات بومي در استان شرايط شكوفايي اقتصادي بيش از پيش فراهم شود.»