کورت ونه گات ۹۶ ساله شد

هنرآنلاین: امروز ۱۱ آوریل سالمرگ نویسنده شوخ طبع آمریکایی، کورت ونه گات است. او را در ایران به خوبی می‌شناسند: "احتمالا توصیه‌های من حاصل تجارب زندگی پرپیچ و خم خودم است ولی اثرات مفید کرم ضدآفتاب توسط دانشمندان اثبات شده است. پس کرم ضدآفتاب بمالید." این را نویسنده‌ای می‌گوید به نام کورت ونه‌گات که خیلی زود رمانی از او با عنوان "سلاخ‌خانه شماره ۵" هم به فارسی ترجمه و منتشر شد و موجش گرفت و دست به دست شد. ماجرای رمان برمی‌گشت به زندگی واقعی خود ونه‌گات (که توی کتاب نقش راوی را داشت و خودش هم در همانجا این را تعریف کرده بود). ظاهرا لحظه سرنوشت‌ساز در زندگی ونه‌گات، زمانی بوده که او به عنوان زندانی نازی‌ها در کشتارگاهی در درسدن آلمان، شاهد بمباران این شهر توسط نیروهای متفقین بود. بمباران وحشتناکی که در آن ۱۳۴ هزار نفر از ساکنان درسدن در سال ۱۹۴۵ در پی بمباران جان سپردند. کورت ونه گات جونیور از بازماندگان نسل طلایی نویسندگان معاصر جهان است. وی، نویسنده‌ای آمریکایی است که به خاطر آمیختن هجو و طنز سیاه و فضای علمی تخیلی در آثارش اشتهار دارد. او در دوران تحصیلش در دبیرستان شورتریج در ایندیانا پولیس در روزنامه دیلی اکو، پرتیراژترین نشریه دانش‌آموزی آمریکا، فعالیت می‌کرد.

او در سال 1922 در آمریکا به دنیا آمد. در سال‌های 1941 تا 1942 در دانشگاه کرنل نیز دستیار سرویراستار نشریه دانشجویی کرنل دیلیسان بود و از همان دانشگاه فوق لیسانس بیوشیمی گرفت. در دوران خدمت نظامی‌اش مهندسی مکانیک خواند و در سال 1944 مادرش خودکشی کرد. در سال1944، ونه‌گات اسیر شد و در انباری زیرزمینی که محل نگهداری لاشه‌های گوشت بود، زندانی شد. این همزمان با فاجعه بزرگی در جنگ جهانی دوم بود که میزان تلفاتش بسیار مهیب‌تر از هیروشیما و ناکازاکی بود؛ بمباران شهر درسدن توسط متفقین که 134 هزار کشته به جا گذاشت.

ونه‌گات از معدود کسانی بود که توانست خود را از آن مخمصه نجات دهد و بعد مامور شد تا اجساد قربانیان را جمع کند. خود او تعریف می‌کند که اجساد آنقدر زیاد بودند که آلمانی‌ها تصمیم گرفتند برای جلوگیری از عفونت آنها را با اسلحه‌های شعله‌پخش‌کن آتش بزنند.

او در سال 1945 آزاد شد و به آمریکا برگشت و نشان قلب ارغوانی دریافت کرد. بعد از جنگ به دانشگاه شیکاگو رفت و در رشته انسان‌شناسی تحصیل کرد و همزمان خبرنگار جنایی شد. سپس به نیویورک رفت و مسئول روابط عمومی شرکت جنرال الکتریک شد. در سال 1971 دانشگاه شیکاگو رمان او گهواره گربه را به عنوان رساله انسان شناسی‌اش پذیرفت و به او فوق لیسانس داد. قبلا پایان‌نامه‌اش با موضوع "نوسان بین خیر و شر در افسانه‌های عام" بارها توسط دانشگاه رد شد.

دیوانگی ارثی

دیوانگی و رفتارهای غیرطبیعی به نوعی در خانواده ونه‌گات ارثی است. به غیر از خودش که در بیشتر کتاب‌ها و سخنرانی‌ها و مقالاتش هم اثری از دیوانگی در آنها دیده می‌شود، اصلا کتاب "سلاخ‌خانه شماره"5 در مورد یک شخصیت اسکیزو فرنیک است. در بقیه خانواده هم علائم مشابهی وجود دارد؛ پسر ونه‌گات، مارک ونه‌گات کتابی نوشته است با نام "تجربه عدن، خاطرات دیوانگی" که در مورد تجربه مشکلات روانی خود و بهبودی از آنها نوشته است. این پسر بعدها به علت این علاقه، شروع به تحصیل در رشته پزشکی کرد.

کورت ونه‌گات نمایشنامه، مقاله و نوشته‌های کوتاه تخیلی می‌نوشت، اما عمده شهرت وی و چیزی که او را مبدل به یک چهره ویژه ادبی بخصوص برای دانشجویان دهه ۶۰ و ۷۰ کرد، آثار کلاسیک ضد فرهنگ رایج آمریکا بود. کپی‌هایی از نسخه‌های مندرس جلد کاغذی آثارش در آن دوره در جیب پشتی شلوارهای جین آبی دانشجویان و در خوابگاه‌های دانشجویی در سرتاسر ایالت متحده یافت می‌شد.

یک قلم، یک کاغذ

ونه‌گات بر خلاف خیلی از نویسنده‌ها از ماشین تایپ استفاده نمی‌کرد و با خودکار و کاغذ می‌نوشت. هر روز هم وقت زیادی تلف می‌کرد تا کاغذ بخرد. او با اینترنت هم میانه خوبی نداشت و سایت رسمی‌اش را دیگران به روز می‌کردند. ونه‌گات می‌گفت: "اصلا از این چیز به اصطلاح اینترنت سر در نمی‌آورم".

او در کنار نویسندگی، مدتها به عنوان گرافیست و طراح کار می‌کرد. ونه‌گات یک بار نمایشگاه نقاشی برگزار کرد که زیر نصف کارها اسم خورده بود، گیلگورتراوت، شخصیتی خیالی که در بیشتر داستان‌های او حضور دارد و به نوعی نویسنده محبوبش به حساب می‌آید.

ونه گات و سیاست

ونه‌گات در زمینه سیاست کاملا ضد بوش بود و درباره او می‌گوید بوش دور و بر خودش تعدادی دانش‌آموز درجه سه بی‌ادب جمع کرده است که هیچ چیز از تاریخ و جغرافیا نمی‌دانند. در انتخابات ریاست‌جمهوری 2002 ونه‌گات در مورد رقابت جان کری و بوش در انتخابات آمریکا نوشته بود: "هیچ فرقی نمی‌کند کدام انتخاب شوند، هر کدام که باشند ما یک رئیس‌جمهور، با نشان دزدان دریایی خواهیم داشت. وقتی که به خاطر آلودگی هایی که در زمین، آبها و فضا ایجاد کرده‌ایم، بقیه موجودات و گونه‌ها چیزی به جز استخوان و اسکلت نیستند".

ونه‌گات در چند فیلم که بر اساس آثار خودش ساخته شده بود، بازی کرد. سه فیلم "سلاخ‌خانه شماره 5"، "صبحانه قهرمانان" و "شب مادر" بر اساس آثار او ساخته شده که خودش در این دوتای آخری بازی کرده است. او در فیلم صبحانه قهرمانان نقش کسی را بازی می‌کرد که قرار بود خودش باشد. در صحنه‌ای از این فیلم، یکی از بازیگرها به ونه‌گات می‌گوید: "اینها چیه که می‌نویسی؟! ونه‌گات اینجوری نمی‌نویسه!"

کورت ونه گات در سال 2007 و در سن84 سالگی در نیویورک از دنیا رفت. میراثش انبوهی از رمان و داستان و مقاله بود. سیارک ونه‌گات 25399، به افتخار او نامگذاری شده است.